| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 836 |
| تعداد مقالات | 8,077 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,132,660 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,841,043 |
بررسی تطبیقی انتظار آگاهانه در برزخ از منظر عهدین و قرآن | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2026.53010.1325 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرحمزه سالارزایی؛ جمیله افروشته* | ||
| دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| چکیده | ||
| پرسش از وضعیت انسان در فاصله میان مرگ و قیامت، بهویژه از منظر شعور، آگاهی و تجربه زمان (حیثِ فعال بودن شعور و زمانمندی)، از مهمترین موضوعات مشترک در الهیات ادیان ابراهیمی است که آثار گستردهای در انسانشناسی دینی، معادباوری و اخلاق دارد. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی انتقادی و تطبیقی مفهوم انتظار در عالم برزخ، تلاش میکند با تکیه بر تحلیل واژگانی، ساختاری و تفسیریِ متونِ عهد عتیق و عهد جدید و آیات قرآن کریم، به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا انسان در برزخ (وضعیت میانی) ساحتی آگاه و فعال دارد یا صرفاً منفعل و تعلیقیافته از حیث تجربه زمانی است؟ این پژوهش به روش کیفی، مبتنی بر تحلیل متون مقدس و منابع معتبر لغوی و تفسیری انجام شده است. یافتهها نشان میدهد در سنتِ یهودیت، مفهومِ شِئول، بهمثابه فضایی از خاموشی، فراموشی و گسست از حیات و معنا تصویر شده است. در مسیحیت، بهویژه در برخی روایات و خوانشهای عهد جدید و الهیاتِ متأخر، برزخ عرصهای برای انتظارِ آگاهانه، دعا و مشارکت اخلاقی فهم میشود. در قرآن و تفاسیرِ معتبر اسلامی، برخلاف تلقیِ فقدان آگاهی، شواهدی چون ادراکِ نعمت/عذابِ برزخی و گفتوگوهای پسامرگ دلالت میکند که آگاهیِ انسان پس از مرگ تقویت میشود، هرچند ارادة تکوینی او معلّق است و زمانمندیِ تجربهشده با دنیا تفاوت دارد. این تفاوتهای معرفتی و انسانشناختی ریشه در تلقی بنیادین هر سنت از نفس، معاد و رابطة انسان با خداوند دارد. نتیجه آنکه، انتظارِ برزخی، بیش از آنکه حقیقتی مشترک و ثابت باشد، بازتابی از تحولات تاریخی، الهیاتی و نیازهای معنوی هر سنت است و فهم آن مستلزم رویکردی تطبیقی و پرهیز از تعمیمهای سادهانگارانه میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برزخ؛ انتظار؛ عهدین؛ شئول؛ پورگاتوری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||