پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,851,798 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,036 |
تجلی عالم مثال در فرشهای دوره صفویه | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| دوره 7، شماره 1، شهریور 1402، صفحه 134-157 اصل مقاله (592.26 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2023.45615.1127 | ||
| نویسندگان | ||
| ساحل عرفان منش* 1؛ فاطمه شیرازی2 | ||
| 1استادیار، گروه صنایع دستی ، دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| 2عضو هیأت علمی گروه صنایع دستی دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان. | ||
| چکیده | ||
| بازنمایی هنر از مباحث پیچیده محسوب میشود و حوزههای مختلف هنری به تناسب شیوه بیانی خود از آن بهره بردهاند. از جمله شیوههای بیان گرایش به انتزاع است که در طراحی قالی و هنرهای سنتی نمود پیدا می-کند. از آنجا که در دوران صفوی این هنر-صنعت از حرفه روستایی به شهری تغییر یافت، در نقوش آن در فرش نیز تغییراتی ایجاد میکردد. همچنین در این دوران اندیشه قالب در جامعه نیز تغییر میکند و با احیای اندیشه اشراقی و پس از آن ظهور حکمت متعالی مواجه بوده، بنابراین این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است عالم مثال گفته شده در اندیشه این حکما چگونه در فرشهای این دوران بازنمایی و تجلی یافته است؟ و این تأثیر را چگونه میتوان مشاهده کرد؟ این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و جمع آوری اطلاعات پژوهش کتابخانهای است. هدف از پژوهش تجلی عالم مثال بر فرشهای دوره صفوی است. یافتههای پژوهش بیانگر گستردگی اندیشههای حکمت خسروانی، فلسفه اشراق و تأثیر آن در تجلی عالم مثال، هورقلیا، گنگ دژ و شهرآرمانی در متن فرشهای دوره صفویه است؛ ظهور این عالم را با توجه به هندسه دقیق، نور، وزن، تنوع صورتها و در عین حال وحدت آن، استفاده از حاشیه و خطوط گردان در فرشهای باغی، محرابی و لچک ترنج میتوان مشاهده کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عالم مثال؛ حکمت اشراق؛ فرش؛ دوره صفوی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ادواردز، سیسیل (1368)، قالی ایران، ترجمه مهیندخت صبا، تهران: فرهنگسرا.
احمدی ملکی، رحمان(1387)، مجموعه مقالات همایش معماری مسجد: گذشته، حال و آینده، جلد اول، تهران: دانشگاه هنر.
احمدی، داریوش، (1388)،پایان جهان و ظهور موعود در ادیان ایران باستان، تهران: نشر جوانه توس.
اﺳﺘﯿﺮﻟﻦ، ﻫﺎﻧﺮی، (1377)، اﺻﻔﻬﺎن ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑﻬﺸﺖ ترجمه جمشید ارجمند، ﺗﻬﺮان: ﻧﺸﺮ ﻓﺮزان.
اسکندرپور خرمی، پرویز و شفیعی، فاطمه، (1391)، نگارگری ایرانی تجلیگاه ملکوت خیال(با تأکید بر آراء شیخ شهابالدین سهروردی درباره عالم خیال)» نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، دوره4، شماره8.
اعوانی، غلامرضا، (1375)، حکمت و هنر معنوی(مجموعه مقالات)، تهران: انتشارات گروس
امید، مسعود، (1351)، عالم مثال یا واسطه، مجله کیهان اندیشه، شماره 47.
امین رضوی، مهدی، (1382)، سهروردی و مکتب اشراق، ترجمه دکتر مجدالدین کیوانی، تهران: نشر مرکز.
آژند، یعقوب و نامور مطلق، بهمن. عرفانمنش، ساحل (1399). تحلیل معنا در قالیچه محرابی موجود در موزه متروپولیتن با روش آیکونولوژی، کیمیای هنر، 9(37)، 71-85.
