| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,851,812 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,045 |
جستاری در معماری مسجد جامع گلبرگه، شاهکار هنر ایرانی در شبهقاره هند | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 37، مهر 1398، صفحه 73-94 اصل مقاله (1.89 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2019.4866 | ||
| نویسنده | ||
| جواد شکارینیری* | ||
| استادیار گروه مرمت دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) | ||
| چکیده | ||
| مسجد جامع گلبرگه در شهر گلبرگه، پایتخت سلاطین بهمنی در ناحیۀ دکن هند به سال 769 هجری بهدست «معمار رفیع قزوینی» ساخته شد. چگونه یک معمار ایرانی قرن هشتم در آن ناحیۀ دوردست حضور پیدا کرده و اثری شگرف خلق کردهاست که هنوز پابرجاست؟ ویژگیهای شاخص معماری و فنی این مسجد و علت پایداری آن با وجود ویرانی سایر بناهای شهر، پرسشهایی در مواجهه با این بنا پیش کشیده و پاسخ روشنی میطلبد. فرضیۀ تحقیق، پیدایش شیوۀ معماری ایرانی در آن ناحیه را نفوذ موج فرهنگی و هنری با حضور هنرمندانی مثل آن معمار در آن نقطه از جهان میداند؛ فرایندی که سبک ایرانی- دکنی را به نمایش گذاشته که متفاوت از معماری سبک مغولی هند است. روش تحقیق، تحلیلی- توصیفی است. نتایج پژوهش کاربرد اصول نیارش معماری ایرانی، ازجمله: اصل تقابل نیرو، استفادۀ وسیع از سازههای طاقی کلمبو، طاق آهنگ، گنبد و... را در ساخت این بنا نشان داده و ریشۀ ترکیب عناصر معماری هندی ازجمله شیوۀ «پنچایاتانا» در این بنا را روشن میسازد. همچنین وجوه معماری مسجد جامع گلبرگه را همراه با طرحها و تصاویر مربوط، بررسی میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مسجد جامع گلبرگه؛ رفیع قزوینی؛ سبک معماری ایرانی-دکنی؛ طاق کلمبو؛ شیوۀ هندی پنجتایی | ||
| مراجع | ||
|
1- ابوالقاسمی، لطیف، هنجارشکلیابی معماری اسلامی ایران در ﻣﻌﻤـﺎری اﯾـﺮان در دوران اسلامی، به کوشش محمدیوسف کیانی، صص 361-359، تهران: جهاد دانشگاهی، 1366. 2- بلر، شیلا، بلوم، جاناتان، هنر و معماری اسلامی، ترجمۀ اردشیر اشراقی، تهران: سروش، 1381 3- بزرگمهری، زهره، گنبد در معماری ایران، اثر، 1370، شمارۀ 20، صص 155-153، انتشارات پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، زمستان 1370 4- جعفریان، رسول، صفویه در عرصۀ دین فرهنگ و سیاست، جلد 1، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1389. 5- چندلر، دیوید، سرزمین و مردم کامبوج، ترجمۀ مهدی غبرائی، تهران: انتشارات علمی فرهنگی، 1367. 6- رضایی، عابدین، خاندانهای حکومتی دکن، مجلۀ زمانه، شمارۀ 101، دورۀ جدید، صص 32-30، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران: تیر 1390. 7- سروری، حمیدرضا؛ محمدحسینی، احسان، مسجد جامع گلبرگه، نمایی از فرهنگ و هنر ایرانی در هندوستان (http://sinapress.ir/news/31534 گزارش 6 اسفند 1394 دسترسی 1395). 8- سمیعی، مجید؛ بهمنیان؛ دانشنامۀ بزرگ اسلامی، جلد 13، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1383. 9- سیدحسینزاده، هدی، بهمنشاه؛ دانشنامۀ بزرگ اسلامی، جلد 13، تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1383. 10- شهریار نقوی، سید حیدر، استمرار فرهنگ و هنر ساسانیان در شبهقاره هند و پاکستان، هنر و مردم، 1355، شمارۀ 165 و 166، صص 119-109، وزارت فرهنگ و هنر (سابق): تیر و مرداد 1355. 