بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ثبات قدم تحصیلی در دانش آموزان

خداپناه, فاطمه; محمدی فر, محمدعلی; طالع پسند, سیاوش

doi:10.22111/jeps.2026.50345.5872

تعداد نشریات	28
تعداد شماره‌ها	871
تعداد مقالات	8,402
تعداد مشاهده مقاله	17,055,992
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	11,421,850

	بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ثبات قدم تحصیلی در دانش آموزان
مطالعات روانشناسی تربیتی
مقاله 3، دوره 23، شماره 62، شهریور 1405، صفحه 78-55 اصل مقاله (1.12 M)
نوع مقاله: مقاله علمی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jeps.2026.50345.5872
نویسندگان
فاطمه خداپناه¹؛ محمدعلی محمدی فر^* ²؛ سیاوش طالع پسند³
¹دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
²دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
³استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ثبات قدم تحصیلی در دانش آموزان متوسطه‌ی دوره دوم شهر تهران بود. ایـن پـژوهش توصیفی از نوع پیمایشی، از دختران متوسطه دوره دوم منطقه 14 آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402بودند که تعداد 358 نفر از طریق روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شده بودند. به‌منظور تعیین پایایی ایــن ابزار از دو روش همسانی درونی و بازآزمایی استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ برای خرده مقیاس های ثبات در علاقه 80/0 و پشتکار در تلاش 84/0 به دست آمد که نشان از اعتبار مناسب این ابزار داشت. ضریب همبستگی به‌دست‌آمده در روش بازآزمایی برای خرده مقیاس‌های ثبات در علاقه 79/0 و پشتکار در تلاش 75/0 (01/0 P≤) دست آمد. برای محاسبه روایی همگرا و واگرا نیز به ترتیب از پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی و اهمال‌کاری تحصیلی استفاده شد و ضریب همبستگی به‌دست‌آمده برای روایی واگرا برای خرده مقیاس های ثبات در علاقه و پشتکار در تلاش به ترتیب 29/0 (05/0 P≤)و 4/0 (01/0 P≤) به دست آمد. همچنین روایی همگرا برای خرده مقیاس‌های ثبات در علاقه و پشتکار در تلاش به ترتیب 37/0- و 63/0 (01/0 P≤) به دست آمده است. از یافته های مذکور نتیجه گیری می‌شود که مقیاس ثبات قدم تحصیلی ابزاری پایا و روا برای سنجش ثبات قدم تحصیلی دانش آموزان متوسطه‌ی دوره دوم است. ین ابزار می‌تواند به‌طور مؤثر در محیط‌های آموزشی برای شناسایی دانش‌آموزانی که نیاز به تقویت انگیزه دارند، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، مشاوران تحصیلی و معلمان می‌توانند از این مقیاس بهره ببرند.
کلیدواژه‌ها
ثبات قدم تحصیلی؛ ثبات در علاقه؛ پشتکار در تلاش؛ هنجاریابی؛ ویژگی های روانسنجی

