| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,479 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,507 |
تحلیل نقاشی معراج پیامبر(ص) متعلق به دوره زند و قاجار با تاکید بر دیدگاه حسین نصر به هنر دینی | ||
| نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام | ||
| مقاله 2، دوره 19، شماره 37، آبان 1404، صفحه 38-68 اصل مقاله (1.77 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2026.54089.3858 | ||
| نویسندگان | ||
| الهه پنجه باشی* 1؛ نگار نجیبی2؛ رعنا محمدزاده3 | ||
| 1دانشیارگروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجو دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجو دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیل هنر اسلامی، دانشکدة علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| آثار اسلامی معراج نه صرفاً روایت یک واقعه تاریخی بلکه تمثیلی بصری از سلوک به سوی حق تلقی میشوند. این نوشتار به تحلیل نگارهای از معراج پیامبر اسلام (ص) متعلق به دوره زند و قاجار میپردازد. در این نگاره براق، مرکب پیامبر(ص) بهشکلی نمادین و اسطورهای به تصویر کشیده شده و این تصویر، بستری برای تبلور مفاهیم قدسی در هنر سنتی است. این پژوهش با هدف، بررسی ویژگیهای ساختاری اثر معراج پیامبر(ص) متعلق به دوره زند و قاجار با توجه به دیدگاه حسین نصر به هنر دینی، به مطالعه بخشهای گوناگون این اثر پرداخته است. سوال این پژوهش عبارت است از: نقشمایه براق در نقاشی معراج متعلق به دوره زند و قاجار را چگونه میتوان بر مبنای آرای حسین نصر به هنر دینی، مورد تحلیل و توصیف قرار داد؟ گردآوری دادهها از منابع کتابخانهای بوده و پژوهش با رویکردی تاریخی و به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، به وسیله تحلیل اثر در بستر نگاه حسین نصر صورت گرفته است. این پژوهش نشان میدهد که اثر نامبرده، مصداقی از هنر اسلامی در خدمت تعالی معنوی و سلوک باطنی است؛ هنری که در آن براق، نه صرفاً مرکب پیامبر بلکه نمادی از اتصال آسمان و زمین است. این نقاشی متعلق به اوایل دوره قاجار هم یک تصویر تاریخی و هم تمرینی بصری برای تأمل، شهود و اتصال دوباره به حقیقت مطلق است. بدین ترتیب، هنر نقاشی در دوره قاجار و بهویژه آثار تصویری مذهبی مانند معراج را میتوان مصداقی از هنر بهمثابه ذکر دانست؛ هنری که به جای سرگرمی، به یادآوری میانجامد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هنرزند و قاجار؛ معراجپیامبر(ص)؛ حسیننصر؛ نقاشی؛ براق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 126 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 96 |
||