11- احمد، عزیز، تاریخ تفکر اسلامی در هند، ترجمۀ نقی لطفی و محمدجعفر یاحقی، تهران: انتشارات کیهان، با همکاری شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۹۴. 12- عقیل، معینالدین، ایران و حکومت بهمنیان در دکن، ترجمۀ شاهد چوهدری، علیمحمد طرفداری، مجلۀ رشد آموزش تاریخ، دورۀ 14، شمارۀ 48، صص 37-28، 1391. 13- ــــــــــــــ ، مناسبات فرهنگی ایران با سلسلۀ بهمنیان هند، ترجمه و تلخیص: علیمحمد طرفداری، پایگاه عبرتپژوهی تاریخی، (http://pishine.ir/archives/15443، ایجاد 2013، دسترسی 1397). 14- کاشانی، غیاثالدین جمشید، رسالۀ طاق و ازج، ترجمه و تحشیۀ سید علیرضا جذبی، تهران: سروش، 1366. 15- کومار سینگ، آبهای، قزوین و پایتختهای مشابه در آگرا و دهلی، مجموعه مقالات همایش بینالمللی قزوین عصر صفوی، به کوشش باقرعلی عادلفر، صص 623-607، قزوین: انتشارات دانشگاه بینالمللی امامخمینی، 1391. 16- گدار، آندره؛ گدار، یدا؛ سیرو، ماکسیم، آثار ایران، ترجمۀ ابوالحسن سروقد مقدّم، ج 3، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1367. 17- معصومی، غلامرضا، دایرةالمعارف اساطیر و آیینهای باستانی جهان، جلد سوم، تهران: سورۀ مهر، 1393. 18- معصومی، محسن، تأثیر معماری ایرانی در بناهای دورۀ بهمنیان در جنوب هند (748-934)، هنرهای زیبا: پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران، دورۀ 21، شمارۀ 21، تهران: صص 97-104، 1384. 19- ــــــــــــــ ، فرهنگ تمدن ایرانی–اسلامی دکن در دورۀ بهمنیان، تهران: انتشارات علمی فرهنگی، 1389. 20- هالاید، مادلین؛ گوتس، هرمان، هنر هند و ایرانی هند و اسلامی، ترجمۀ یعقوب آژند، چاپ دوم، تهران: انتشارات مولی، 1384. 21- هیلن براند، رابرت، معماری اسلامی، ترجمۀ ایرج اعتصام، تهران:ناشر:شرکت پردازش و برنامهریزی شهری، 1377. 22- یاری، سیاوش؛ کناریوند، مریم، نقش دیوانسالاران ایرانی در گسترش تشیّع در دکن عصر بهمنها (مطالعۀ موردی: میرفضلالله اینجوی و محمود گاوان)، فصلنامۀ مطالعات شبهقاره، دورۀ 7، شمارۀ 23، صص 135-117، دانشگاه سیستان و بلوچستان: 1394. 23- Agnihotri, V. k. Indian History, Allied Publishers,26 Edition, New Delhi, India, 2010 24- Ahmad, A, Mosque Architecture in Bangladesh, UNESCO, Dacha, Bangladesh, 2008. 25- Alfieri, Bianca Maria, Islamic Architecture of the Indian Subcontinent. London: Laurence King Publishing. PP. 147, 148, 2000 26- Ara, Matsuo,Jama Masjid, The Reserch and Information Center for Asian Studies, University of Tokyo, http://www.ioc.u- tokyo.ac.jp,2001,accsses,2014 27- Bunce, Fredrick W, The Mosques of the Indian Subcontinent: Their Development and Iconography, Edition: First edition, Published by D.K. Print world (P) Ltd., New Delhi, India. 2008 28- Burton, John, Indian Islamic Architecture: Forms and Typologies, Sites and Monuments, Publisher: Leiden ; Boston : Brill, 2008 29- George, Michell, Exploring Deccan Architecture with George Michell,2015, https://www.metmuseum.org, Access, 2018 30- Ghouse, Aqeel,2014, Revert the City's name from 'Kalaburagi' to 'Gulbarga' https://www.change.org/p/government-of-karnataka-revert-the-city-s-name-from-kalaburagi-to-gulbarga, Acsses,2016 31- Hillenbrand, Robert. Islamic Architecture: Form, Function and Meaning, 78, 104, 290, 410, 488. Edinburgh: Edinburgh University Press, 1994. 