پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,854,476 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,531 |
پژوهشی بر کوشک جالمحل در نارنائول و کاخ بایرات/ ویراتنگر در راجستان، دو نمونه از الگوی معماری کوشکهای واقع در آب/ جالمحل/ چشمهعمارت؛ گونهای متفاوت از معماری منظر در شبهقاره | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 9، دوره 15، شماره 45، مهر 1402، صفحه 139-154 اصل مقاله (665.57 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2022.39487.2192 | ||
| نویسندگان | ||
| سحر عبدالهی1؛ سید رسول موسوی حاجی* 2؛ اسدالله جودکی عزیزی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2استاد گروه باستانشناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 3دانشآموختۀ رشته باستانشناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کوشکهای واقع در آب، یکی از نوآوریهای معماری منظر بهشمار میروند. این الگو دیرزمانی در شبهقاره هند و ایران در کنار کوشکهای واقع در میان یا کناری از باغات وجهی ممتاز از معماری در چشماندازها و دستینهها بودند. اگرچه در جغرافیای ایران بهدلیل محدودیتهای طبیعی رواج گسترده نیافت، در معماری شبهقاره با تنوع چشمگیری در الگوهای طراحی آبگیر و عمارت مرکزی در گسترهای تاریخی و جغرافیایی ساخته و پرداخته شد. باوجود مطالعات گستردهای که در تاریخ معماری شبهقاره صورت گرفته، اینگونه از معماری منظر آنچنانکه بایسته است، مورد توجه قرار نگرفته. دو نمونۀ شاخص این الگو که از جهت شیوۀ طراحی عمارت و آبگیر، نزدیکی قابلتوجهی دارند، در این پژوهش مورد مطالعه قرار گرفتهاند؛ یکی کوشک «جالمَحَل» در «نارنائول» و دیگری «کاخ بایرات/ویراتنگر» در ایالت «راجستان» است. دادهها در پژوهش حاضر با مطالعات اسنادی گردآوری شدهاند و با بهرهگیری از «رهیافت تاریخی» تفسیر و تحلیل شدهاند. نتایج پژوهش نشان میدهند که این دو عمارت در دورۀ اکبرشاه گورکانی (حک: 1014-963 هـ.ق.) ساخته شدهاند. اگرچه کاخ بایرات توسط حاکمی غیرمسلمان ساخته شد، میتوان علقههای وی را در برگیری از معماری گورکانیان مسلمان، را بهروشنی در ساخت و پرداخت آن دید. هر دو نمونه در دو اشکوب ساخته شدهاند. دسترسی به عمارت در یکی بهوسیلۀ پلی شانزدهچشمه و در دیگری بهوسیلۀ پلکانی دوردیفه صورت میگرفته است. چهتریهای پنجگانۀ نمای بیرونی بام، از الگویی واحد تبعیت میکند. ساختار برونگرای آنها، از الگویی پیروی میکند که دیرزمانی در معماری ایرانی و شبهقاره با نام «هشتبهشت» رواج داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معماری منظر؛ کوشک واقع در آب؛ جال محل؛ کاخ بایرات/ ویراتنگر؛ هشتبهشت | ||
| مراجع | ||
|
ابنبطوطه، محمد بن عبدالله. (1376). سفرنامه ابن بطوطه، ج 2، ترجمۀ محمدعلی عبدالله موحد ابطحی، تهران: انتشارات آگه.
پنجشیری، پوهنمل عزیز احمد. (1360). جغرافیای تاریخی غور، کابل: انتشارات پومنهتون.
پیرنیا، محمدکریم. (1386). سبکشناسی معماری ایرانی، تدوین: غلامحسین معماریان، تهران: نشر سروش دانش.
جهانگیر گورکانی، نورالدین محمد. (1359). جهانگیرنامه یا توزک جهانگیری، بهکوشش محمد هاشم، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
جیلانی عارض، غلام. (1390). جغرافیه صنف 10، کابل: وزارت معارف.