مراجع
بختیاری اسفندقه، فروغ و عریضی سامانی، حمیدرضا. (1400). بررسی اثر موریتا‌ـ‌هنردرمانی بر اهمال‌کاری تحصیلی دانشجویان. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، 11(1)، 1-12. اکبری بلوطبنگان، افضل، و طالع پسند، سیاوش. (1395). ساختار عاملی نسخه فارسی مقیاس قربانی چند بعدی در دانش آموزان مدارس ابتدایی شهر سمنان. کومش، 17(3 (پیاپی 59))، 660-667. حسینی، محیا و ذوقی پایدار، رشید. (1397). نقش ثبات قدم و هوش در پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی دانشجویان. راهبردهای شناختی در یادگیری، 6(11)، 233-248. سواری، کریم. (1390). ساخت و اعتباریابی آزمون اهمال‌کاری تحصیلی. اندازه‌گیری تربیتی، 5(2)، 97-110. سواری، کریم، و عرب زاده، شیما. (1392). ساخت و تعیین ویژگی های روان سنجی پرسش نامه خودتنظیمی تحصیلی. روانشناسی مدرسه، 2(2 (پیاپی 6))، 75-92. زرین خواه، الهه، سجادیان، ایلناز و نادی، محمد علی (1404) اثربخشی آموزش هوش اخلاقی بوربا بر اهمال‌کاری تحصیلی، هدف‌گرایی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دختر. مطالعات روانشناسی تربیتی، (57)22، 177-149. doi: 10.22111/jeps.2025.50162.5851 بهرامی، فاطمه و امیری، محمد. (1399). نقش کیفیت محیط آموزشی در خودناتوان‌سازی تحصیلی با میانجی-‌گری تعلل‌ورزی تحصیلی و خوش‌بینی تحصیلی. مطالعات روانشناسی تربیتی، (39)17. 52-23. doi: 10.22111/jeps.2020.5693 References Abu Hasan, H. E., Munawar, K., & Abdul Khaiyom, J. H. (2020). Psychometric properties of developed and transadapted grit measures across cultures: A systematic review. Current Psychology, 1–19. https://doi.org/10.1007/s12144-020-01137-w Albert, E., Petrie, T. A., & Moore, E. W. G. (2021). The relationship of motivational climates, mindsets, and goal orientations to grit in male adolescent soccer players. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 19(2), 265–278. https://doi.org/10.1080/1612197X.2019.1655775 Anggraeni, D., Wardani, D. K., & Noviani, L. (2024). Self-Regulated Learning, Grit, and Learning Motivation in Developing Learning Achievement: A Review. Formosa Journal of Multidisciplinary Research, 3(1), 135–148. https://doi.org/10.55927/fjmr.v3i1.7908 Arco-Tirado, J. L., Fernández-Martín, F. D., & Hoyle, R. H. (2018). Development and validation of a Spanish version of the Grit-S scale. Frontiers in Psychology, 9, 96. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.00096 Bae, S. W., Kim, J. G., Park, B. S., Lee, K., & Park, J. (2024). Psychometric properties and measurement invariance of the short form of grit scale in Korean adolescents. PLOS ONE, 19(1), e0296795. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0296795 Bakhtiari Esfandeqeh, F., & Orizi Samani, H. (2021). Examining the effect of Morita therapy on academic procrastination in students. Journal of Cognitive and Behavioral Sciences, 11(1), 1–12 [In Persian]. Retrieved from https://cbs.ui.ac.ir/article_25179.html Bazelais, P., Lemay, D. J., & Doleck, T. (2016). How does grit impact college students’ academic achievement in science? European Journal of Science and Mathematics Education, 4(1), 33–43. https://doi.org/10.30935/scimath/9451 Bowman, N. A., Hill, P. L., Denson, N., & Bronkema, R. (2015). Keep on truckin’ or stay the course? Exploring grit dimensions as differential predictors of educational achievement, satisfaction, and intentions. Social Psychological and Personality Science, 6(6), 639–645. https://doi.org/10.1177/1948550615574300 Berkler, M. (1981). Current trends for the developmentally disabled. International Journal of Rehabilitation Research, 4, 276. https://doi.org/10.1097/00004356-198106000-00041 Cazayoux, M., Bishop, A., Navalta, J., Harris, C., Adams, K., & DeBeliso, M. (2018). The reliability of the 12-item Grit Scale among CrossFit participants. European Journal of Physical Education and Sport Science. https://doi.org/10.46827/ejpe.v0i0.1860 Cheow, P. K., Lim, J. Y., & Yap, Y. Q. (2023). Relationship among self-control, grit and academic procrastination among undergraduates in Malaysia (Doctoral dissertation, Universiti Tunku Abdul Rahman). UTAR Institutional Repository. Retrieved from http://eprints.utar.edu.my/ Christopoulou, M., Lakioti, A., Pezirkianidis, C., Karakasidou, E., & Stalikas, A. (2018). The role of grit in education: A systematic review. Psychology, 9(15), 2951–2971. https://doi.org/10.4236/psych.2018.915171 Clark, K. N., & Malecki, C. K. (2019). Academic Grit Scale: Psychometric properties and associations with achievement and life satisfaction. Journal of School Psychology, 72, 49–66. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2018.12.001 Cosgrove, J. M., Chen, Y. T., & Castelli, D. M. (2018). Physical fitness, grit, school attendance, and academic performance among adolescents. BioMed Research International, 2018, 1–7. https://doi.org/10.1155/2018/9801258 Darmawati, J. (2017). Pengaruh Motivasi Belajar Dan Gaya Belajar Terhadap Prestasi Belajar Ekonomi Siswa SMA Negeri Di Kota Tuban. Jurnal Ekonomi Pendidikan Dan Kewirausahaan, 1(1), 79–90. https://doi.org/10.26740/jepk.v1n1.p79-90 Datu, J. A. D. (2021). Beyond passion and perseverance: Review and future research initiatives on the science of grit. Frontiers in Psychology, 11, 1–17. