| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 804 |
| تعداد مقالات | 7,792 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,129,248 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,179,147 |
تحلیل کاربرد حسن تعبیر در خسرو و شیرین نظامی | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 9، دوره 21، شماره 41، مهر 1402، صفحه 155-170 اصل مقاله (908.72 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2023.40928.3012 | ||
| نویسندگان | ||
| علی صباغی* 1؛ طاهره میرهاشمی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک. اراک. ایران | ||
| 2استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک. اراک. ایران | ||
| چکیده | ||
| حکیم نظامی گنجوی سرایندهای صاحب سبک و شاعری جریانساز در آفرینش منظومههای غنایی در تاریخ ادبیات فارسی است. خسرو و شیرین نخستین منظومه غنایی شاعر، داستان دلدادگی، عشق و هوس و نمونه درخشان تنکامهسرایی در شعر فارسی است. این جستار به تحلیل کاربرد حسن تعبیر در خسرو و شیرین می پردازد و در صدد است تا به این پرسشها پاسخ دهد که: حسن تعبیر برای بیان و بازنمایی چه موضوعهایی در خسرو و شیرین به کار رفته است؛ حسن تعبیر از طریق چه شگردهای ادبی و بلاغی در خسرو و شیرین بازتاب یافته است و چه عواملی زمینه و بستر شکلگیری حسن تعبیر در خسرو و شیرین را فراهم ساخته است. نگارندگان دادههای تحقیق را از متن داستان به روش استقرای تام استخراج کرده و به روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین کاربرد حسن تعبیر در منظومه پرداختهاند. نتایج پژوهش نشان میدهد که موضوعاتی مانند واژگان و مفاهیم تابو، امور هراسانگیزی همچون مرگ، بیماری و پریشانحالی و توصیفات عشقبازی و هوسرانی در متن داستان با بهرهگیری از حسن تعبیر بیان شده است و شاعر از شگردهای بلاغی استعاره، تشبیه و کنایه در بیان مفاهیم ممنوع و تنشزا استفاده کرده است و کوشیده است از این طریق وجهة خود و مخاطبان بالفعل و بالقوه داستان را حفظ کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظامی گنجوی؛ خسرو و شیرین؛ بلاغت؛ حسن تعبیر | ||
| مراجع | ||
|
ابرامز، مایر هوارد. (1386). فرهنگواره اصطلاحات ادبی، ترجمه سیامک بابایی، تهران: انتشارات جنگل و جاودانه.
اخروی، مهدی، واعظی، مرادعلی، رحیمی، سید مهدی. (1400). "عوامل خلق شعر در نظریه ادبی نظامی گنجوی"، پژوهشنامه ادب غنایی، سال 19، شماره 36، ص 54- 29.
بشیری، محمود و طاهره خواجه گیری. (1388). "نام و ننگ در شاهنامه"، بهار ادب، سال 2، شماره 2، ص 77 ـ 95.
پورنامداریان، تقی. (1380). در سایة آفتاب: شعر فارسی و ساختشکنی در شعر مولوی، تهران: سخن.
پیروز، غلامرضا و منیره محرابی کالی. (1394). "بررسی معنیشناختی حسن تعبیرات مرتبط با مرگ در غزلیات حافظ"، ادبپژوهی، شماره 33، ص 104 ـ 81.
جواری، محمدحسین و احد حمیدی کندول. (1386). "سیر نظریههای ادبی معطوف به خواننده در قرن بیستم"، ادب پژوهی، شماره سوم، ص 143 ـ 1386.
چگنی، ابراهیم. (1382). فرهنگ دایره المعارفی زبان و زبانها، تهران: دانشگاه لرستان و نشر بهنام.
خالقی مطلق، جلال. (1375). "تنکامهسرایی در ادب فارسی، ایرانشناسی"، سال 8، شماره 1، ص 54 ـ 15.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1394). فرهنگ دانشنامه کارا (انگلیسی ـ فارسی)، جلد 2، تهران: انتشارات معین، نگاه و شباهنگ.
رضایی، عربعلی. (1382). واژگان توصیفی ادبیات: انگلیسی ـ فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
زرینکوب، عبدالحسین. (1374). پیر گنجه در جستجوی ناکجاآباد. تهران: انتشارات سخن.
زنجانی، برات. (1377). صور خیال در خمسه نظامی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
سبزیان مرادآبادی، سعید و میر جلالالدین کزازی. (1388). فرهنگ نظریه و نقد ادبی؛ واژگان ادبیات و حوزههای وابسته انگلیسی ـ فارسی. تهران: مروارید.
صابری، علی.(1388). فرهنگنامه مهارتهای ادبی، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
صباغی، علی. (1390). تابوی نامه در نامه باستان، کاخ بیگزند (مجموعه مقالات همایش بینالمللی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در هزاره دوم شاهنامه)، جلد 3، زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان، ص 2050 ـ 2061.
طبیبیان، حمید. (1388). برابرهای علوم بلاغت در فارسی و عربی، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
عبدالکریمی، سپیده. (1392). فرهنگ توصیفی زبانشناسی اجتماعی، تهران: نشر علمی.
فروید، زیگموند. (1349). توتم و تابو، ترجمة محمدعلی خنجی، تهران: [بینا].
قاسمنژاد، علی. (1381). حسن تعبیر، فرهنگنامه ادبی فارسی: دانشنامه ادب فارسی. جلد 2، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
موسوی، سجاد و ابراهیم بدخشان. (1391). "حسن تعابیر ناپسند"، پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی، دوره 2، شماره 2، ص 187 ـ 171.
موسوی، سجاد و ابراهیم بدخشان. (1395). "بررسی حسن تعبیر در زبان فارسی: رویکردی گفتمانی"، پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی، شماره 12، ص 67 ـ 55.
نظامی گنجوی. (1376). خسرو و شیرین، تصحیح برات زنجانی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
نظامی گنجهای .(1386). خسرو و شیرین، تصحیح بهروز ثروتیان، تهران: امیرکبیر.
نظامی گنجوی. (1386). مخزن الاسرار، تصحیح بهروز ثروتیان، تهران: انتشارات امیرکبیر.
نوروزی، علی و حمید عباسزاده. (1389). "حسن تعبیر در زبان و ادبیات عربی: شیوه و انگیزهها"، مجله زبان و ادبیات عربی، شماره 3، ص 174 ـ 149.
Abrams, Meyer Howard. (2000). A glossary of literary terms, Tehran: Jangal Publication.
Merriam, Charles and Merriam, George (eds). (1986). Webster`s Ninth New Collegiate Dictionary. Springfield: Merriam-Webster, Inc.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 837 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 385 |
||