حیدرنتاج، وحید. (1393). بررسی نقش آب و منظر در باغ عباسآباد، مجله مطالعات هنر بومی، 2: 124-113.
خلف تبریزی، محمد حسین. (1342). برهان قاطع، بهاهتمام دکتر محمد معین، ج 2، تهران: کتابفروشی ابن سینا.
شکاری نیری، جواد. (1397). چشمهعمارت، فرایند تکاملی معماری پردیسهای ایران (نمونۀ موردی ایلگلی تبریز با مقایسه)، مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی معماری و شهرسازی در گذر زمان، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره). 22-1.
شکاری نیری، جواد. (1398). بررسی جایگاه چشمهعمارت در باغسازی ایرانی و گسترۀ آن، دوفصلنامۀ اندیشۀ معماری، 3(5): 213-190.
شیمل، آنهماری. (1386). در قلمرو خانان مغول، ترجمۀ فرامرز نجد سمیعی، تهران: امیرکبیر.
عقیلی علوی شیرازی، محمد حسین بن محمدهادی. (1380). مخزنالادویه: دائرهالمعارف خوردنیها و داروهای پزشکی سنتی ایران (طبع قدیم)، تهران: باورداران.
فرشته، محمد قاسم بن غلامعلی. (1387). تاریخ فرشته از آغاز تا بابر، محقق: محمدرضا نصیری، ج 1و2، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
قلی شاملو، ولی قلی بن داود. (1371). قصصالخاقانی، ج.1، تصحیح: سید حسن سادات ناصری، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
کُخ، اِبا. (1373). معماری هند در دورۀ گورکانیان، ترجمۀ حسین سلطانزاده، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
لین پول، استانلی. (1363). تاریخ طبقات سلاطین اسلام، ترجمۀ عباس اقبال، تهران: دنیای کتاب.
ویلبر، دونالد نیوتن. (1348). باغهای ایران و کوشکهای آن، ترجمۀ مهیندخت صبا، تهران: انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
هنرفر، لطفالله. (1350). گنجینۀ آثار تاریخی اصفهان، اصفهان: کتابفروشی ثقفی.
هنرفر، لطفالله. (1376). زایندهرود در گذرگاه تاریخ، مجلۀ فرهنگ اصفهان، شمارۀ 5و6، 49-36.
Gill, Chelsea. (2008). A Comparative Analysis of the Temples of Khajuraho and the Ruling Chandellas of India, Unpublished senior thesis, University of Wisconsin- la Crosse, USA.
Joshi, J.P., deva, K., Agrawal, R.C., Trivedi, P.K., Mishra, P.K. (1999). Inventory of monuments and sites of national importance (vol. I, Part2) chandigrah Circle, New Delhi: The director general archaeological survey of India
Michell, G., & Zebrowski, M. (1999). Architecture and art of the Deccan Sultanates (Vol. 7). Cambridge University Press.
Parihar, Subahash. (1985). Mughal monuments in the Punjab and Haryana. New Delhi: M.C. Mittal.
Parshad, Jagdish. (2011). Medieval Monuments India a Historical and Architectural Study in Haryana (1206 A.D. - 1707 A.D.). Delhi: AgamkalaPrakashan.
Sharma, K. P., Subhasini Sharma, Shweta Sharma, P.K. Sharma, R. C. Swami, P. K. Singh and G. S. Rathore. (2008). Mansagar Lake: Past, Present & Future, Proceedings of Taal 2007: The 12th World Lake Conference, 28 October – 2 November, 2007, M. Sengupta and R. Dalwani (Editors), Jaipur, Rajasthan, India, pp. 1530- 1541.
Yazdani, G. (1908). Narnaul and its Buildings, Journal and Proceedings of the Asiatic Society of Bengal, N.S. III, Calcutta.
Website 1: https://www.mouthshut.com/product-reviews/Narnaul-reviews-925739485
Website 2: https://hiddenheritage.in/index.php/2020/12/01/a-chance-encounter-with-medieval-art | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,367 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 475 |
||