پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شماره‌ها | 871 |
| تعداد مقالات | 8,402 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,055,630 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,421,278 |
تحلیلِ اشتراکاتِ اندیشگانیِ عطار در منطق الطّیر با تفکرات فلوطین | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقاله 6، دوره 10، شماره 2، مهر 1405، صفحه 141-167 اصل مقاله (565.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2025.51065.1254 | ||
| نویسندگان | ||
| میلاد موحدی راد1؛ نفیسه ایرانی* 2 | ||
| 1دانش آموختة دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه مازندران.، ایران. | ||
| 2نویسنده مسئول، استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران ، ایران | ||
| چکیده | ||
| فلسفه و عرفان ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با هم دارند و نمی‌توان این دو را از هم جدا کرد. عرفا و فلاسفه در دوره‌های مختلف، افکار و اندیشههای نزدیکی داشته‌اند؛ از این رهگذر، آموزه‌ها و تجربیات عملی و عرفانی ازقبیل ترک دنیا، روح، تصفیة درون، کشف و شهود و وحدت وجود از مباحثِ مشترکِ میانِ فلسفة نوافلاطونی و عرفان اسلامی است. حکمت نوافلاطونی از مهم‌ترین مکاتبِ فلسفیِ یونانِ باستان بوده‌است که فلوطین توانست آن را به‌شکلِ نظامِ فکریِ منسجمی درآورد. طرزِ نگرشِ فلوطین به جهان هستی با طرزِ نگرشِ عارفی چون عطار نیشابوری، شباهت‌های فراوانی دارد. مهم‌ترین وجهِ اشتراکِ فلوطین به‌عنوان یک فیلسوف و عطار در نقش یک عارف، جست‌وجوی یک معرفت فراحسی است. فلسفه به‌مدد عقل و معرفت انتزاعی و عرفان به‌مدد قلب و کشش روحی، در پیِ معرفتِ کشفی و شهودی هستند. این‌گونه است که فلسفه و عرفان (فیلسوف و عارف) برای وصول به حقیقت، با هم سنخیت دارند؛ به همین دلیل، نویسندگان در این مقاله، با روش توصیفی_تحلیلی، منطقالطیر عطار را بررسی کرده‌اند تا میزانِ تعاملِ عرفان و فلسفه (تعاملِ اندیشگانیِ عطار و فلوطین) را نمایان سازند. دستاورد این پژوهش تبیینِ اشتراکاتِ اندیشگانیِ فلوطین و عطار است؛ هم‌چنین این پژوهش نشان می‌دهد که افکارِ عطارِ نیشابوری را در منطقالطیر، می‌توان تحت‌تأثیر اندیشههای فلوطین بررسی کرد. وجود اندیشههایی نظیر آفرینش و مرتبه پیش از صدور عقل، اتحاد عاقل و معقول، غربت روح، فناء فی الله و طبقهبندی مردم در منطق-الطّیر، طرزِ نگرشِ عطار را به طرزِ نگرشِ نوافلاطونی نزدیک می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عطار؛ فلوطین؛ فنا؛ منطقالطّیر؛ اندیشههای نوافلاطونی | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم.
اخلاقی، مرضیه. (۱۴۰۰). سعادت انسان در سیر صعودی از دیدگاه فلوطین. مجلۀ کلام حکمت، سال 4، ص ص. 43-57.
پورنامداریان، تقی. (۱۳۸۲). دیدار با سیمرغ (شعر و عرفان و اندیشههای عطار)، تهران: پژوهشگاهِ علومِ انسانی و مطالعات فرهنگی.
جامی، عبدارحمن. (۱۳۹۹). اشعه‌المعات. تصحیح هادی رستگارمقدم. تهران: بوستان کتاب.
خادمی کولایی، مهدی و بزرگی قلعهسردی، سیدههاجر. (۱۳۹۳). بررسیِ تطبیقیِ مفهومِ عشق نزد فلوطین و مولانا. دوفصلنامة علمی–پژوهشی پژوهشهای ادبیات تطبیقی. دورة ۳، شمارة ۱ (پیاپی ۵)، ص ص. ۱۴۳ – ۱۶۴.
خانی، مریم و چنگی، مهری و میردیلمی، حسن. (۱۳۹۸). مرگ از دیدگاه ابن سینا و فلوطین. مجلة معرفت. سال 28، پیاپی ۲۵۹، ص ص. ۶۳-۷۴.
زرینکوب، عبدالحسین. (۱۳۷۸). صدای بال سیمرغ (دربارة زندگی و اندیشة عطار). تهران: سخن.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (۱۳۷۸). زبور پارسی (نگاهی به زندگی و غزلهای عطار). چاپ اول. تهران: آگه.
عطار، فریدالدّین ابوحامد محمد. (1389). منطقالطّیر، بهتصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی. چاپ دهم. تهران: سخن.
فروغی، محمدعلی. (۱۳۸۷). سیر حکمت در اروپا. چاپ پنجم. تهران: نیلوفر.
فروهر، نصرتالله. (۱۳۷۹). نظر از دیدگاه فلوطین و حافظ. مجموعه مقالات علوم انسانی. دفتر اول. ص ص. ۱۰۵ -۱۳۳.
فروهر، نصرتالله. (۱۳۸۷). کارنامۀ تصوف. چاپ اول. تهران: افکار.
فلوطین. (۱۳۵۶). اثولوجیا (با تعلیقات قاضی سعید قمی). ترجمۀ سیدجلال آشتیانی. تهران: انجمن حکت و فلسفۀ ایران.
فلوطین. (۱۳۶۶). دورة آثار فلوطین. ترجمة محمدحسن لطفی. چاپ اول.تهران: خوارزمی.
فهری، سلیمان. (۱۳۹۵). بررسی اندیشههای نوافلاطونی در غزلیات عرفانی از آغاز تا پایانِ قرنِ هشتم. پایان‌نامة دکتری زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه ارومیه.
گرجیان، محمدمهدی و رودگر، نرجس. (۱۳۹۱). انعکاس فلسفة فلوطین در حکمت صدرالمتأهّلین. فصلنامة اسراء، سال 4، شمارة 3 (پیاپی 11). ص ص. ۱۴۳-۱۷۰.
محسنی، مرتضی و ریحانی، آتنا. (۱۳۹۰). مقایسة مفهوم انسان در اندیشههای ناصرخسرو و فلوطین. مجلة کهننامة ادب فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال 2، شمارة 2، صص ۹۷-۱۳۳.
منوچهری مقدم، سارا و ریختهگران، محمدرضا. (۱۳۹۹). نحوه و غایتِ عروجِ نفس در فلسفة فلوطین. مجلة ادیان و عرفان. سال 53، .شمارة 2، ص ص. ۴۷۸-۴۵۹.
موسوی، سیدمحسن. (۱۳۹۷). فلسفۀ فلوطین و نگرش او دربارة زیبایی‌شناسی. تهران: مؤسسة فرهنگی-هنری پایمان اندیشۀ فردا.
ندایی، محمدعلی. (۱۳۸۴). درآمدی برمعرفت‌شناسی فلوطین. مجلة الهیات و حقوقِ دانشگاهِ رضوی. سال 5، شمارة ۵ (پیاپی ۱۸)، ص ص. ۱۰۱-۱۲۲.
یاسپرس، کارل. (۱۳۶۳). فلوطین. ترجمة محمدحسن لطفی. چاپ اول. تهران: خوارزمی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 180 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 39 |
||