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.545526 Datu, J. A. D., & Buenconsejo, J. U. (2021). The ecological benefits of staying gritty: grit dimensions are associated with pro-environmental passion, awareness, and behaviours. Australian Journal of Psychology, 73(4), 416–425. https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1967100 Datu, J. A. D., King, R. B., Valdez, J. P. M., & Eala, M. S. M. (2019). Grit is associated with lower depression via meaning in life among Filipino high school students. Youth & Society, 51(6), 865–876. https://doi.org/10.1177/0044118X18760402 Datu, J. A. D., Valdez, J. P. M., & King, R. B. (2016). Perseverance counts but consistency does not! Validating the short grit scale in a collectivist setting. Current Psychology, 35, 121–130. https://doi.org/10.1007/s12144-015-9374-2 Datu, J. A. D., Yuen, M., & Chen, G. (2017). Grit and determination: A review of literature with implications for theory and research. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 27(2), 168–176. https://doi.org/10.1017/jgc.2016.2 De La Cruz, M., Zarate, A., Zamarripa, J., Castillo, I., Borbon, A., Duarte, H., & Valenzuela, K. (2021). Grit, self-efficacy, motivation and the readiness to change index toward exercise in the adult population. Frontiers in Psychology, 12, 732325. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.732325 Disabato, D. J., Goodman, F. R., & Kashdan, T. B. (2019). Is grit relevant to well-being and strengths? Evidence across the globe for separating perseverance of effort and consistency of interests. Journal of Personality, 87(2), 194–211. https://doi.org/10.1111/jopy.12382 Duckworth, A. L., Peterson, C., Matthews, M. D., & Kelly, D. R. (2007). Grit: perseverance and passion for long-term goals. Journal of Personality and Social Psychology, 92(6), 1087–1101. https://doi.org/10.1037/0022-3514.92.6.1087 Haktanir, A., Lenz, A. S., Can, N., & Watson, J. C. (2016). Development and evaluation of Turkish language versions of three positive psychology assessments. International Journal for the Advancement of Counselling, 38, 286–297. https://doi.org/10.1007/s10447-016-9272-9 Harnar, H. M., Peer, K. S., Moser, C. A., & Cindric, J. (2021). The impact grit and achievement goal orientation have on athletic training students' persistence. Journal of Sports Medicine and Allied Health Sciences: Official Journal of the Ohio Athletic Trainers Association, 7(2), 2. https://doi.org/10.29011/2572-9487.100002 Harpaz, G., Vaizman, T., & Yaffe, Y. (2023). University students’ academic grit and academic achievements predicted by subjective well-being, coping resources, and self-cultivation characteristics. Higher Education Quarterly, 1–20. https://doi.org/10.1111/hequ.12455 He, X., Wang, H., Chang, F., Dill, S. E., Liu, H., Tang, B., & Shi, Y. (2021). IQ, grit, and academic achievement: Evidence from rural China. International Journal of Educational Development, 80, 102306. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2020.102306 Hosseini, M., & Zoghi Paydar, R. (2018). The role of persistence and intelligence in predicting academic achievement of students. Cognitive Strategies in Learning, 6(11), 233–248. https://doi.org/10.22051/csl.2018.2542 Jie, W., Xinyi, W., & Tao, X. (2024). Reliability and validity of simple Chinese version of grit scale for elementary school students. BMC Psychology, 12(1), 304. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01809-3 Jin, B., & Kim, J. (2017). Grit, basic needs satisfaction, and subjective well-being. Journal of Individual Differences, 38(1), 29–35. https://doi.org/10.1027/1614-0001/a000219 Karlen, Y., Suter, F., Hirt, C., & Merki, K. M. (2019). The role of implicit theories in students' grit, achievement goals, intrinsic and extrinsic motivation, and achievement in the context of a long-term challenging task. Learning and Individual Differences, 74, 101757. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2019.101757 Kim, H. M., & Hwang, M. H. (2015). Validation of the Korean grit scale for children. The Journal of Education, 35(3), 63–74. https://doi.org/10.17241/jedk.2015.35.3.63 Kramer, L., Lüdtke, S., & Freund, P. A. (2025). Need for cognition, academic self-efficacy, and parental education predict the intention to go to college—Evidence from a multigroup study. Frontiers in Psychology, 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1487038 Kropáčová, S., Slezáčková, A., & Jarden, A. (2018). The persistence Scale: An analysis of the psychometric properties of the Czech version for adults. E-Psychology, 12(2), 27–40. https://doi.org/10.7458/ep-2018-12-2-3 Kuruveettissery, S., Gupta, S., & Rajan, S. K. (2023). Development and psychometric validation of the three dimensional grit scale. Current Psychology, 42(7), 5280–5289. