اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات31
تعداد شماره‌ها834
تعداد مقالات8,015
تعداد مشاهده مقاله14,851,902
تعداد دریافت فایل اصل مقاله9,586,103
رضوی, ابوالفضل, اشرفی, حمید. (1396). زمینه‌های اجتماعی استمرار جشن‌های ایرانی در قرون نخستین اسلامی. نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 11(21), 117-142. doi: 10.22111/jhr.2018.4027
ابوالفضل رضوی; حمید اشرفی. "زمینه‌های اجتماعی استمرار جشن‌های ایرانی در قرون نخستین اسلامی". نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 11, 21, 1396, 117-142. doi: 10.22111/jhr.2018.4027
رضوی, ابوالفضل, اشرفی, حمید. (1396). 'زمینه‌های اجتماعی استمرار جشن‌های ایرانی در قرون نخستین اسلامی', نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 11(21), pp. 117-142. doi: 10.22111/jhr.2018.4027
رضوی, ابوالفضل, اشرفی, حمید. زمینه‌های اجتماعی استمرار جشن‌های ایرانی در قرون نخستین اسلامی. نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 1396; 11(21): 117-142. doi: 10.22111/jhr.2018.4027

زمینه‌های اجتماعی استمرار جشن‌های ایرانی در قرون نخستین اسلامی

نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام
مقاله 6، دوره 11، شماره 21، اسفند 1396، صفحه 117-142    اصل مقاله (779.74 K)
نوع مقاله: علمی و پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2018.4027
نویسندگان
ابوالفضل رضوی1؛ حمید اشرفی2
1دانشیار دانشگاه خوارزمی
2دانشجوی دکترا
چکیده
پایایی اعیاد نوروز، مهرگان و سده، به همراه آیین‌های گسترده‌ای که بخشی از وجوه هویتی جامعه ایرانی را در خود داشت، مرهون عوامل چندی بود که در این میان سهم زمینه‌های اجتماعی مهم‌تر می‌نماید . نوشتار حاضر در پرتو سه موًلفه ی بافت اجتماعی قلمرو شرقی خلافت و میزان اهتمام زرتشتی‌ها ، بافت اجتماعی و برتری فرهنگ ایرانی در عراق عرب و به‌خصوص بغداد و سهم شعوبی‌گری و رویکرد فرهنگی- اجتماعی ایرانیان ؛ زمینه‌های اجتماعی مؤثر در تداوم این جشن‌ها در قرون نخستین اسلامی را بررسی می‌کند.
دستاورد تحقیق حاکی از این است که وحدت جمعیتی و برتری نسبی فرهنگ ایرانی در قلمرو شرقی خلافت اسلامی ، سهمِ اثرگذارِ ایرانی‌ها در تکوین خلافت عباسی و استقرار در شهرهای نوظهور اسلامی در عراق و مهم‌تر شکل‌گیری نهضت آگاهانه شعوبیه و اهتمام به احیا و استمرار اعیاد ایرانی ، موجبات پایایی و پویایی اعیاد، جشن‌ها و آیین‌های مربوط  را فراهم آورده است. این آیین‌ها، به‌عنوان نمود ملموس‌تر فرهنگ و مدنیت ایرانی، زمینه‌های تقویت هویت ایرانی را هموار می‌کرد و در همگرایی فرهنگ ایرانی با مبانی اسلامی سهم بسزایی داشت .
کلیدواژه‌ها
ایران؛ اسلام؛ اعیاد ایرانی؛ نوروز؛ مهرگان؛ شعوبیه
مراجع
منابع

آموزگار، ژاله،(1381)،«گزارشی ساده از گاه‌شماری در ایران باستان»، مجله بخارا، شماره 24.

ابن‌بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)،(1373)، عیون اخبارالرضا، ج 2؛ ترجمه علی‌اکبر غفاری و حمیدرضا مستفید، تهران : نشر صدق.

ابن اثیر، عزالدین،(بی‌تا)، الکامل فی التاریخ، ج 5 ؛ مصحح محمّد یوسف الرقافه، بیروت : دارالکتب العلمیه.

ابن‌جوزی،عبدالرحمن،(1357هـ ق)؛المنتظم فی تاریخ الملوک و الامم،ج9،حیدرآباد،دایره المعارف عثمانیه

ابن طقطقی(محمّد بن علی بن طباطبا) ،(1367)، تاریخ فخری ؛ ترجمه محمّد وحید گلپایگانی، چاپ سوم، تهران : انتشارات علمی و فرهنگی.

