| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,021 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,857,892 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,599,291 |
اولویت بندی مخاطرات محیطی جنگلهای مانگرو استان هرمزگان | ||
| مخاطرات محیط طبیعی | ||
| مقاله 5، دوره 10، شماره 30 - شماره پیاپی 4، دی 1400، صفحه 69-82 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jneh.2020.34699.1675 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم یعقوب زاده1؛ عبدالرسول سلمان ماهینی* 2؛ علیرضا میکاییلی تبریزی3؛ افشین دانه کار4؛ مریم مصلحی5 | ||
| 1دانشجوی دکتری آمایش محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2استاد گروه محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 3دانشیار گروه محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 4استاد گروه محیطزیست، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 5استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر عباس | ||
| چکیده | ||
| جنگلهای مانگرو همواره در معرض صدمات بسیاری ناشی از مخاطرات طبیعی و انسانی مختلف قرار دارند، به همین سبب برنامهریزی به منظور فراهم آوردن ابزارهای مناسب برای جلوگیری یا کاهش آثار این مخاطرات ضروری به نظر میرسد. بنابراین در این مطالعه تهدیدات طبیعی و انسانی موجود و پیش روی جنگلهای مانگرو در محدودهی استان هرمزگان با هدف شناسایی و معرفی آن به بخشهای مدیریتی در جهت کاهش خطرات و پیشگیری عوامل تهدید، انجام گرفت. شناسایی فهرست اولیه تهدیدات با استفاده از مرور منابع داخلی و خارجی و مصاحبه با کارشناسان خبره و حاضر در منطقه انجام و تعداد 34 عامل تهدید شناسایی شد. بر اساس تهدیدات شناساییشده، پرسشنامهای تهیه و روایی کیفی و کمی آن تعیین شد. براساس روش نسبی روایی محتوا تعداد 8 معیار (سرشاخهزنی؛ کاهش حقآبه زیستمحیطی حوضه؛ نشت مواد نفتی شناورها؛ توسعه بندر و سازههای دریایی؛ فرسایش کرانه؛ تعلیف شترهای سرگردان؛ تغییرات الگوی بارش و تغییر الگوی شوری آب) دارای حداقل مقدار روایی بود. فهرست نهایی تهدیدات به روش دلفی و تعیین وزن هر یک از آنها با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) انجام شد. نتایج اولویتبندی تهدیدات نشان داد سرشاخهزنی، نشت مواد نفتی شناورها و فرسایش کرانه از مهمترین تهدیدات جنگلهای مانگرو در استان هرمزگان هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مانگرو؛ مخاطرات؛ سرشاخه زنی؛ آلودگی نفتی؛ هرمزگان | ||
| مراجع | ||
|
اعتمادی، هانا.، شریفی کیا، محمد.، صمدی، سیده.زهرا.، اسماعیلی ساری، عباس.، دانهکار، افشین (1394). شبیهسازی تغییرات اقلیمی در منطقهی جاسک و تأثیر آن بر جنگلهای حرا. جغرافیا و توسعه، شماره 41. 87-104. آندون پطروسیانس، هستی.، دانهکار، افشین.، اشرفی، سهراب.، فقهی، جهانگیر (1392). کاربرد روش دلفی در اولویتبندی معیارهای انتخاب عرصههای مناسب توسعه جنگلهای مانگرو (مطالعه نمونه: جنگلهای مانگرو). محیطزیست و توسعه، سال 4، شماره 7، صفحه 37-48. پطروسیان، هستی.، اشرفی، سهراب.، دانهکار، افشین.، فقهی، جهانگیر (1393). کاربرد رگرسیون منطقی در شناسایی عوامل اقلیمی موثر بر پراکنش جغرافیایی جنگلهای مانگرو (مطالعه نمونه: استان هرمزگان). محیط زیست طبیعی، منابع طبیعی ایران، دوره 67، شماره 2، صفحه 135-144. پطروسیان، هستی.، اشرفی، سهراب.، دانهکار، افشین،. فقهی، جهانگیر (1392). بررسی شاخصهای اقلیمی موثر بر اجتماعات حرا در سواحل استان هرمزگان. اکوبیولوژی تالاب، سال پنجم، شماره 17، صفحه 5-16. پطروسیان، هستی.، دانهکار، افشین.، اشرفی، سهراب.، پویامهر، آرام (1396). بررسی عوامل دریایی مؤثر بر توزیع جنگلهای حرا با کاربرد رگرسیون منطقی (مطالعة موردی: استان هرمزگان). مجلة علوم و فنون دریایی، دورة 16، شمارة 2: 28-18. پطروسیان، هستی.، دانهکار، افشین.، عالی محمودی سراب، سجاد (1393). شناسایی عوامل موثر بر توسعه جنگلهای حرا با استفاده از آنالیز سلسله مراتبی فازی (مطالعه نمونه: جنگلهای حرای استان هرمزگان). تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، جلد 22، شماره 1، صفحه 163-174. چراغی، میترا.