پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,142 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,956 |
نقش موقوفات خاندان محسنی در تداوم ساختار قدرت محلی اراک (۱۲۶۴–۱۳۲۰ق) | ||
| نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام | ||
| دوره 19، شماره 37، آبان 1404، صفحه 340-376 اصل مقاله (2.65 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2026.53908.3853 | ||
| نویسندگان | ||
| نورالدین نعمتی* 1؛ سید محمد سادات2 | ||
| 1دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات،دانشگاه تهران. تهران. ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری .گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| حاجآقا محسن عراقی یکی از مالکان و واقفان صاحب نفوذ استان مرکزی در دوره قاجار است که در تحولات سیاسی و اجتماعی اراک نقشی اساسی ایفا نوده است. این پژوهش با اتکا به اسناد و مدارک تاریخی، مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی و متون اداری عصر قاجار، نقش او و خاندان محسنی را در مدیریت شبکه گسترده املاک و موقوفات و تأثیر آن بر ساختار قدرت محلی در اراک را بررسی کرده است. و مقرر است به این شوال پاسخ دهد که: این موقوفات، در دوره پیش و پس از حیات حاجآقا محسن، چه تاثیری بر استمرار یا تحول الگوهای قدرت محلی داشته اند؟ و انقلاب مشروطه تا چه حد توانست در مناسبات سنتی ارباب ـ رعیتی و نظام وقف مداخله نماید؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد خاندان محسنی با تکیه بر داراییهای گسترده خود، علیرغم اعتراضات رعایا، تا پایان دوره ناصری و حتی پس از مشروطه توانستند جایگاه اجتماعی و سیاسی خویش را حفظ کنند. بررسی مشروح مذاکرات مجلس نیز بیانگر آن است که علیرغم انتقادهای متعدد نسبت به شیوه زمینداری و نحوه مدیریت موقوفات این خاندان، ارادهای مؤثر برای دگرگونی ساختاری در میان نمایندگان وجود نداشت و اعتراضات علیه آنان عملاً بینتیجه ماند. بدینترتیب، ورثه حاجآقا محسن در سایه تحولات سیاسی عصر مشروطه همچنان نفوذ اقتصادی و اجتماعی خود را تداوم بخشیدند و شکایات دادخواهان نیز به نتیجهای نرسید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خاندان محسنی؛ حاجآقا محسن عراقی؛ موقوفات؛ انقلاب مشروطه؛ مالکیت زمین؛ اراک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 75 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18 |
||