| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 848 |
| تعداد مقالات | 8,174 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,076,353 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,604,154 |
ارائه چارچوب نظری تابآوری معیشت برای کاربست در مطالعه روستاهای تالابی: تحلیل انتقادی چارچوبهای نظری | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2026.54380.3810 | ||
| نویسندگان | ||
| فریده نجفی1؛ اصغر طهماسبی* 2؛ فرهاد عزیزپور3؛ حمید جلالیان3 | ||
| 1گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ا وجود گسترش ادبیات تابآوری معیشت، تحلیل این پدیده در سکونتگاههای روستایی وابسته به تالابها همچنان با خلأهای نظری قابل توجهی مواجه است. غفلت از تعامل پویای ساختار و عاملیت، نقش فرهنگ و مناسبات قدرت، و همچنین درک ایستا از فضا و روابط اجتماعی، از جمله مهمترین کاستیهای چارچوبهای موجود به شمار میروند. هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی نظری برای تحلیل تابآوری معیشت در سکونتگاههای روستایی وابسته به تالابها است که بتواند در مطالعات آتی، بهویژه در روستاهای تالابی، مورد استفاده و آزمون تجربی قرار گیرد. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای انتقادی انجام شد. بدین منظور، 40 منبع علمی منتخب در حوزه تابآوری معیشت، سیستمهای اجتماعی - اکولوژیکی، نظریه ساختیابی گیدنز، نظریه عادتواره بوردیو و رویکرد تابآوری فضایی - رابطهای مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان داد که چارچوبهای مورد مطالعه، علیرغم تفاوتهای مفهومی، در اصول بنیادینی همچون تعامل ساختار و کنشگر، نقش یادگیری و دانش، نابرابری و قدرت، ظرفیت تحول و چندسطحی بودن اشتراک دارند. بر پایه این اصول، چارچوب نظری پیشنهادی پژوهش در قالب پنج بعد بههمپیوسته شامل ساختارهای زیستمحیطی، ساختارهای نهادی، ساختارهای فرهنگی - اجتماعی، ساختارهای اقتصادی و عاملیت کنشگران محلی تدوین شد. این چارچوب با در نظر گرفتن تالاب بهمثابه فضایی اجتماعی - اکولوژیکی، زیسته و قدرتمحور که بهطور مستمر در فرایندهای معیشتی بازتولید میشود، امکان تحلیل همزمان ابعاد مختلف تابآوری معیشت را در قالب مدلی پویا و چندسطحی فراهم میآورد. اگرچه چارچوب ارائهشده در این پژوهش صرفاً در سطح نظری توسعه یافته است، اما میتواند مبنایی برای پژوهشهای تجربی آینده و نیز راهنمایی مفهومی برای سیاستگذاری عدالتمحور در مدیریت و توسعه پایدار سکونتگاههای روستایی وابسته به تالابها باشد | ||
| کلیدواژهها | ||
| تابآوری معیشت؛ سکونتگاههای روستایی؛ تالاب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 |
||