، صفاهیه، علیرضا.، دادالهی سهراب، علی.، غانمی، کمال.، دورقی، عبدالمجید (1392/الف). تغییرات فلزات سنگین در اندامهای گیاه حرا (Avicennia marina) و رسوبات رویشگاه بردستان بندر دیر. فصلنامه علمی پژوهشی اکوبیولوژی تالاب-دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. سال پنجم، شمارة 18 (زمستان): 54-45. چراغی، میترا.، صفاهیه، عیرضا.، دادالهی سهراب، علی.، غانمی، کمال.، دورقی، عبدالمجید (1392/ب). تعیین غلظت فلزات سنگین در گیاه حرا و رسوبات بندر امام خمینی. اقیانوسشناسی، سال چهارم، شماره 14، صفحات 25-19. حاجیزاده، ابراهیم.، اصغری، محمد (1390). روشها و تحلیل های آماری با نگاه به روش تحقیق در علوم زیستی و بهداشتی. جهاد دانشگاهی، چاپ اول. 536 صفحه. حدادی نیا، سمیه.، دانهکار، افشین (1391). اولویتبندی معیارهای طبیعت گردی در اکوسیستمهای بیابانی و نیمه بیابانی با روش دلفی. جغرافیا و آمایش شهری-منطقه ای، شماره 2، صفحه 17-30. حسین زاده منفرد, سجاد.، توحیدیان فر، یاسر.، احمدنیا مطلق، حمیدرضا.، احمدی، محمد تقی (۱۳۸۷). جنگلهای مانگرو؛ پراکنش، اهمیت و تهدیدات آن در ایران، اولین همایش منطقه ای اکوسیستمهای آبی داخلی ایران، بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر. دانه کار، افشین.، بیت الله، محمودی.، مریم، سعید صبایی.، طاهر، قدیریان.، زهرا، اسدالهی.، نغمه، شریفی.، هستی، پطروسیان (1391). سند ملی برنامه مدیریت پایدار جنگل های مانگرو ایران. سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، اداره کل جنگل های خارج از شمال، مهندسین مشاور پایداری طبیعت و منابع، 624ص. دانهکار، افشین (1384). طرح مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی کشور (ICZM)، راه طی شده و چشمانداز آینده. فصلنامه علمی، تخصصی و تحقیقاتی بندر و دریا، شماره 127-126. دانهکار، افشین.، یعقوب زاده، مریم (1396). پیشنهاد شیوهای جدید برای تعیین ترجیحهای صحیح از طریق اولویتبندی در فرایند تحلیل سلسله مراتبی. مدیریت محیطزیست، سال دوم، شماره 6، صفحه 9-18. داوری، علی.، دانهکار، افشین.، خراسانی، نعمتالله.، جوانشیر، آرش (1391). شناسایی آلودگی فلزات سنگین در جنگلهای مانگرو استان بوشهر. محیطشناسی، سال 38، شمارة 3 (پاییز): 36-27. دشتبان، منیژه.، حمیدرضا، سناییفر (1396). بررسی وضعیت اقتصادی-اجتماعی منطقه ساحلی استان هرمزگان. طرح تدقیق مطالعات مدیریت یکپارچهی مناطق ساحلی استان هرمزگان. سازمان بنادر و دریانوردی. 198 صفحه. دهقانی پور, میلاد.، مشایخی زاده، علی (۱۳۹۴). بررسی وضعیت کنونی و تهدیدهای وارده بر بزرگترین ذخیرهگاه جنگلهای مانگرو در ایران، سومین همایش ملی انجمنهای علمی دانشجویی رشتههای کشاورزی و منابع طبیعی، کرج، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران صفری، بهروز.، اسدی، رضا.، رضایی، عبدالعلی (1396). ساختار اجتماعی-فرهنگی منطقه ساحلی استان هرمزگان. طرح تدقیق مطالعات مدیریت یکپارچهی مناطق ساحلی استان هرمزگان. سازمان بنادر و دریانوردی. 215 صفحه. صفیاری، شهلا (1396). جنگلهای حرا ایران. طبیعت ایران، جلد 2، شماره 2. صفحه 49-57. عرفانی، ملیحه.، نوری، غلامرضا.، دانهکار، افشین.، مروی مهاجر، محمدرضا.، محمودی، بیتالله (1388). بررسی پارامترهای رویشی جنگلهای مانگرو خلیج گواتر در جنوب شرقی ایران. تاکسونومی و بیوسیستماتیک، دوره 1، شماره 1: 33-46. مافی غلامی، داود.، فقهی، جهانگیر.، دانهکار افشین (1395). به کارگیری روش دلفی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) برای اولویتبندی عوامل منفی موثر بر جنگلهای مانگرو (مطالعه موردی: جنگلهای مانگرو استان هرمزگان، ایران). اکوبیولوژی تالاب، سال 8، شماره 27: 85-100. مافی غلامی، داوود (1394). ارزیابی آسیبپذیری جنگلهای مانگرو بهمنظور مدیریت پایدار آنها (مطالعه موردی: استان هرمزگان). رساله دکتری، دانشگاه تهران، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل. مافیغلامی، داود.، وارد، ریموند (1397). ارزیابی احتمال وقوع مخاطرات چندگانة محیطی در زیستگاههای مانگرو با استفاده از سنجش از دور و سامانة اطلاعات جغرافیایی. محیطشناسی، دورة 44، شمارة 3 (پاییز): 443-425. مرادی، حسین.