ابن شهرآشوب، ابی جعفر رشیدالدین محمّد، (بی تا)، مناقب آل ابی طالب، ج4، قم : انتشارات علّامه .

ابن عساکر ،(1415هـ ق -1995م)، تاریخ مدینه الدمشق، ج6، بیروت : دارلفکر.

ابن فهد حلی، احمد بن محمّد،(1414هـ ق)، المهذّب البارع فی شرح مختصر النافع، قم : انتشارات اسلامی.

ابن واضح یعقوبی،(1371)، تاریخ یعقوبی، ج2؛ ترجمه محمّد ابراهیم آیتی، چاپ ششم، تهران : انتشارات علمی و فرهنگی.

ابوالقاسمی، محسن،(1376)، راهنمای زبان‌های باستانی ایران، ج2، چاپ اول، تهران : سمت .

احسن، محمّد مناظر،(1369)، زندگی اجتماعی در حکومت عباسیان ؛ ترجمه مسعود رجب نیا، تهران : انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اوّل .

الشابشتی،ابی الحسن علی بن محمّد،(1386هـ ق- 1966م):الدیارات،تحقیق کورکیس عواد، چاپ دوم ،بغداد، مکتبه المثنی.

اشپولر، برتولد،(1373)، تاریخ ایران در قرون نخستین، ج2 ؛ ترجمه مریم میراحمدی، چاپ دوم، تهران : انتشارات  علمی و فرهنگی.

اشرفی، حمید،(1393)، گذری بر گاهشماری، جشن ها و اعیاد ایران باستان، تهران : نیمروز، چاپ چهارم.

اصفهانی، ابوالفرج،(بی تا)، الاغانی، ج3و5، بیروت، داراحیاالتراث العربی.

_________،(بی تا)، مقاتل الطالبین ؛ شرح و تحقیق سید احمد صقر، بیروت، دارالمعرفه.

اصفهانی، حمزه بن حسن؛(بی تا)،تاریخ سنی ملوک الأرض و الأنبیاء علیهم الصلاة و السلام ،بیروت ،منشورات دار مکتبة الحیاة

افتخارزاده، محمودرضا ،(1376)،شعوبیه ناسیونالیسم ایرانی، چاپ اوّل، قم : دفتر نشر معارف اسلامی.

امیرعلی،(1366)، تاریخ عرب و اسلام ؛ ترجمه فخر داعی گیلانی، تهران : انتشارات گنجینه، چاپ سوم.

بلاذری، احمد بن یحیی،(1337)، فتوح البلدان، ج اول ؛ ترجمه محمد توکل، تهران : نشر نقره.

بلوکباشی ، علی،(1390)،نوروز جشن نوزایی آفرینش، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ هشتم .

بیرونی، ابوریحان،(1377)، آثارالباقیه ؛ ترجمه اکبر داناسرشت، تهران : انتشارات امیر کبیر، چاپ چهارم.

بهرامی، عسکر،(1389)، جشن های ایرانیان، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ سوم .

بووا، لوسین،(1365)، برمکیان (بنابر روایات مورخان عرب و ایرانی) ؛ ترجمه عبدالحسین میکده، تهران : انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم.

تقی‎زاده، حسن،(1341)، بیست مقاله، تهران : بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

التنوخی، ابی علی المحسن بن علی،(1393 هـ ق- 1973م)، نشوارالمحاضره و اخبارالمذاکره، ج8، تحقیق عبودالشالجی

الجاحظ، ابوعثمان عمروبن بحر،(1412هـ ق- 1992م)، البیان والتبیین، ج3 ؛ مقدمه و تشریحه علی ابوملجم، بیروت، دارالمکتبه الهلال.

______________، (1308)، تاج ؛ ترجمه حبیب الله نوبخت، تهران، کمیسیون معارف.

_______________،(1996م)، المحاسن و الاضداد ؛ مقدّمه و شرح علی بوملجم، بیروت : دارالمکتبه الهلال.

الجهشیاری، محمّد بن عبدوس،(1348)، کتاب الوزراء و الکتاب ؛ ترجمه ابوالفضل طباطبایی، تهران : نشر تابان.

حقیقت، عبدالرفیع،(1374)، وزیران ایرانی از بزرگمهر تا امیر کبیر، تهران : انتشارات کومش، چاپ اوّل.

