| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 836 |
| تعداد مقالات | 8,077 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,132,660 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,841,046 |
سکوت به مثابه زبان قدسی: مطالعهای تطبیقی در دائو د چینگ و تذکرةالاولیا (براساس اندیشههای بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی) | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2026.53743.1342 | ||
| نویسندگان | ||
| فیروز فاضلی* 1؛ محدثه کرداحمدی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان وادبیات فارسی دانشگاه گیلان | ||
| 2دانشجوی دکتری ادبیات عرفانی دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| سکوت یکی از عمیقترین مفاهیم در سنتهای عرفانی است که در لایههای تربیتی، معرفتی و وجودشناختی خود را نشان میدهد. این پژوهش با رویکردی تطبیقی میکوشد جایگاه و کارکرد سکوت را در دو متن کلاسیک، یعنی دائو د چینگ اثر لائوتسه و تذکرةالاولیای عطار نیشابوری بررسی کند. روش تحقیق بر پایۀ تحلیل کیفی و تفسیر متون استوار است. براساس یافتههای پژوهش، سکوت در هر دو سنت سه ساحت اصلی دارد: نخست، سکوت اخلاقی که به تربیت سالک و رهایی از آفات زبان مربوط میشود؛ دوم، سکوت معرفتی که از ناتوانی زبان در انتقال تجربههای شهودی و مواجهه با حقیقت متعالی حکایت دارد؛ و سوم، سکوت وجودشناختی که نشاندهندۀ فنا و محو سالک در حقیقت بیکران هستی است. در دائو د چینگ، سکوت همسو با طبیعت و بازتاب هماهنگی با جریان طبیعی دائو است، در حالیکه در تذکرةالاولیا سکوت با مفاهیمی چون حیرت عارف، رازپوشی و حضور در برابر حقیقت الهی پیوند مییابد. نتایج تحقیق که در هر دو سنت، سکوت نه صرفا امتناع از گفتار، بلکه مرتبهای از آگاهی است که زبان را پشت سر میگذارد و راه را برای شهود مستقیم حقیقت میگشاید. در عین حال، تفاوتهای زبانی و فرهنگی میان دو متن نیز چشمگیر است: در سنت شرقی، سکوت به مثابه هماهنگی با طبیعت و در عرفان اسلامی به عنوان ریاضت و ادب سلوک اخلاقی جلوهگر میشود. درنهایت، این پژوهش با برجسته ساختن اشتراکهای معنایی سکوت در عرفان اسلامی و عرفان شرقی، گامی تازه در مطالعات تطبیقی عرفان و الهیات برمیدارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سکوت؛ ساحتهای معنایی؛ دائو د چینگ؛ تذکرةالاولیا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||