، رضوی، زهرا.، حیدری خسرو، عباس.، محبوبی صوفیانی، نصرالله (1393). اثر ویژگیهای رسوب بر تجمع و نرخ انتقال فلزات سنگین در درختان مانگرو (مطالعة موردی: خلیج نایبند و قشم). بومشناسی کاربردی، سال 3، شمارة 8 (تابستان): 90-79. مصلحی، مریم (1397). ارزش اکولوژیکی اکوسیستمهای در معرض خطر مانگرو. فصلنامه انسان و محیطزیست، شماره 46، صفحه 149- 167. ولی پور کهرود، حسین.، کروری سودابه، علی احمد.، دانهکار، افشین.، شیروانی، انوشیروان (1386). تغییرات ایزوآنزیمهای پرکسیداز درختان حرا تحت تأثیر آلایندههای نفتی و فلزات سنگین، مجله زیستشناسی ایران، جلد 268 شماره،20 ص. ،2-257. Ahmed, A., (2011), Some of the major environmental problems relating to land use changes in the coastal areas of Bangladesh: A review, Journal of Geography and Regional Planning, Vol. 4, No.1, pp. 1-8. Akram, A., Alfarhan, A., Robinson, E., & Aldjain, I., (2008), Pattern of survival and mortality of mangrove populations grown at Al-Jubail area (Saudi Arabia) of the Persian Gulf, American Journal of Agricultural and Biological Science, Vol. 3 No. 3, pp. 610-616. Alongi, D. M., (2008), Mangrove forests: resilience, protection from tsunamis, and responses to global climate change, Estuarine, coastal and shelf science, Vol. 76, No. 1, pp. 1-13. Blasco, F., Aizpuru, M., Gers, C., (2001), Depletion of the mangroves of Continental Asia, Wetland Ecology and Management, Vol. 9, No. 3, pp. 245-256. Buitre, M. J. C., Zhang, H., & Lin, H., (2019), The Mangrove Forests Change and Impacts from Tropical Cyclones in the Philippines Using Time Series Satellite Imagery, Remote Sensing, Vol. 11, No. 6, pp. 688. Dahdouh, G. F., (2006), Mangrove Forests and Tsunami Protection. McGraw-Hill Yearbook of Science and Technology, McGraw-Hill Professional, New York, USA: 187-191. Danehkar, A., (2001), Mangroves forests zonation in Gaz and Harra international wetlands, The Environment Scientific Quarterly Journal, 34: 43-49. Ellison, J. C., (2015), Vulnerability assessment of mangroves to climate change and sea-level rise impacts. Wetlands Ecology and Management, Vol. 23, No. 2, pp. 115-137. Eslami-Andargoli, L., Dale, P. E. R., Sipe, N., & Chaseling, J., (2009). Mangrove expansion and rainfall patterns in Moreton Bay, southeast Queensland, Australia. Estuarine, Coastal and Shelf Science, Vol. 85, No. 2, pp. 292-298. Etemadi, H., Smoak, J. M., & Karami, J. (2018). Land use change assessment in coastal mangrove forests of Iran utilizing satellite imagery and CA–Markov algorithms to monitor and predict future change. Environmental earth sciences, 77(5), 208. FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), (2007), The world’s mangroves 1980–2005. FAO Forestry Paper 153. FAO, Rome. Gabler, C. A., Osland, M. J., Grace, J. B., Stagg, C. L., Day, R. H., Hartley, S. B., ... & McLeod, J. L. (2017), Macroclimatic change expected to transform coastal wetland ecosystems this century. Nature Climate Change, Vol. 7, No. 2, pp. 142-147 Ghosh, S., Bakshi, M., Bhattacharyya, S., Nath, B., Chaudhuri, P., (2015), A Review of Threats and Vulnerabilities to Mangrove Habitats: With Special Emphasis on East Coast of India, J Earth Sci Clim Change, Vol. 6, No. 4, pp. 19. Gilman, E. L., Ellison, J., Duke, N. C., Field, C., (2008), Threats to mangroves from climate change Giri, C., Ochieng, E., Tieszen, L., Zhu, Z., Singh, A., Loveland, T., Masek, J., & Duke, N., (2011), Status and Distribution of Mangrove Forests of the World Using Earth Observation