پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,851,310 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,585,608 |
بررسی شیوههای اثرپذیری اقبال لاهوری از شعر حافظ شیرازی | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 5، دوره 15، شماره 45، مهر 1402، صفحه 75-92 اصل مقاله (729.03 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2021.38320.2165 | ||
| نویسندگان | ||
| عاصم جاوید1؛ رضا چهرقانی* 2؛ محمد اقبال شاهد3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه جی.سی.یو.ال، لاهور، پاکستان. | ||
| چکیده | ||
| حافظ شاعری است که بر طیف وسیعی از شاعران همروزگار و پس از خود، هم در حوزۀ زبان فارسی و هم در خارج از آن تأثیر داشته و منبع الهام و منشأ خلاقیت کثیری از بزرگان شعر و ادب در سراسر جهان بودهاست. در این میان اقبال لاهوری متفکر و شاعر پاکستانی که به اثرپذیری از مولوی شهرت دارد و در اوان جوانی با حافظ و اندیشههای او مخالف بوده، از جمله کسانی است که در میان شاعران شبهقاره، بیشترین اثرپذیری را از شعر حافظ داشته؛ اما تاکنون این موضوع مورد توجه پژوهشگران قرار نگرفتهاست. با توجه به این مسئله، پژوهش پیشِرو کوشیدهاست تا ضمن کشف نمونههای اثرپذیری اقبال از حافظ در دیوان فارسی و اردوی وی، نمونههای استخراجشده را با روش توصیفی-تحلیلی طبقهبندی و بررسی کند. نتایج پژوهش نشان میدهد اثرپذیری شعر اقبال از حافظ، وجوه و اشکال گوناگونی همچون اثرپذیری واژگانی، گزارهای، گزارشی، تلمیحی، تصویری، ساختاری، الهامی-بنیادی و... دارد و هر دو ساحت صورت و مضمون را دربرمیگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعر حافظ؛ شعر اقبال لاهوری؛ ادبیات تطبیقی؛ ایران و پاکستان | ||
| مراجع | ||
|
اقبال لاهوری، علامه محمد. (1394). بال جبریل، ترجمۀ منظوم محمدافسر رهبین، تهران: هزاره ققنوس با همکاری مؤسسۀ فرهنگی اکو.
اقبال لاهوری، علامه محمد. (1915). مثنوی اسرار خودی، لاهور: یونین سٹیم پریس.
اقبال لاهوری، علامه محمد. (1990). کلیات اقبال اردو، لاهور: استقلال پریس.
حافظ شیرازی، شمسالدین محمد. (1397). دیوان حافظ، تهران: انتشارات اسوه.
راستگو، سید محمد. (1376). تجلی قرآن و حدیث در شعر فارسی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
ساکت، محمدحسین. (1385). تجلی قرآن و حدیث در شعر فارسی، تهران: میراث مکتوب.
سروش، احمد. (1390). کلیات اشعار فارسی مولانا اقبال لاهوری، تهران: سنایی.
شادروان، حسن. (1371). اقبالشناسی، تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (1381). موسیقی شعر، تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. (1370). سیر غزل در شعر فارسی، تهران: انتشارات فردوس.
صدیقی، ضیاءالرحمان. (2014). اردو ادب کی تاریخ، دهلی: تخلیق کار پابلیشرز.
فرزیننیا، زیبا. (1376). پاکستان، تهران: مؤسسۀ چاپ و انتشارات وزارت خارجه.
قزلباش، غلامعلیکمیل. (2004). مطالعۀ تطبیقی شعر خوشحالخان ختک و علامه محمد اقبال لاهوری، استاد راهنما: علی افخمی، پایاننامة دکتری، دانشگاه تهران.
محمدامیر مشهدی. (1388). موسیقی بیرونی و کناری در غزلهایمیباقی اقبال و غزلهای حافظ، موج ز خود رسته (مجموعه مقالات همایش بینالمللی علامه اقبال لاهوری)، جلد دوم، زاهدان: انتشارات دانشگاه سیستان و بلوچستان.
محمدرضا مشهدی. (1388). زیباییشناختی غزلهای میباقی اقبال و غزلهای حافظ، موج ز خود رسته (مجموعه مقالات همایش بینالمللی علامه اقبال لاهوری)، جلد دوم، زاهدان: انتشارات دانشگاه سیستان و بلوچستان.
مرتضوی، منوچهر. (1384). مکتب حافظ، مقدمهای بر حافظشناسی، تبریز: ستوده.
میرصادقی، میمنت. (1376). واژهنامۀ هنر شاعری، تهران: مهناز.
ندوی، مولانا عبدالسلام. (1964). اقبال کامل، اعظم گره، دارالمصنفین شبلی اکیدمیاعظم گره اندیا.
همایی، جلالالدین. (1389). فنون بلاغت و صناعات ادبی، تهران: اهورا. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,818 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 571 |
||