ارزیابی و تحلیل مؤلفه های مسکن پایدار در شهر کرکوک

احمد عزیز, سمیر; مبارکی, امید; سامی, ابراهیم

doi:10.22111/gaij.2026.54189.3320

تعداد نشریات	31
تعداد شماره‌ها	848
تعداد مقالات	8,174
تعداد مشاهده مقاله	16,079,796
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	10,605,790

	ارزیابی و تحلیل مؤلفه های مسکن پایدار در شهر کرکوک
جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای
مقاله 3، دوره 16، شماره 59، تیر 1405، صفحه 57-86 اصل مقاله (1.73 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2026.54189.3320
نویسندگان
سمیر احمد عزیز¹؛ امید مبارکی^* ²؛ ابراهیم سامی³
¹دانش آموختة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
²دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
³استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
چکیده
مسکن بهعنوان یکی از کاربریهای مهم شهری است. در واقع مسکن، بهعنوان یک مفهوم بنیادین، در ابتدا بهمثابه یک واحد فیزیکی تعریفمی‌شود که فضایی مشخص و محدود برای سکونت فراهم می‌آورد؛ اما مسکن دارای ابعاد دیگری هم هست؛ در خانه است که افراد احساس امنیت، آرامش و صمیمیت را تجربهمی‌کنند و هویت فردی و اجتماعی خود را شکلمی‌دهند. مسکن پایدار، نهتنها به جنبه‌های فیزیکی مسکن، بلکه به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی آن نیز توجهدارد. هدف این تحقیق، ارزیابی مؤلفههای مسکن پایدار در شهر کرکوک است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و از نظر هدف نیز کاربردی می‌باشد. برای جمع‌آوری داده‌ها، از روش کتابخانهای و پیمایشی استفاده شده است. برای تجزیهوتحلیل دادهها نیز از نرمافزار «SPSS» و از آزمونهای آماری «کلموگروف اسمیرنوف»، «تی تکنمونهای» و «رگرسیون گامبهگام» استفادهشد. نتایج حاصل از بررسی مؤلفههای مسکن پایدار در شهر کرکوک، نشاندهندة این است که مؤلفة دسترسی با میانگین 94/2 دارای بیشترین رتبه بوده است و بعد از آن، مؤلفة اقتصادی در رتبة دوم با میانگین 83/2، اجتماعی در رتبة سوم با میانگین 65/2 و مؤلفة کالبدی با میانگین 51/2 در رتبة چهارم قراردارد و در نهایت، مؤلفة زیستمحیطی با میانگین 42/2 آخرین رتبه را بهخود اختصاص داده است. نتیجة آزمون «رگرسیون گامبهگام» نشانداد که مؤلفة زیستمحیطی با بتای 301/0 بیشترین تأثیر و مؤلفة اقتصادی با بتای 205/0 کمترین تأثیر را بر وضعیت مسکن پایدار شهر کرکوک دارد.
کلیدواژه‌ها
ارزیابی؛ مسکن؛ توسعة پایدار؛ مسکن پایدار؛ شهر کرکوک