Satellite Data. Global Ecology and Biogeography, Vol. 20, No. 1, pp. 154–159. Gonzalez-Mendoza, D., Gold-Bouchot, G. & Escobedo-Graci, R.M., (2007), Coordinated responses of phytochelatin synthase and metallothionein genes in black mangrove, Avicennia germinans, exposed to cadmium and copper, Aquatic Toxicology, Vol. 83, No. 4, pp. 306-314. Hoberg,. J., (2011), Economic Analysis of Mangrove Forests: A case study in Gazi Bay, Keny. UNEP.50p Huxham, M., Dencer-Brown, A., Diele, K., Kathiresan, K., Nagelkerken, I. and Wanjiru, C., (2017), Mangroves and People: Local Ecosystem Services in a Changing Climate. In Mangrove Ecosystems: A Global Biogeographic Perspective, (pp. 245-274). Ikem, A. and Egiebor, N. O., (2005), Assessment of trace elements in canned fishes (mackerel, tuna, salmon, sardines and herrings) marketed in Georgia and Alabama (United States of America). Food Composition and Analysis, Vol. 18, No. 8, pp. 771-787. Kamali, B., Hashim, R., (2011), Mangrove restoration without planting. Ecological Engineering, Vol. 37, No. 2, pp. 387-391. Kara, Y., (2005), Bioaccumulation of Cu, Zn and Ni from the wastewater by treated Nasturtium officinale.International Journal of Environmental Science and Technology, Vol. 2, No. 1, pp. 63-67. Kathiresan, K., (2003), How do mangrove forests induce sedimentation?. Revista de Biologia. Tropical, Vol. 51, No. 2, pp. 355-360. Liu, J.C, Yan, C.L, Macnair, M.R., (2008), Distribution and speciation of some metals in mangrove sediments from Jiulong River estuary, People’s Republic of China. Bull Environ Contam Toxicol, Vol. 76, pp. 815-822. Mafi-Gholami, D., Mahmoudi, B., and Zenner, E. K., (2017), An analysis of the relationship between drought events and mangrove changes along the northern coasts of the Pe rsian Gulf and Oman Sea. Estuarine, Coastal and Shelf Science, Vol. 199, pp. 141 -151. Mafi-Gholami, D., Zenner, E. K., Jaafari, A. and Ward, R.D., (2019), Modeling multi-decadal mangrove leaf area index in response to drought along the semi-arid southern coasts of Iran. Science of the Total Environment, Vol. 656, pp. 1326-1336. Mazda ,Y., E. Wolanski and P.V. Ridd., (2007), The Role of Physical Processes in Mangrove Environments: Manual for the Preservation and Utilization of Mangrove Ecosystems, Terrapub, Tokyo, 598 pp Mohammad, A. Z., Ruhani, F., & Soraya, M., (2010), An overview of Iranian mangrove ecosystem, northern part of the Persian Gulf and Oman Sea. Electronic Journal of Environmental, Agricultural and Food Chemistry, Vol. 9, No. 2, pp. 411-417. Mumby, P. J., Edwards, A. J., Arias-González, J. E., Lindeman, K. C., Blackwell, P. G., Gall, A., ... & Wabnitz, C. C., (2004), Mangroves enhance the biomass of coral reef fish communities in the Caribbean, Nature, Vol. 427, No. 6974, pp. 533-536. Nagelkerken, I. S. J. M., Blaber, S. J. M., Bouillon, S., Green, P., Haywood, M., Kirton, L. G., ... & Somerfield, P. J., (2008), The habitat function of mangroves for terrestrial and marine fauna: a review. Aquatic botany, Vol. 89, No. 2, pp. 155-185. Naidoo, G., Y. Naidoo and P. Achar, (2010), Responses of the mangroves Avicenia marina and Bruguieragy mnorrhiza to oil contamination, Flora Journal, Vol. 205, No. 5, pp. 357-362. Nazim, K., Ahmed,M., Uzair-khan, M., Khan, N., Wahab, M., & Faheem,M., (2010), An assessment of the use of Avicenia marina, to reclaim water logged and saline agricultural land, Pakistan Journal Botany, Vol. 42, No. 4, pp. 2423-2428. Osland, M. J., Enwright, N. M., Day, R. H., Gabler, C. A., Stagg, C. L., & Grace, J. B., (2016), Beyond