32- Hoag, John D. Islamic Architecture. Milan: Electa Editrice. 150, 1975 33- Jain, Jinisha, Structure as a document, Structural Analysis of Historic Construction, D, Ayala & Fodde, (eds), Taylor & Francis Group, London,289,2011 34- Jain, Manish, Principal Architect at Front Desk Architects , Published on Nov 28, 2011 access, 2016 35- Mondini, Sara. "Strategy and Ambiguities in the Decorative Programs of the Ahmad Shah Ι Bahmani Mausoleum ,,Editor: Stefano, Pellò, Borders Itineraries on the Edges of Iran . Università Ca’ Foscari Venezia, Italia, PP. 155-180, 2016 36- Ortega Andrade, Francisco, La construcción Sasánida , Contenido:, Universidad de Las Palmas de Gran Canaria, http://editorial.cda.ulpgc.es, 2008, Access 2013 37- patal, nagesh , A study on bahamani sultans monuments, p.g. department in tourism, India, 2016 38- Reitz, Falk, Pancayatana-Komplexe in Nordindien: Entstehung, Entwicklung und regionale Besonderheiten einer indischen Architektur form, PhD Thesis (in German), Awarded by Freie Universität Berlin,1997 p.38 39- Shokoohy, Mehrdad,Muslim Architecture of South India: The Sultanate of Ma'bar and the Traditions of Maritime Settlers on the Malabar and Coromandel Coasts (Tamil Nadu, Kerala and Goa), Publisher, Routledge Curzon. London, 2013 40- Staff, sun, The Beauty of Bengali Temples - Part 1 http://www.harekrsna.com/sun/features/09-06/features428.htm, Staff .sun 2005, Access 2017 41- Tariq, S.H, Jinia, M.A, The Contextual Issues in the Islamic Architecture of Bengal Mosques, Global Journal Al-Thaqafah, (GJAT)VOL,3, ISSUE 1, 2013 42- Yazdani, Ghulam, Bidar, Its History and Monuments, Motilal Banarsidass Publishe,Delhi, 1995 43- ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ, “The Great Mosque of Gulbarga,” Islamic Culture 2, pp. 14-21, India, 1928 44- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, Mihrab of the jama Masjid at Gulbarga, http://mapio.net/pic/p-19834460/,2015, Access,2017 45- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, Gulbarga, http://indiarailinfo.com/departures/gulbarga-gr/146 , Acsses,2016 46- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, World Heritage Site". The-world-heritage-sites.com. 1986-11-28. Retrieved 2012-http://indiathatwas.com/?p=287, Narayana, Hari. (2011), The Jumma Masjidâ “Gulbarga Fort Access 2017 47- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, https://www.beautifulmosque.com/Jama-Mosque-in-Gulbarga-India, Access 2016 48- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, Mapio.net, s.r.o. Juma Masjid-Gulbarga, http://mapio.net/pic/p-19834460/, Access 2016 49- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, https://en.wikipedia.org/wiki/File:IN-KA.svg, Access 2018. 50- ـــــــــــــــــــــــــــــــ, https://www.mapsofindia.com/maps/Karnataka, Access 2018. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,162 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,348 |
||