| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 851 |
| تعداد مقالات | 8,206 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,269,428 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,760,146 |
شناسایی و تحلیل پیشرانهای توسعه زیستبوم نوآوری در ایران با رویکرد آیندهنگاری | ||
| فصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری | ||
| دوره 5، شماره 4، دی 1404، صفحه 99-122 اصل مقاله (1.79 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/innoeco.2026.54721.1240 | ||
| نویسنده | ||
| عیسی نیازی* | ||
| گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، توسعه یک چارچوب آیندهنگاری راهبردی برای زیستبوم نوآوری ایران بر پایه شناسایی پیشرانها و روندهای کلیدی و آزمون روابط علّی میان آنها است. پژوهش با رویکرد تحقیق آمیخته اکتشافی–تبیینی انجام شد. در مرحله کیفی، جامعه آماری شامل خبرگان زیستبوم نوآوری ایران بود و دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون تحلیل شدند. نتایج این مرحله منجر به شناسایی مجموعهای از پیشرانهای کلیدی در سطوح نهادی، اقتصادی، فناورانه، انسانی، اجتماعی و ژئوپلیتیکی شد که مهمترین آنها شامل حکمرانی نوآوری، ثبات اقتصاد کلان، نظام تأمین مالی نوآوری، سرمایه انسانی، تحولات فناوریهای نوظهور، ظرفیت تجاریسازی و محدودیتهای ژئوپلیتیکی و تحریمها است. بر اساس این یافتهها، مدل مفهومی پژوهش تدوین شد. در مرحله کمّی، دادهها از جامعه مدیران و متخصصان فعال در زیستبوم نوآوری کشور گردآوری و مدل پیشنهادی با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) آزمون گردید. نتایج تحلیل کمّی نشان داد که پیشرانهای نهادی و اقتصادی اثر مستقیم و معناداری بر پویایی زیستبوم نوآوری دارند و نقش آنها در مقایسه با پیشرانهای فناورانه و فرهنگی قویتر است، در حالیکه پیشرانهای فناورانه عمدتاً از طریق متغیرهای میانجی نظیر سرمایه انسانی و ظرفیت تجاریسازی اثرگذاری غیرمستقیم دارند. همچنین، محدودیتهای ژئوپلیتیکی بهعنوان یک متغیر زمینهای، الگوی تعامل سایر پیشرانها را بهطور معناداری تعدیل میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زیست بوم؛ نوآوری؛ آینده نگاری راهبردی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
احمدی، آیدا و صادقی، امیر (1403). مدل توسعه نوآوری باز در شرکتهای دانشبنیان. مجله علمی-کاربردی کارآفرینی، 15(3)، 45-62.
حسینی، اسماعیل و مرادی، محمد (1404). تحلیل آینده زیستبوم نوآوری ایران در شرایط تحریم. گزارش مرکز تحقیقات سیاستگذاری دانشگاه تهران، 12(4)، 28-42.
رهبر، فرهاد؛ سیفالدین اصل، امیرعلی؛ شاهحسینی، محمدعلی و نیازی، عیسی (1397). طراحی مدلی برای سناریونگاری بر اساس شناسایی عوامل کلیدی و تجزیه و تحلیل فعل و انفعالات بازیگران کلیدی. پژوهشهای مدیریت عمومی، 11(39), 61-90.
رهبر، فرهاد؛ سیف الدین اصل، امیرعلی؛ شاه حسینی، محمدعلی و نیازی، عیسی (1396). سناریونویسی بهای نفت خام بر اساس شناسایی عوامل کلیدی و تجزیه و تحلیل فعل و انفعالات بازیگران. بهبود مدیریت، 11(4), 93-135.
رهبر، فرهاد؛ سیفالدین اصل، امیرعلی؛ شاه حسینی، محمدعلی و نیازی، عیسی (1397). شناسایی و تحلیل کلانروندهای مؤثر بر بهای نفت خام با رویکرد آیندهنگاری. بهبود مدیریت، 12(2), 1-26.
قربانی، مجید و احمدی، آیدا (1403). طراحی الگوی حکمرانی نوآوری در ایران. فصلنامه سیاستگذاری علم و فناوری، 18(2)، 32-48.
رضایی، علی، محمدی، حمید و کریمی، سارا (1404). بررسی عوامل موثر بر توسعه زیستبوم نوآوری در ایران. مجله علمی-پژوهشی نوآوری و کارآفرینی، 25(4)، 78-95.