خالدیین، هاشم،(1956م) ، التحف و الهدایا ؛  تصحیح سامی الدهان، قاهره : دارالمعارف مصر.

خواند میر،(1317)، دستورالوزراء ؛ به تصحیح سعید نفیسی، تهران : انتشارات اقبال.

دنت، دانیل،(1358)، مالیات سرانه و تاثیر آن در گرایش به اسلام ؛ ترجمه محمّد علی موحد، تهران : انتشارات خوارزمی، چاپ سوم.

رضی، هاشم، (1380)، گاه شماری جشن های ایران باستان، تهران : انتشارات بهجت، چاپ اوّل.

طباطبایی، محمّد محیط،(1367)، تطوّر حکومت در ایران بعد از اسلام، انتشارات بعثت، چاپ اوّل.

الطبری، محمّد بن جریر،(1424 هـ ق) ، تاریخ الامم و الملوک، ج5،ج6، بیروت : دارالمکتبه الهلال، چاپ اوّل.

العاکوب، عیسی،(1374)، تأثیر پند پارسی بر ادب عرب ؛ ترجمه عبدالله شریفی خجسته، تهران : خوارزمی، چاپ اوّل.

عبداللهی، رضا،(1375)، تاریخ در ایران، تهران : انتشارات امیرکبیر، چاپ دوم.

العسکری، ابوهلال،(1352هـ ق)، دیوان المعانی، ج1، قاهره : مکتبه القدسی.

طقوش، محمّد سهیل، (1380)، دولت عباسیان ؛ ترجمه حجت الله جودکی، قم : انتشارات حوزه و دانشگاه.

طوسی، خواجه نظام الملک،(1380)،سیاستنامه ؛ به تصحیح عباس اقبال، تهران : اساطیر، چاپ چهارم.

فرای، ریچارد ن،(1375)، عصر زرین فرهنگ ایران ؛ ترجمه مسعود رجب نیا، تهران : سروش.

القلقشندی، احمد بن علی،(1407هـ ق) ، صبح الاعشی فی صناعه الانشاء، ج2؛ شرح محمّد حسین شمس‌الدین، چاپ اوّل، بیروت : دارالکتب العلمیه.

کانپوری، محمّد عبدالرزاق،(1348)، برمکیان ؛ ترجمه سید مصطفی طباطبایی، چاپ پنجم، تهران : کتابخانه سنایی.

کریستین سن، آرتور،(1377)، ایران درزمان ساسانیان ؛ ترجمه رشید یاسمی، چاپ نهم، تهران : دنیای کتاب.

محمّدی، محمّد،(1374)، فرهنگ ایرانی پیش از اسلام، چاپ چهارم، تهران : انتشارات توس.

محمّدی ملایری، محمّد،(1370)، «نوروز در پیچ و خم تاریخ»، نشریه قافله سالار سخن، تهران : نشر البرز.

مسعودی، علی بن حسین،(1356)، تنبیه الاشراف ؛ ترجمه ابوالقاسم پاینده، چاپ دوم، تهران : انتشارات علمی و فرهنگی.

_____________،(بی تا)، مروج الذهب و معادن الجوهر ؛ تصحیح محمّد محی الدین عبدالحمید، ج3، بیروت : مکتبةالاسلامیة.

مزداپور، کتایون:(1390)،زرتشتیان،تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی،چاپ سوم .

مقدسی، مطهّربن طاهر،(1381)، آفرینش و تاریخ، ج4-6 ؛ ترجمه محمّدرضا شفیعی کدکنی، چاپ دوم، تهران : نشر آگاه.

نخجوانی، هندوشاه،(1313)، تجارب السلف ؛ تصحیح عباس اقبال، تهران: چاپخانه فردین.

یارشاطر،احسان ،(1381)، حضور ایران در جهان اسلام ؛ ترجمه فریدون مجلسی، تهران : انتشارات مروارید.

Abdollahy,Reza (1990). "Callenders: ii. Islamic Period" Encyclopaedia Iranica. Ed. Ehasan Yarshater. London & New York: Vol. IV,PP.668-674.

Modi, J.J.(1900), The Religon Ceremonies and Customs of the Parsses,Bombay

Boyce,Mary(1999).Festivals:i,Zoroastrian,Encyclopaedia Iranica ed. Ehsan Yarshater,New York:Vol.1X,pp.543-544.

 

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,553
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,244


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب