اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات31
تعداد شماره‌ها834
تعداد مقالات8,015
تعداد مشاهده مقاله14,854,476
تعداد دریافت فایل اصل مقاله9,587,531
معینی مهر, سعیده, وکیلی, هادی, ناظمیان فرد, علی. (1401). تأثیر گرایش به مؤلفه‌های تمدن غرب در مواجهه روشنفکران دوره قاجاربا پیشینه‌ی فرهنگی ایران اسلامی(مطالعه‌ی موردی آرا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و میرزا عبدالرحیم طالبوف). نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 16(30), 451-471. doi: 10.22111/jhr.2021.38810.3160
سعیده معینی مهر; هادی وکیلی; علی ناظمیان فرد. "تأثیر گرایش به مؤلفه‌های تمدن غرب در مواجهه روشنفکران دوره قاجاربا پیشینه‌ی فرهنگی ایران اسلامی(مطالعه‌ی موردی آرا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و میرزا عبدالرحیم طالبوف)". نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 16, 30, 1401, 451-471. doi: 10.22111/jhr.2021.38810.3160
معینی مهر, سعیده, وکیلی, هادی, ناظمیان فرد, علی. (1401). 'تأثیر گرایش به مؤلفه‌های تمدن غرب در مواجهه روشنفکران دوره قاجاربا پیشینه‌ی فرهنگی ایران اسلامی(مطالعه‌ی موردی آرا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و میرزا عبدالرحیم طالبوف)', نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 16(30), pp. 451-471. doi: 10.22111/jhr.2021.38810.3160
معینی مهر, سعیده, وکیلی, هادی, ناظمیان فرد, علی. تأثیر گرایش به مؤلفه‌های تمدن غرب در مواجهه روشنفکران دوره قاجاربا پیشینه‌ی فرهنگی ایران اسلامی(مطالعه‌ی موردی آرا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و میرزا عبدالرحیم طالبوف). نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 1401; 16(30): 451-471. doi: 10.22111/jhr.2021.38810.3160

تأثیر گرایش به مؤلفه‌های تمدن غرب در مواجهه روشنفکران دوره قاجاربا پیشینه‌ی فرهنگی ایران اسلامی(مطالعه‌ی موردی آرا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و میرزا عبدالرحیم طالبوف)

نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام
مقاله 18، دوره 16، شماره 30، اردیبهشت 1401، صفحه 451-471    اصل مقاله (489.25 K)
نوع مقاله: علمی و پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2021.38810.3160
نویسندگان
سعیده معینی مهر1؛ هادی وکیلی2؛ علی ناظمیان فرد3
1دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد. ایران
2دانشیار گروه تاریخ ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد. ایران
3دانشیار گروه تاریخ دانشیار گروه تاریخ ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد. ایران.
چکیده
مواجهه با تمدن جدید غرب، تأثیرات به سزایی در تحولات فکری و فرهنگی جامعه ایران و نیز آرا و دیدگاه‌های روشنفکران دوره‌ی قاجار داشته‌است که رویکرد منفی یا کم‌انگاری روشنفکران این دوره نسبت به پیشینه علمی و فرهنگی ایران دوره اسلامی را می‌توان از جمله مهم‌ترین این تأثیرات برشمرد. نفی و یا تضعیف هویت فرهنگی یکی از پیامدهای این رویکرد به‌شمار می‌آید و همین موضوع، اهمیت پرداختن به چگونگی تأثیرگذاری غرب در این زمینه را فزونی می‌بخشد. این نوشتار بر آن است تا با روش توصیفی و تحلیلی و با استناد به آثار مکتوب برجای مانده از روشنفکرانی هم‌چون آخوند زاده، کرمانی و طالبوف به این پرسش پاسخ دهد که مواجهه با غرب به چه شیوه‌ای توانسته است بر نوع نگاه روشنفکران این دوره تأثیری منفی نسبت به پیشینه علمی و فرهنگی ایران دوره اسلامی داشته باشد. یافته‌های پژوهش حاضر بیانگر آن است که شناخت نادرست و ناقص روشنفکران نسبت به اصل تمدن غرب از سویی و تأثیرپذیری ایشان از برخی مبانی فکری و فرهنگی آن مانند علم جدید، آرا مستشرقین غربی و باستان‌گرایی از سویی دیگر، مهم‌ترین تأثیرات را در شکل دهی به نگرش منفی آنان داشته‌اند.
کلیدواژه‌ها
پیشینه فرهنگی؛ ایران؛ تمدن غرب؛ فتحعلی آخوندزاده؛ میرزا آقاخان کرمانی؛ میرزا عبدالرحیم طالبوف
مراجع
 

