پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,479 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,504 |
تحلیل اثرات منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدیدبم بر توسعه کالبدی سکونتگاه های انسانی؛ مورد مطالعه ناحیه بم | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2026.53382.3307 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا ابولی1؛ علی حسینی* 2؛ حسین منصوریان3 | ||
| 1گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سیاست ایجاد مناطق ویژه اقتصادی در ایران طی دو دهه اخیر بهعنوان ابزاری برای تسریع صنعتیشدن، جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی و بهبود شاخصهای اشتغال پیگیری شده است، با اینحال آثار فضایی–اجتماعی و زیستمحیطی آن در مقیاس محلی کمتر مطالعه شده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و استفاده از دادههای میدانی و سنجشازدور، به ارزیابی چندبُعدی اثرات «منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید بم» بر تحولات کالبدی سکونتگاههای انسانی پیرامون میپردازد. دادهها شامل ۲۲۰ پرسشنامه از دو گروه ساکنان بومی و غیربومی (۱۲۰ و ۱۰۰ نفر) و تصاویر ماهوارهای Google Earth در دو سال ۲۰۰۷ و ۲۰۲۵ است که با آزمون تی تکنمونهای و ضریب همبستگی پیرسون پردازش و انجام شدند. یافتهها نشان میدهد که در بعد اجتماعی، گرچه شاخص تعلق مکانی بالاتر از میانگین نظری بود ، اما مؤلفههایی چون اعتماد اجتماعی، امید به آینده و تداوم سنتها ازحد متوسط پایین تر بودهاند. در بعد اقتصادی، فرصتهای شغلی و کسبوکارهای خرد رشد یافتهاند، با این وجود افزایش شدید هزینه مسکن و اجاره و فشار مالی بر خانوارها از نتایج منفی شاخص است. بعد زیستمحیطی بیانگر افت کیفیت آب، ناکارآمدی سیستمهای جمعآوری پسماند و دفع فاضلاب بوده و بعد کالبدی حاکی از رشد ساختوساز و بازسازی مساکن، همزمان با تقاضای فزاینده و افت کیفیت خدمات زیربنایی است. نتیجهگیری حاکی است که منطقه ویژه اقتصادی ارگ جدید گرچه توانسته شاخصهای اشتغال و سرمایهگذاری را بهبود دهد، اما اثرات ناهمساز در ساختار اجتماعی، پایداری زیستمحیطی و تعادل بازار مسکن ایجاد کرده است. بر این اساس، سیاستگذاری آینده باید با تلفیق توسعه صنعتی با مدیریت یکپارچه محیطی و اجتماعیو بازنگری در چارچوبهای کاربری زمین، به سمت کاهش پیامدهای منفی و ارتقای همافزاییهای مثبت سوق یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منطقه ویژه اقتصادی؛ مهاجرت؛ تحولات کالبدی؛ توسعه؛ تغییرکاربری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 22 |
||