مراجع
احـدنژادروشـتی، محسن؛ مرادیمفرد، سمیرا. (1392). نقش استراتژی توسعة شهری در سیاستهای تأمین مسکن گروههای کمدرآمد شهری (مورد مطالعه: ناحیة صفرآباد و بیسیم شهر زنجان). فصلنامة برنامهریزی منطقهای، شماره 4، دوره 3. SID. https://sid.ir/paper/230726/fa ثائر فیلی، حسین. (2021). بحران مسکن در عراق. مجله شعوبالعراقیه، شماره 37، اوت 2011، شبکه اطلاعات بین‌المللی. حبیبی، محسن. (1392). آموزش کاربردی نرم‌افزار «SPSS»، ناشر پایگاه اینترنتی پارسمدیر، ویرایش سوم. https://www.scribd.com حکمت‌نیا، حسن؛ پاکگوهر، علیرضا؛ باقریکشکولی، علی. (1400). دستیابی به مسکن پایدار با رویکرد تحلیل شاخص‌‌های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی؛ مطالعة موردی: شهر سیرجان. فصلنامة علمی پژوهشهای بومشناسی شهری، 12،شماره 4 (پیاپی 25))، 1-18. doi: 10.30473/grup.2022.8745. زیاری، سمیه؛ فرهودی، رحمتاله؛ پوراحمد، احمد؛ حاتمینژاد، حسین. (1397). بررسی و تحلیل مسکن پایدار در شهر کرج، نشریه جغرافیا و توسعه، دوره 16، شماره 52. 141-156. doi: 10.22111/GDIJ.2018.4119 طهماسبیمقدم، حسین؛ احدنژادروشتی، محسن؛ تیموری، اصغر. (1399). تحلیل فضایی شاخص‌های کمّی و کیفی مسکن در نواحی شهری با رویکرد مسکن پایدار (مطالعۀ موردی: شهر زنجان). جغرافیای اجتماعی شهری، 7(1)، 255-271. doi: 10.22103/JUSG.2020.2014 فنی، زهره؛ کوزهگر، لطفعلی؛ سامانیمجد، علی. (1399). تحلیل تطبیقی شاخصهای مسکن پایدار در بافت قدیمی و نوساز شهری (مورد مطالعه: بافت محلههای اتابک و پونک تهران). فصلنامهعلمیپژوهش و برنامهریزیشهری، دوره 11، شماره پیاپی 42، 137-152. doi: 20.1001.1.22285229.1399.11.42.10.1 محمدی سرین دیزج، مهدی؛ سلامتی گبلو، شهرام؛ مهاجری نعیمی، لیلا. (1402). ارزیابی میزان پایداری اجتماعی مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی؛ نمونۀ موردی: شهر اردبیل. جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 46 (13). doi: 10.22111/GAIJ.2023.41846.3010 مرصوصی، نفیسه؛ علیاکبری، اسماعیل؛ سفاهن، افشین؛ بوستاناحمدی، وحید. (1400). تحلیل فضایی شاخصهای کالبدی مسکن با تأکید بر شهر عادل (مطالعة موردی: مناطق 22گانة کلانشهر تهران). فصلنامه پژوهش و برنامهریزی شهری، 12 (45)، 21-36. SID. https://sid.ir/paper/1000018/fa مروانعمر، یاسمن. (1403). سنجش گستردگی شهری و تأثیر آن بر تغییرات کاربری اراضی شهر کرکوک با استفاده از GIS و RS، پایاننامة کارشناسیارشد، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه مراغه. میرکتولی، جعفر. (1395). سنجش وضعیت پایداری شاخصهای کالبدی مسکن در راستای ارتقای توسعة سکونتگاههای شهری (مطالعة موردی: شهر گرگان)، نشریة مطالعات نواحی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال سوم، شمارة 4. صص112-125. doi: 10.22103/JUAS.2017.1783 یزدانی، محمدحسن؛ درخشان، حسین؛ پاشازاده، اصغر؛ زادولی، فاطمه. (1399). ارزیابی شاخصهای پایداری مسکن قابل استطاعت (مورد مطالعه: شهر اردبیل). فصلنامه علمی-پژوهشی برنامهریزی منطقهای12(46).180-193. doi: 10.30495/JZPM.2022.5376 References Adabre, M. A., Chan, A. P., & Darko, A. (2022). Interactive effects of institutional, economic, social and environmental barriers on sustainable housing in a developing country. Building and Environment, 207, 108487. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.108487 Abdulla, H. M., & Ibrahim, M. A. (2023). The Impact of Urban Spatial Plan on Land Value: An Approach System to Relating Space Syntax Premises to the Land Price. Sustainability, 15(9), 7239. https://doi.org/10.3390/su15097239 Ali, C. H., Roy, D., Amireche, L., & Antoni, J. P. (2023). Development of a Cellular Automatabased model approach for sustainable planning of affordable housing projects: an application case study in Algiers. Land Use Policy, 125, 106468. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2022.106468 Mlecnik, E (2013). Innovation Development for Highly Energy-Efficient Housing, Delft University Press Nainggolan, S., Dewi, O.,& Panjaitan, T (2020). 10 criteria of sustainable housing: A literature review, advances in social science, education and humanities research, volume 475. https://doi.org/10.2991/ASSEHR.K.201009.005 Edwards, B.; Torrent, D. (2014). Sustainable Housing (Principles and Practice). Today's Managers Publishing. Translated by: Mahmood Shourche, First Edition, Tehran. Bhanye, J.; Shayamunda, R.H.; Mpahlo, R.I.; Matamanda, A & Kachena, L. (2023). Land politics and settlers’ responses to land tenure under threat in emerging peri-urban spaces in Zimbabwe. Land Use Policy, 135, 106945. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2023.106945 Haseeb, Q (2022). The development of the City of Kirkuk according to strategies for sustainable development, Periodicals of Engineering and Natural Sciences, Vol. 8, No. 2, pp.1035-1048. https:// doi.org/10.21533/pen.v8.i2.1128 Debrah, J., Belikow, A., Palacios, M. S., & El-Geneidy, A. (2020). Whose express access? Assessing the equity implications of bus express routes in Montreal, Canada. Journal of Transport and Land Use, 15(1), 35-51. https://doi.org/10.5198/jtlu.2022.1879 Onanuga, O. A., & Oviasogie, C. A. (2019). Sustainable housing: a preferred approach to the request of housing facility in Nigeria. Journal of Environmental Protection, 10(02), 337. doi:10.4236/jep.2019.102019 Karates, C (2015). Affordable and sustainable housing in Rwanda. Sustainability, 13(8), 4188. https://doi.org/10.3390/su13084188 Gallent, N.; Robinson, S. (2011). Local perspectives on rural housing affordability and implications for the localism agenda in England. Journal of Rural Studies, 27, 297-307. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2011.05.004 United Nations Human Settlements Program (UN-Habitat) (2015). Sustainable Housing for Sustainable Cities: A Policy Framework for Developing Countries. https://unhabitat.org/sustainable-housing Kim, J.-S.; Kim, J.-M. (2017). The Relation between Housing Needs and Housing Function According to the Maslow’s Theory of Needs. KIEAE Journal, 17, 13–19. doi:10.12813/kieae.2017.17.4.013 Kibert, C. J. (2021). Sustainable construction: Green building design and delivery. Wiley. Saliu, I.,Akiomon, E (2022). sustainable housing in developing countries: A reality or a mirage, Interested in publishing with us? Contact book.department@intechopen.com.
آمار تعداد مشاهده مقاله: 213 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 34

سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب

پیوندهای مفید

اخبار و اعلانات

آمار

ارزیابی و تحلیل مؤلفه های مسکن پایدار در شهر کرکوک

Haseeb, Q (2022). The development of the City of Kirkuk according to strategies for sustainable development, Periodicals of Engineering and Natural Sciences, Vol. 8, No. 2, pp.1035-1048.

https:// doi.org/10.21533/pen.v8.i2.1128