  • آدمیت، فریدون(1355) فکر آزادی و مقدمه مشروطیت ایران، تهران: خوارزمی.
  • ادیب زاده، مجید (1392) تبارشناسی تفکر علمی در ایران، تهران: الفبای فرهنگ.
  • اصیل، حجت‌الله (۱۳۷۶) زندگی و اندیشه میرزا ملکم خان ناظم‌الدوله، تهران: نی
  • اکبری، محمد علی (۱۳۸۴) چالش‌های عصر مدرن در ایران عهد قاجار؛ مجموعه مقالات، تهران: مؤسسه انتشاراتی روزنامه ایران.
  • ------------ (1375) رویکرد غرب‌گرایان به نوسازی ایران، ج اول، تهران: سروش.
  • آخوندزاده، فتحعلی(1351) مقالات فارسی، تهران: آوا.
  • --------- ( ۱۳۵۷) الفبای جدید و مکتوبات، تبریز: احیا.
  • --------- (1395) مکتوبات کمال‌الدوله و ملحقات آن، به اهتمام علی‌اصغر حقدار، باشگاه ادبیات.
  • آدمیت، فریدون ( ۱۳۵7) اندیشه‌های میرزا آقاخان کرمانی، تهران، پیام.
  • --------- (1363) اندیشه‌های طالبوف تبریزی، تهران: دماوند.
  • --------- (۱۳۹۴) فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت، تهران: گستر.
  • آزاد ارمکی، تقی(1380) مدرنیته ایرانی؛ روشنفکران و پارادایم فکری عقب‌ماندگی در ایران، تهران: اجتماع.
  • آشوری، داریوش (1384) ما و مدرنیت، تهران: مؤسسه فرهنگی صراط.
  • باربور، ایان (1362) علم و دین، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  • براون، ادوارد گرانویل(1351) تاریخ ادبی ایران، ترجمه و حواشی از علی پاشا صالح و دیگران، تهران: امیرکبیر.
  • پولاک، ادواردیاکوب(1361) سفرنامه پولاک "ایران و ایرانیان" ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی.
  • تحویلی، محمد علی ( 1337) نقد اندیشه‌های میرزا آقاخان کرمانی، تهران: گام.
  • داوری اردکانی، رضا (1363) شمه‌ای از تاریخ غرب‌زدگی ما، تهران: سروش.
  • حاجیانی، ابراهیم (1388)جامعه‌شناسی هویت ایرانی، تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.
  • حائری، عبدالهادی( 1394) نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایرانی با دو رویه تمدن بورژوازی غرب، تهران: امیرکبیر.
  • زرشناش، شهریار (1373) تأملاتی درباره جریان روشنفکری در ایران، تهران: برگ.
  • زیباکلام، صادق (1377) سنت و مدرنیته؛ ریشه‌یابی علل ناکامی اصلاحات و نوسازی سیاسی در ایران عصر قاجار، تهران: روزانه.
  • سروش، عبدالکریم (۱۳۵۷) علم چیست، فلسفه چیست؟ تهران: انتشارات حکمت.
  • سعید، ادوارد (1371) شرق‌شناسی، تهران: نشر فرهنگ اسلامی.
  • شریعتی، علی (بی‌تا) چه باید کرد؟ تهران: حسینیه ارشاد.
  • شرفی، محمد رضا (1380) جوان و بحران هویت، تهران: سروش.
  • ضیاءابراهیمی، رضا (1396) پیدایش ناسیونالیسم ایرانی: نژاد و سیاست بی‌جاسازی، ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز.
  • طالبوف، عبدالرحیم بن ابوطالب (1319) سفینه طالبی یا کتاب احمد، اسلامبول: مطبعه خورشید.
  • --------- (1312) رساله هیئت جدید فلاماریون، ترجمه، عبد الرحیم طالبوف، استانبول: مطبعه اختر.
  • --------- {بی‌تا} مسالک المحسنین، گردآورنده، محمد رمضانی، نشرخاور.
  • عبدالهادی، حائری(1367) نخستین رویارویی‌های اندیشه گران ایران با دو رویه تمدن بورژاوزی غرب، تهران: امیرکبیر.
  • قدیمی قیداری، عباس(1391) "تاریخ نویسی باستان‌گرا و ناسیونالیستی در ایران عصر قاجار" فصلنامه مطالعات تاریخ ایران دوره اسلامی. شماره اول، تبریز.
  • کرمانی، آقاخان {بی‌تا} رساله سه مکتوب، به کوشش بهرام چوبینه، بی جا.
  • --------- {بی‌تا} صد خطابه، ویراستار، دکتر محمد جعفر محجوب، بی جا: شرکت کتاب.
  • فرای، ن. ریچارد (1388) عصر زرین فرهنگ ایران، ترجمه مسعود رجب نیا، تهران: سروش.
  • کاتوزیان، همایون(1379)دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی، تهران: مرکز.
  • کچویان، حسین ( ۱۳۸۴) تطورات گفتمان‌های هویتی ایران، ایرانی درکشاکش با تجدد و مابعد تجدد، تهران: نشر نی.
  • کاتم، ریچارد (1385) ناسیونالیسم در ایران، ترجمه احمد تدین، تهران: کویر.
  • گرشاسپ چوکسی، جمشید( 1381 ) ستیز و سازش زرتشتیان مغلوب و مسلمانان غالب، ترجمه نادر میر سعیدی، تهران: ققنوس.
  • طرفداری، علی محمد ( 1397) "شرق‌شناسی اسلامی، ایران‌شناسی و پیدایش تاریخ نگاری‌های ملی‌گرایانه در ایران" از کتاب ملی‌گرایی و تاریخ‌نگاری و شکل‌گیری هویت ملی ایران نوین، تهران: امیرکبیر.
  • متی، رودی، کدی، نیکی (1371)ایرانشناسی در ایران و اروپا، ترجمه مرتضی اسعدی، تهران: هدی.
  • مجتهدی، کریم (1379) آشنایی ایرانیان با فلسفه‌های جدید غرب، تهران: دانش و اندیشه معاصر.
  • مطهری، مرتضی (1362) خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران: انتشار.
  • ملکم، جان (1362) تاریخ ایران، ترجمه اسماعیل حیرت، تهران، فرهنگسرا.
  • منتسکیو، شارل لوئی دوسکوندا {بی‌تا} روح القوانین، ترجمه علی اکبر مهتدی، تهران، امیرکبیر.
  • میرسپاسی، علی (1385) تأملی درمدرنیته ایرانی؛ بحثی درباره گفتمان‌های روشنفکری و سیاست مدرنیزاسیون در ایران، تهران، طرح نو.
  • ناطق، ناصح (1364) ایران از نگاه گوبینو، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی.
  • ناظم الدوله، ملکم(1381)رساله‌های میرزاملکم خان ناظم الدوله، گردآوری حجت‌الله اصیل، تهران، نو.
  • ورجاوند، پرویز (1378)پیشرفت و توسعه بربنیاد هویت فرهنگی، تهران، انتشار.
  • وحیدا، فریدون (1387) جامعه‌شناسی در ادبیات فارسی، تهران، سمت.
  • هلزی هال، ل. و (1391) تاریخ و فلسفه علم، ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران، سخن.
مآخذ انگلیسی

 

  • Matthee Rudi(2010). "The Imaginary Realm: Europe's Enlightenment Image of Early Modern Iran."Comparative Studies of South Asia Africa and the Midd… East 30.
  • Mangol Bayat (1974). Mirza Aqa Khan Kermani: A Nineteenth Century Persian Nationalist. Eastern Studies 10 (1) : 36 – 59
  • Williams Patrick, Chrisman Laura ( 1994). Colonial Discourse and Post – Colonial Theory: A Reader, New York: Columbia University.
  • Abdollahi Matanaq Ghaffar (2013). The Role of Istanbul Iranians in the Development of Pan – Islamism Ideology (Case Study: Mirza Agha Khan Kermani, Sheikh Ahmad Rouhi) Asian Culture History: Vol, 5, No . 2
  • Schaffer Simon (1986). "Scientific Discoveries and the End of Natural Philosophy " Social Studies of Science, 16 .
  • Roger Trigg (1993). Rationality and Science (Oxford: Blackwell)
  • Bayat-Phillip, Mangol (1981)."Tradition and change in Iranian religious thought", in: Continuity and change in Modern Iran. Eds by E.Bonine and Nikkii Kedddie. Albany: State University of New York Press.
  • George Rawlinson (1893). The Story of Parthia, Laondon, T. Fisher Unwin.
  • Wood, Michael, (2006) ,EDWARD SAID, Proceedings of the American Philosophical, Society, philadelphia.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,110
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 777


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب