| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,483 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,507 |
خاستگاههای آموزۀ بودایی "دِوَساتیا" (دو حقیقت) و انعکاس آن در اندیشۀ ناگارجونا | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2025.51039.1253 | ||
| نویسنده | ||
| حسین صابری ورزنه* | ||
| فسلفه دین، ادیان و عرفان؛ دانشکدگان فارابی؛ دانشگاه تهران؛ قم؛ ایران | ||
| چکیده | ||
| آموزۀ دِوَساتیا (devasatya) یا دو حقیقت، در فلسفۀ بودایی بسامد بسیاری داشته و بالخصوص در میان فیلسوفان مکتب مادیهمیکا و یوگاچاره، گسترش زیادی پیدا کرده و تفاسیر مختلفی پذیرفته است. بر اساس این آموزه، حقیقت یا واقعیت در یک تقسیمبندی کلان، به دو قسم کلی تقسیم میشود: 1- حقیقت متعارف (saṁvṛtisatya) و 2- حقیقت نهایی (paramārthasatya). در این تحقیق، با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تاریخی، به سه مسئلۀ مهم در خصوص آموزۀ دو حقیقت پرداختهایم: الف: خاستگاههای آن، ب: تطورات اولیۀ آن و ج: انعکاسش در اندیشۀ ناگارجونا بینانگذار مکتب مادیهمیکا. به اختصار میتوان گفت که خاستگاه آموزۀ دو حقیقت، از جهت در نظریۀ طرق مختلف نجات در هندوئیزم و از سوی دیگر، متأثر از تقسیمی است که بین عبارات محکم و متشابه بودا در متون مقدس پالی مطرح شده است. پس از آن، هم مفسران تراوادایی و هم اندیشمندان مکاتب سَرواستیوادا و سوترانتیکا این بحث را که پیشتر صبغۀ هرمنوتیکی داشته، وارد مباحث وجودشناختی کردند و نخستین تقریرها از آموزۀ دو حقیقت را به دست دادند. از همین مجرا، ناگارجونا این نظریه را به عنوان اصل و بنیان آموزههای بودا مطرح ساخت و ابعاد شناختی و هستیشناختی این دوگونه حقیقت را شرح و بسط داد. طبق دیدگاه وی، حقیقت متعارف ناظر به فهم روزمره و ظاهر آموزههای بودا و حقیقت نهایی، ناظر به آموزۀ شونیَتا یا تهیبودگیِ هستندگان از ذات و تعین مستقل و نامشروط است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دِوَساتیا؛ حقیقت متعارف؛ حقیقت نهایی؛ ناگارجونا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 24 |
||