پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,482 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,507 |
نظارت پیشینی در برابر نظارت پسینی: تحلیل تطبیقی مدل شورای نگهبان ایران و دیوان عالی هند در صیانت از قانون اساسی | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2026.54874.2590 | ||
| نویسنده | ||
| روشنک صابری باروق* | ||
| دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| چکیده | ||
| حفظ حاکمیت قانون اساسی بهعنوان میثاق ملی، مستلزم وجود سازوکارهای کارآمد نظارتی است. در ایران، شورای نگهبان با ترکیبی دوگانه از فقهاوحقوقدانان، نماد نظارت پیشینی است که مصوبات مجلس راپیش از اجرا، ازمنظرشرعی وقانونی بازبینی میکند. درمقابل، دیوان عالی هند بااتکابه سنت کامنلا و ابزارهایی مانند دادخواست شهروندان، الگوی نظارت پسینی رانمایندگی میکند که درآن، قوانین پس از تصویب و درپرتو آرای قضایی موردبازنگری قرار میگیرند. این مطالعه بابررسی ساختار،صلاحیتها،فرایندها وعملکرد این دو نهاد، به مقایسه نظاممند نقاط قوت و ضعف هرمدل میپردازد. یافتهها نشان میدهند که مدل نظارت پیشینی ایران با محوریت پیشگیری، درحفظ وحدت حقوقی و جلوگیری از هزینههای اجتماعی قوانین مغایرکارآمد است، اماممکن است با چالشهایی مانند کندی روند قانونگذاری و تعارض باتحولات اجتماعی پویا روبهرو شود. درمقابل، مدل نظارت پسینی هند باتأکید برانعطافپذیری، تجربهگرایی و توسعه تدریجی حقوق ازطریق آرای قضایی، امکان پاسخگویی به نیازهای متغیر جامعه را فراهم میآورد، اما با چالشهایی مانند طولانی شدن رسیدگیها و هزینههای اجتماعی اجرای قوانین نامشروع مواجه است. در نهایت، مقاله با ارائه تحلیل تطبیقی و درسهایی برای هر دو نظام، بر این نکته تأکید میورزد که انتخاب یا اصلاح مدل نظارتی، باید با در نظر گرفتن بافت سیاسی-فرهنگی، مبانی مشروعیت و نیازهای توسعهای هر جامعه صورت پذیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظارت پیشینی؛ نظارت پسینی؛ شورای نگهبان؛ دیوان عالی هند؛ صیانت قانون اساسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 26 |
||