just sea‐level rise: Considering macroclimatic drivers within coastal wetland vulnerability assessments to climate change. Global Change Biology, Vol. 22, No. 1, pp. 1-11. Osland, M. J., Feher, L. C., Griffith, K. T., Cavanaugh, K. C., Enwright, N. M., Day, R. H., ... & Rogers, K., (2017), Climatic controls on the global distribution, abundance, and species richness of mangrove forests. Ecological Monographs, Vol. 87, No. 2, pp. 341-359. Polidoro, B. A., Carpenter, K. E., Collins, L., Duke, N. C., Ellison, A. M., Ellison, J. C., ... & Livingstone, S. R., (2010), The loss of species: mangrove extinction risk and geographic areas of global concern. PloS one, Vol. 5, No. 4, pp. 1-10. Region, C., Dow, E.J., (2008), The Effect of Land Use/Land Cover on Mangrove Forest in the Northeastern Panama. Rodringuez, W and Feller, I.C., (2004), Mangrove landscape characterization and change in Twin Cays,belize using aerial photography and IKONOS satellite data. Atoll research Bulletin, 513. National Museum of National History .U.S.A. Safiari, S., Nasouri, M., (2008). Development mangrove forest. Forests, Range and Watershed Management Organization. 498 p. Saifullah, S., Gul, S., & Rasool, F., (2004). Anomalous aerial roots in grey mangroves of an arid. Pakistan Botany, Vol. 36, No. 2, pp. 463-466. Solomon, S., Qin, D., Manning, M., Averyt, K., Marquis, M., & Tignor, M. M. (Eds.), (2007), Climate change 2007-the physical science basis: Working group I contribution to the fourth assessment report of the IPCC (Vol. 4). Cambridge university press. Spalding, M. D., Kainuma, M., Collins, L., (2010). World atlas of mangroves. 319 pp Szalinska, E., Ken, G. Drouillard, Fryer, B. and Douglas Haffner, G., (2006), Distribution of Heavy Metals in Sediments of Detroit River. Journal of Great Lake Research, Vol. 32, No. 3, pp. 442-454. Van Lavieren, H., Spalding, M., Alongi, D. M., Kainuma, M., Clüsener-Godt, M. and Adeel, Z., (2012), Securing the future of mangroves. A Policy Brief. UNU-INWEH, UNESCO-MAB with ISME, ITTO, FAO, UNEP-WCMC and TNC. 53 pp. Walters, B.B., Rönnbäck, P., Kovacs, J.M., Crona, B., Hussain, S.A., Badola, R., Primavera, J.H., Barbier, E., & DahdouhGuebas, F., (2008), Ethnobiology, socio-economics and management of mangrove forests: a review. Aquatic Botany, Vol. 89, No. 2, pp. 220-236. Wang, B.S., Liao, B.W., Wang, Y.J., (2002), Mangrove Forest Ecosystem and Its Sustainable Development in Shenzhen Bay. China: Science Press (in Chinese) Beijing, China. Wang’ondu, V. W., Kairo, J. G., Kinyamario, J. I., Mwaura, F. B., Bosire, J. O., Dahdouh-Guebas, F., & Koedam, N., (2010), Phenology of Avicennia marina (Forsk.) Vierh. in a disjunctly-zoned mangrove stand in Kenya, Western Indian Ocean Journal of Marine Science, Vol. 9, No. 2, pp. 135-144. Wells, S., Ravilous, C., Corcoran, E., (2006), Shoreline protection and other ecosystem services from mangroves and coral reefs. United Nations Environment Programme World Conservation Monitoring Centre, Cambridge, UK, 33 pp. Wolf,, M. B., (2012), Ecosystem of the Mangroves, NRES 323 – International Resource Management, University of Wisconsin-Stevens Point, 25p. Zhou, Y. W., Zhao, B., Peng, Y. S. and Chen, G. Z., (2010), Influence of mangrove reforestation on heavy metal accumulation and speciation in intertidal sediments. Marine Pollution Bulletin, Vol. 60, No. 8, pp. 1319-1324. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,787 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,177 |
||