| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,854,270 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,426 |
بازتاب عشق محمود به ایاز در داستان¬های فارسی | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 3، دوره 9، شماره 17، آذر 1390، صفحه 53-76 اصل مقاله (219.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2011.975 | ||
| چکیده | ||
| داستان عشق سلطان محمود غزنوی به غلام ترک خود، جز جنبهی افسانهای آن، واقعیتی تاریخی هم دارد که از سدهی ششم به بعد، واقعیت تاریخی آن دگرگون شد و کسانی چون احمد غزالی، عین القضات همدانی، عطّار نیشابوری و مولوی از آن برای تبیین مفاهیم عرفانی بهره بُردند. در سدههای دهم و یازدهم هجری، داستان دلبستگی محمود به ایاز، مورد توجّه شاعران منظومه پرداز قرار گرفت و چند منظومه با همین نام سرودند.این داستان دستمایهی بسیاری از شاعران و نویسندگان فارسی زبان بوده و تأثیر بسزایی بر تصویرپردازی و معنیسازی شاعران عارف و غیر عارف داشته است. دراین مقاله داستانهای کوتاه و منظومههای بلند را در آثار ادبی جست وجو شده و ضمن یافتن پیشینهی هریک، با روایتهای مشابه مقایسه میشوند.در این تحقیق هفتاد داستان کوتاه درمتون منظوم و منثور ادب فارسی است که قدیمترین آنها در قابوسنامه و حدیقه سنایی است. با رواج منظومه سرایی درسدهی دهم و یازدهم، هشت منظومهی مستقل نیز از داستان وجود دارد. مثنوی عرفانی محمود و ایاز زلالی خوانساریمهمترین و مفصلترین آنهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| محمود و ایاز؛ منظومه عاشقانه؛ انیسی شاملو؛ زلالی خوانساری؛ عطار | ||
| مراجع | ||
|
- ابن بزّاز اردبیلی (1376) صفوهالصفا. به تصحیح غلامرضا طباطبایی مجد. تهران: زریاب 2- اته، کارل هرمان (1356) تاریخ ادبیاتفارسی. ترجمه صادق رضازادهشفق. تهران: بنگاه ترجمه ونشرکتاب. 3- اسیری لاهیجی، شمسالدین (1368) اسرارالشهود. به تصحیح سید علی آل داوود. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. 4- امیری خراسانی، احمد و حیدر علی دهمرده (1385) حکیم زلالی خوانساری. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان. بهار 1385 شماره 24. صص 40-17. 5- انزابی نژاد، رضا (1374) ایاز و محمود غزنوی در سینه تاریخ و در آیینهی ادبیات. کیهان فرهنگی. فروردین و اردیبهشت 1374. شماره 120. صص 55-50. 6- انیسیشاملو، محمود و ایاز (1383) گنجینهی بهارستان. به تصحیح صابرامامی. سازمان چاپ و انتشارات ارشاد. 7- بیهقی، ابوالفضل (1356) تاریخ بیهقی. چاپ علی اکبر فیاض. چاپ دوم. فردوسی مشهد. 8- تبریزی، شمس الدین (1377) مقالات شمس تبریزی. محمّد علی موحد. تهران: خوارزمی. 9- جام ژنده پیل، احمد (1368) انسالتائبین. به کوشش علی فاضلی. تهران: مزدا. 10- جامی، عبدالرحمان(1341) دیوان کامل. به کوشش هاشم رضی. چاپ پیروز. 11- (1361) هفت اورنگ. به تصحیح مرتضی مدرسچهاردهی. تهران: کتابفروشی سعدی. 12- (1373) لوایح. تصحیح یان ریشار. چاپ اوّل. تهران: اساطیر. 13- حافظ شیرازی، خواجه شمسالدین محمّد (1387) دیوان حافظ قدسی. به تصحیح حسن ذوالفقاری و ابوالفضل علیمحمّدی. چاپ دوم. تهران: چشمه. 14- خوارزمی، کمال الدین (1360) ینبوعالاسرار فی نصایحالابرار. تصحیح مهدی درخشان. چاپ اول. تهران: انتشارات انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی. 15- خوافی، مجد (1345) روضهی خلد. تصحیح محمود فرخ و حسین خدیوجم. تهران: زوّار. 16- دانشپژوه، محمدتقی (1350) نسخههای خطّی دانشگاه تهران. تهران: انتشارات دانشگاه. 17- دهلوی، حسن (1383) دیوان. تصحیح احمد بهشتی شیرازی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگى. 18- رومی، احمد (1354) دقایقالحقایق. به کوشش محمّد رضا جلالی نائینی. تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر. 19- زلالی خوانساری، حسین (1385) کلیّات زلالی خوانساری. تصحیح سعید شفیعیون. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. 20- سعدی، مشرفالدین (1381) گلستان. به تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی. 21- سعدی، مصلح الدین (1368) بوستان. شرح خزائلی. جاویدان. 22- (1379) گلستان. شرح محمد خزائلی، جاویدان. 23- سعدی شیرازی، مشرفالدین مصلح بن عبدالله (1385) متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی. به کوشش مظاهر مصفا. تهران. 