سلطانی، محمد و هاشمی، سارا (1403). تحلیل پویایی نوآوری در صنایع پیشرفته ایران. پژوهشنامه مهندسی صنایع، 28(2)، 91-108.
فراهانی، مریم (1404). آیندهپژوهی نقش دولت در تقویت زیستبوم نوآوری ملی. گزارش سازمان برنامه و بودجه کشور، 4(2)، 55-72.
محمودی، سارا و حیدری، سید مهدی (1403). بررسی نقش دانشگاهها در توسعه زیستبوم نوآوری. فصلنامه علمی-پژوهشی مدیریت آموزشی، 22(1)، 89-105.
نادری، سارا و امیری، حامد (1404). اثر نوسانات سیاسی منطقه بر زیستبوم نوآوری ایران. گزارش تخصصی مرکز مطالعات راهبردی، 5(1)، 10-25.
نیازی، عیسی (1402). آیندهنگاری راهبردهای بازیگران کلیدی نفت خام با استفاده از رویکرد ترکیبی تحلیل ساختاری و روش مکتور. مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 7(25): 123-164.
نیازی، عیسی (1404). تحلیل و ارزیابی گزینههای راهبردی در حوزه نفت با رویکرد آیندهپژوهی. مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 9(36), 9-40.
یوسفی، امیر و بابایی، امیرعلی (1404). آینده زیستبوم فناوری ایران در عصر دیجیتال. گزارش کمیته فناوری اطلاعات و ارتباطات، 8(1)، 15-30.
References Acs, Z. J. (2006). How innovation does (and doesn't) cluster. Regional Studies, 40(5), 527-539. Acs, Z. J., & Audretsch, D. B. (2010). Innovation and entrepreneurship. Foundations and Trends in Entrepreneurship, 6(3), 1-74. Acs, Z. J., & Sanders, M. (2013). The spatial footprint of the creative class: National, regional, and local dimensions. Regional Studies, 47(2), 135-151. Caragliu, A., & Del Bo, F. (2025). Smart innovation ecosystems and urban foresight. Cities, 67, 103864. Carayannis, E. G., & Campbell, D. (2023). Innovation ecosystems in times of geopolitical instability. Journal of Innovation Studies, 12(3), 145-162. Chaminade, J., & Lundvall, B. (2023). Systemic challenges in developing innovation ecosystems. World Development, 165, 105872. Cooke, P. (2001). Regional innovation systems, local production systems, and knowledge. Regional Studies, 35(1), 5-15. Deloitte. (2017). Global Startup Ecosystem Report. Freeman, C., & Perez, C. M. (2023). Technological paradigms and innovation systems. Post-Autistic Economics Review, 35(1), 23-41. Florida, R. (2002). The Rise of the Creative Class. Basic Books. Granovetter, M. S. (1973). The strength of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6), 1360-1380. Isenberg, D. (2010). Lecithin. Harvard Business School Press. Jackson, M., & Lee, S. (2024). Foresight methods for national innovation ecosystems. Technological Forecasting and Social Change, 188, 122167. Kim, S., & Park, J. (2024). Strategic foresight for innovation-based economies. Asian Journal of Innovation and Entrepreneurship, 11(2), 187-205. Lundvall, B. A., et al. (2023). Re-thinking national innovation systems. Science and Public Policy, 50(1), 45-58. Powell, W. W., Koput, J. F., & Smith-Doerr, L. (1996). Inter-organizational collaboration and the use of knowledge. Administrative Science Quarterly, 41(1), 117-145. Powell, W. W., Koput, J. F., & Smith-Doerr, L. (1996). Inter-organizational collaboration and the use of knowledge. Administrative Science Quarterly, 41(1), 25-51. Saxenian, A. (1994). Regions in global competition: advantages, disadvantages, and opportunities. Regional Studies, 28(1), 1-18. Shane, S. (2003). A Corner on Innovation. Princeton University Press. Scott, J. (2016). Complex Systems. Oxford University Press. Spigel, B., & Hartzema, J. (2019). Entrepreneurial Ecosystems. Journal of Business Venturing, 34(3), 615-637. Sokolov, D., et al. (2023). Scenario planning in innovation governance. Policy Sciences, 55(4), 789-812. Von Krogh, G., & von Hippel, E. (2005). Patterns of Open Innovation in User-Developer Networks. Management Science, 51(6), 817-829.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 467 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 152 |
||