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02058-2 Kwan, V. S., Bond, M. H., & Singelis, T. M. (1997). Pancultural explanations for life satisfaction: Adding relationship harmony to self-esteem. Journal of Personality and Social Psychology, 73(5), 1038–1051. https://doi.org/10.1037/0022-3514.73.5.1038 Lam, K. K. L., & Zhou, M. (2019). Examining the relationship between grit and academic achievement within K–12 and higher education: A systematic review. Psychology in the Schools, 56(10), 1654–1686. https://doi.org/10.1002/pits.22313 Lee, J., & Park, J. (2024). The role of grit in inclusive education: A study of motivation and achievement among preservice physical education teachers. Frontiers in Psychology, 15, 1332464. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1332464 Li, J., Zhao, Y., Kong, F., Du, S., Yang, S., & Wang, S. (2018). Psychometric assessment of the short grit scale among Chinese adolescents. Journal of Psychoeducational Assessment, 36(3), 291–296. https://doi.org/10.1177/0734282917730772 Lozano-Jiménez, J. E., Huéscar, E., & Moreno-Murcia, J. A. (2021). From autonomy support and grit to satisfaction with life through self-determined motivation and group cohesion in higher education. Frontiers in Psychology. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.741126 Luo, J., Wang, M. C., Ge, Y., Chen, W., & Xu, S. (2020). Longitudinal invariance analysis of the short grit scale in Chinese young adults. Frontiers in Psychology, 11, 466. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00466 Martin, H., Craigwell, R., & Ramjarrie, K. (2021). Grit, motivational belief, self-regulated learning (SRL), and academic achievement of civil engineering students. European Journal of Engineering Education, 47(4), 535–557. https://doi.org/10.1080/03043797.2021.2021861 Morton, J. M., & Paul, S. K. (2019). Grit. Ethics, 129(2), 175–203. https://doi.org/10.1086/700029 Nishikawa, K. (2014). Development of the Japanese Short Grit Scale (Grit-S). Japanese Journal of Personality, 24(2), 167–169. https://doi.org/10.2132/personality.24.2_167 Schimschal, S. E., Visentin, D., Kornhaber, R., Barnett, T., & Cleary, M. (2022). Development of a scale to measure the psychological resources of grit in adults. Nursing & Health Sciences, 24, 752–763. https://doi.org/10.1111/nhs.12973 Schmidt, F. T., Fleckenstein, J., Retelsdorf, J., Eskreis-Winkler, L., & Möller, J. (2017). Measuring grit. European Journal of Psychological Assessment, 35(3), 436–447. https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000407 Schmidt, F. T., Sudzina, F., & Botek, M. (2021). Psychometric assessment of the Short Grit Scale among Czech young adults. Journal of Psychoeducational Assessment, 39(4), 508–513. https://doi.org/10.1177/0734282920974817 Shaban, N. M. (2020). Validation of grit scale in the Arabian context for Egyptian players. Ovidius University Annals, Series Physical Education & Sport/Science, Movement & Health, 20(2), 153–157. Sheldon, K. M., Jose, P. E., Kashdan, T. B., & Jarden, A. (2015). Personality, effective goal-striving, and enhanced well-being: Comparing 10 candidate personality strengths. Personality and Social Psychology Bulletin, 41(4), 575–585. https://doi.org/10.1177/0146167215572467 Sulla, F., Renati, R., Bonfiglio, S., & Rollo, D. (2018, June). Italian students and the Grit-S: A self-report questionnaire for measuring perseverance and passion for long-term goals. In 2018 IEEE International Symposium on Medical Measurements and Applications (MeMeA) (pp. 1–5). IEEE. https://doi.org/10.1109/MeMeA.2018.8433070 Tang, X., Wang, M. T., Parada, F., & Salmela-Aro, K. (2021). Putting the goal back into grit: Academic goal commitment, grit, and academic achievement. Journal of Youth and Adolescence, 50, 470–484. https://doi.org/10.1007/s10964-020-01393-2 Wildan, M. W., Agustono, A., & Kuntadi, C. (2023). Faktor-faktor yang memengaruhi prestasi belajar taruna: Disiplin belajar, kemandirian belajar, dan motivasi belajar. Jurnal Ekonomi Manajemen Sistem Informasi, 4(4), 757–764. https://doi.org/10.31933/jemsi.v4i4.1505 Wolters, C. A., & Hussain, M. (2015). Investigating grit and its relations with college students’ self-regulated learning and academic achievement. Metacognition and Learning, 10, 293–311. https://doi.org/10.1007/s11409-014-9128-8 Wyszyńska, P., Ponikiewska, K., Karaś, D., Najderska, M., & Rogoza, R. (2017). Psychometric properties of the Polish version of the short grit scale. Polish Psychological Bulletin, 48(2), 229–236. https://doi.org/10.1515/ppb-2017-0027 Zhong, C. Z., Wang, M. C., Shou, Y., Ren, F., Zhang, X., Li, M., & Yang, W. (2018). Assessing construct validity of the Grit-S in Chinese employees. PLOS ONE, 13(12), e0208582. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0208582
آمار تعداد مشاهده مقاله: 292 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 47

سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب

پیوندهای مفید

اخبار و اعلانات

آمار

بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ثبات قدم تحصیلی در دانش آموزان