| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,426 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,462 |
تبیین ماهیت "فعل" درنوع غنایی (مطالعه موردی: منظومههای عاشقانه ازآغاز شعر فارسی تا پایان قرن هشتم هجری) | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| دوره 21، شماره 40، خرداد 1402، صفحه 115-134 اصل مقاله (961.77 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2022.40536.2996 | ||
| نویسندگان | ||
| پروانه صانعی* 1؛ علی اصغر باباصفری2 | ||
| 1دکترای تخصصی گروه زبان و ادب فارسی (گرایش ادب غنایی). دانشگاه اصفهان. ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان وادبیاتفارسی دانشگاه اصفهان. ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهشهای تعیین انواع ادبی در ادب فارسی بسیار اهمیت دارد و بررسی مباحث دستوری کمک شایانی به شناخت بهتر و تفکیک انواع ادبی بهویژه نوع غنایی میکند. در این پژوهش تلاش میشود تا با بررسی مبحث "فعل" درنوع غنایی ماهیت فعل در منظومههای عاشقانه تبیین شود. براین اساس با دادههای آماری وبررسی بنیادی بهشیوه استقرای تام سعی دارد تا شاخصههای خاص فعل در نوع غنایی از سایر انواع ادبی را شناسایی کند و این ویژگیها را در چهارده منظومه عاشقانه ازآغاز تاپایان قرن هشتم هجری بررسی نماید. این پژوهش درصدد است تا به این سوال پاسخ دهد که آیا "فعل" در نوع غنایی ماهیت خاص و ویژهای دارد؟ نتایج نشان میدهد که ساختمان فعل در نوع غنایی ساده و وصفی است. فعل ساده کاربرد بیشتری در نوع غنایی دارد. همچنین شعرا برای ایجاد تحرک درتصاویر از فعل وصفی درنوع غنایی سودبردهاند. البته هرچه بسامد وجود فعل درابیات کمتر باشد، آهنگ آرام بیت افزایش مییابد و درنتیجه تصاویر، یکپارچهتر و با جزئیات بیشتری تشریح میشوند. بررسی جایگاه فعل در بیت یا مصراع نشان داد که در نوع غنایی، غالبا فعل در اواسط یا انتهای جمله قرارمیگیرد و آهنگ بیت افتان میشود. این آهنگ افتان، قطب غنایی اثر را قوت میبخشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دستور زبان؛ ادبیات غنایی؛ فعل؛ منظومههای عاشقانه | ||
| مراجع | ||
|
1- اصفهانی، میرزاحبیب، 1392، دبستان فارسی، بهاهتماممریمطایفه قشقایی، اصفهان: دژنبشت.
2- انوری، حسن و گیوی، احمد، 1389، دستورزبان فارسی 2، چ ششم، تهران: فاطمی.
3- پارساپور، زهرا، 1383، مقایسه زبان غنایی و حماسی با تکیه بر خسرو وشیرین و اسکندرنامه نظامی، تهران: دانشگاه تهران.
4- خواجوی کرمانی، محمودبن علی،1370، همای و همایون، به کوشش صدرالدین عینی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
5- خواجوی کرمانی، محمودبن علی،1350، گل و نوروز، به کوشش صدرالدین عینی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
6- خیامپور، عبدالرسول،1386، دستورزبان فارسی، چ سیزدهم، تهران: ستوده.
7- دارم، محمود،1381، انواع ادبی، پژوهشنامه علوم انسانی شهید بهشتی، ش33، صص75-95.
8-دهلوی، امیرخسرو ،1962، شیرین و خسرو. مقدمه غضنفر علی یف، مسکو: نشریات خاور.
9- دهلوی، امیرخسرو ،1965، مجنون و لیلی. مقدمه طاهراحمد اوغلی محرم اوف، مسکو:آکادمی علوم جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان و انستیتوی خاورشناسی.
10- دهلوی، امیرخسرو ،1972، هشت بهشت. تصحیح جعفر افتخار، مسکو: آکادمی علوم جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان و انستیتوی خاورشناسی.
11- دهلوی، امیرخسرو ،1975، خضرخان و دولرانی. تصحیح محمد وفا، دوشنبه: دانش.
12- دهلوی، حسن ،1383، عشقنامه. به اهتمام احمد بهشتی شیرازی و حمیدرضا قلیچ خانی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
13- رحیمی، سیدمهدی و همکاران،1397، تحلیل سبکی لایه نحوی منظومه ازهر و مزهر نزاری قهستانی، دوفصلنامه علمی و پژوهشی مطالعات زبانی و بلاغی، س9، ش18، پاییز و زمستان، صص 165- 191.
14- زرقانی، سیدمهدی، سیدجواد زرقانی،1396،رویکرد ژانری درمطالعات تاریخ ادبی، نامه فرهنگستان، دوره شانزدهم، ش2، زمستان، صص 36- 56 .
15- سلمان ساوجی،1348، جمشید و خورشید، به اهتمام پ. اسموس و فریدن وهمن، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
16- شفیعی کدکنی، محمدرضا،1352، انواع ادبی و شعرفارسی، مجله خرد و کوشش، ش 11 و12، بهار و تابستان، صص 96-119 .
17- شمیسا، سیروس،1389، انواع ادبی، چ پنجم، تهران: فردوس.
18- عیوقی،1343، ورقه و گلشاه، به اهتمام ذبیح الله صفا، تهران: دانشگاه تهران.
19- فرشیدورد، خسرو،1384، دستور مفصل امروز، چ دوم، تهران: سخن.
20- فرشیدورد، خسرو،1353، فعل وصفی و سیرتحول آن در زبان فارسی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش4، س21، زمستان، صص51-83.
21- قریب، عبدالعظیم و دیگران،1370، دستورزبان فارسی (پنج استاد)، به کوشش امیر اشرف الکتابی، تهران: اشرفی.
22-گرگانی،فخرالدین اسعد،1337، ویس ورامین، به اهتمام محمدجعفر محجوب، تهران: اندیشه.
23- مشکات الدینی، مهدی،1370، دستورزبان برپایه نظریه گشتاری، مشهد: دانشگاه فردوسی.
24- ناتل خانلری، پرویز، 1355، دستورزبان فارسی، تهران: بنیادفرهنگ ایران.
25- نزاری قهستانی،1394، مثنوی ازهر و مزهر، بهکوشش محمود رفیعی، تهران: هیرمند.
26- نظامی، الیاس بن یوسف،1388، خسرو شیرین، تصحیح حسن وحیددستگردی، به کوشش سعید حمیدیان، چ9،تهران: قطره.
27- نظامی1، الیاس بن یوسف،1390، لیلی و مجنون، تصحیح حسن وحیددستگردی، به کوشش سعید حمیدیان، چ11،تهران: قطره.
28- نظامی2، الیاس بن یوسف،1390، هفت پیکر، تصحیح حسن وحیددستگردی، به کوشش سعید حمیدیان، چ10،تهران: قطره.
29-وحیدیانکامیار،1386، تقی،دستورزبانفارسی1،باهمکاریغلامرضاعمرانی،چ10،تهران: سمت.
30-Olson, Elder, 1964, American Lyric Poems, New York: Univercity.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 851 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 393 |
||