24- سعدی، مصلحالدین (1381) بوستان. غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی. 25- سمنانی، شیخ علا الدوله (1366) چهل مجلس. به تصحیح نجیب مایل هروی. تهران: ادیب. 26- سنایی غزنوی (1377) حدیقه الحقیقه. محمّد تقی مدرس رضوی. دانشگاه تهران. 27- (1348) مثنویات. به کوشش محمّد تقی مدرس رضوی. تهران. 28- سهیلی، احمد (1330) محمود و ایاز. مهر1330. شماره 41. ص 331 – 328. 29- شاه نعمت اللّه ولی (1352) کلیات. به کوشش محمّدجواد نور بخش. چاپ دوم. 30- شعاع (1350) انیسالناس. به کوشش ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. 31- صفا، ذبیح الله (1378) تاریخ ادبیات در ایران. چاپ هفتم. تهران، فردوس. 32- صفی، فخرالدین علی (1336) لطایف الطوایف. به تصحیح احمد گلچین معانی. اقبال. 33- عراقى، فخر الدین (1338) کلیات. به کوشش سعید نفیسى. تهران: سنایى. 34- عطّار، شیخ فریدالدّین (1379) منطق الطیر. به کوشش انزابی نژاد و سعید قره بگلو، جامی. 35- (1373) مظهرالعجایب. به کوشش احمد خوشنویس. تهران: سنایی. 36-. (1368) الهی نامه. تصحیح هلموت ریتر. چاپ دوم. توس. 37- (1366) منطقالطیر. سیدصادق گوهرین. تهران: علمی و فرهنگی. 38- (1358) مختارنامه. بهتصحیح محمّدرضا شفیعیکدکنی. توس. 39- (1339) خسرونامه. بهتصحیح احمد سهیلیخوانساری. زوار. 40- (1338) مصیبت نامه. به تصحیح نورانی وصال. تهران: زوار. 41- عماد فقیه (1357) پنج گنج. به اهتمام رکن الدین همایون فرخ. تهران: دانشگاه ملی ایران. 42- عنصرالمعالی (1375) قابوسنامه. به تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: علمی و فرهنگی. 43- عوفی، سدیدالدین محمّد (1370-1360) جوامعالحکایات و لوامع الروایات (7 جلد) به کوشش مظاهر مصفا. امیر بانو کریمی. اسماعیل حاکمی. محمّد معین. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. 44- عین القضات همدانی، عبدا.. بن محمد (1341) تمهیدات. به کوشش عفیف عسیران. تهران: چاپخانه دانشگاه تهران. 45- غزالی، احمد (1358) مجموعه آثار فارسی. به اهتمام احمد مجاهد. تهران: دانشگاه تهران. 46- غزالی، احمد (1376) سوانح العشاق. به کوشش احمد مجاهد. تهران: دانشگاه تهران. 47- فراهی، میرزا برخوردار (1373) داستانهای محبوبالقلوب. به تصحیح علی رضا ذکاوتی قراگوزلو. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 48- فرخی سیستانی (1378) دیوان. به کوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: زوار. 49- گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک بن محمود (1363) تاریخ گردیزی. به تصحیح و مقابله عبدالحی حبیبی. چاپ اوّل. تهران: دنیای کتاب. 50- گلچین معانی، احمد (1369) کاروان هند. مشهد: آستان قدس. 51- مجوزی، محمّد (1383) عشق محمود به ایاز و سیر تاریخی و عرفانی این داستان از آغاز تا کنون. مجله آیینه میراث. دوره هجده. ش 26. صص 92– 75. 52- محمد پادشاه (متخلص به شاد) (1336) آنندراج. چاپ اول. کتابخانه خیام. 53- محمّدی، علی (1386) ایاز در مثنوی. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی اصفهان سال 2. صص49،91، 106. 54- منزوی، احمد (1351) فهرست نسخههای خطّی فارسی. مؤسسه فرهنگی منطقهای، جلد چهارم. تهران. 55- مولوی، جلالالدین محمّد (1385) مثنوی. به تصحیح نیکلسون. چاپ سوم. تهران: هرمس. 56- میبدی، ابوالفضل (1337) کشفالاسرار. به اهتمام علیاصغر حکمت. تهران: امیر کبیر. 57. نادری، امیر الشعرا (1346) ظفرنامه. به تصحیح عبدالجواد طباطبایی. تهران: کتابخانه ملی. 58- ناصر بخارایی (1353) دیوان اشعار. تصحیح دکتر مهدی درخشان. چاپ اول. تهران: انتشارات بنیاد نیکوکاری نوریانی. 59- دانش پژوه، محمد تقی (1363- 1348) نشریه نسخههای خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران. تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران. 60- نصیری محمّدرضا (1386) ایاز از دیدگاه تاریخ و عرفان. نامه فرهنگستان. شمارهی 9. صص35،48. 61- نظامی عروضی سمرقندی (1364) چهار مقاله. به کوشش محمّد معین. چاپ هشتم. ارمغان. 62- همدانی، محمّد ابن محمود (1378) عجایب نامه. تهران: مرکز. 63- یوسفی، غلامحسین (1371) تصحیح و تعلیقات قابوسنامه. چاپ ششم. تهران: علمی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,857 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,518 |
||