آملی، سید حیدر؛(1381)؛ جلوه دلدار ترجمه جامعالاسرار و منبعالانوار، ترجمه سید یوسف ابراهیمیان آملی، تهران: رسانش.
بلخاری، حسن، (1387)، مبانی نظری فرش از دیدگاه سنت گرایان، مجموعه مقالات اولین هماندیشی هنر فرش، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
بورکهارت، تیتوس ، (1389)، هنر مقدس، ترجمه جلال ستاری، تهران: انتشارات توس.
ﺑﻮرﮐﻬﺎرت ، ﺗﯿﺘﻮس، (1392) ﻓﺎس ﺷﻬﺮ اﺳﻼم، ترجمه مهرداد وحدتی، ﺗﻬﺮان: ﻧﺸﺮ ﺣﮑﻤﺖ.
بورکهارت، تیتوس، (1365)، هنر اسلامی، زبان و بیان، ترجمه مهدی رجبنیا، تهران: سروش.
بینام، (1387)، معنویت و هنر قدسی در هنر ایرانی، کتاب ماه هنر، شماره 121.
پوپ، آرتور اپهام و آکرمن، فلیپس (1387) سیری در هنر ایران، ترجمه نجف دریابندی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
پورنامداریان، تقی،( 1394)، عقل سرخ، تهران: سخن.
تامپسون،جان(1384)، بافتهها و قالیهای اوایل دوره صفویه، فصلنامه گلستان هنر، شماره2.
چیتسازیان، امیرحسین، (1388)، بازشناسی پردیس در بستر نمادگرایانه معماری و فرش ایران، فصلنامه علمیپژوهشی گلجام، شماره12.
حشمتی رضوی، فضلالله، (1392)، تاریخ فرش سیر تحول و تطور فرش بافی ایران، تهران: انتشارات سمت
حصوری، علی(1376)، فرش بر مینیاتور، تهران: نشر فرهنگان،.
خاتمی، محمود (1390)، پیشدرآمد فلسفهای برای هنر ایرانی، ویرایش فنی عباس رکنی، تهران: موسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری متین.
خزایی، محمد، (1387)، نقشه؛ نقش حضرت محمد(ص) در هنر اسلامی ایران، کتاب ماه هنر ایران، شهریور، شماره 120.
خوشنظر، رحیم و رجبی، محمدعلی، (1387)، حکمت نوری سهروردی و تأثیر آن بر نگارگری ایرانی، کتاب ماه هنر، شماره117.
دهخدا، علیاکبر (1377)، فرهنگ دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
دیماند، ام.اس(1379)، بافتهها و فرشهای عصر صفوی، اوجهای درخشان هنر ایران، ریچارد اتینگهاوزن و احسان یارشاطر، ترجمه هرمز عبداللهی و رویین پاکباز، تهران: نشر آگه.
رضی، هاشم (1379)، حکمت خسروانی، حکمت اشراق و عرفان از زرتشت تا سهروردی، انتشارات بهجت، چاپ دوم.
رضی، هاشم (1371)، آیین مهر، تهران: بهجت.
سامی، علی(بیتا)، بافندگی و بافتههای ایرانی از دوران کهن، (بیجا).
ﺳﻬﺮوردی ،ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣﺒﺶ، (1376)، ﺣﮑﻤﻪ اﻻﺷﺮاق، ترجمه جعفر سجادی، .ﺗﻬﺮان: اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان.
ﺳﻬﺮوردی ،ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣﺒﺶ، (1375)، مجموعه مصنفات، مجلدهای1،2،3،4، چاپ دوم، تهران: موسسههای مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
شمسایی، الهام، (1390)، تمثل مکان و فضای مثالی در عناصر فرش ایرانی با تکیه بر آرای سهرودی و حکمت خسروانی، پایاننامه دوره کارشناسی ارشد فلسفه هنر، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده ادبیات زبانهای خارجی.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم،(1362)، رسائل فلسفی، تصحیح و مقدمه جلالالدین آشتیانی، چاپ دوم، قم: مرکز انتشارات مطبوعات دینی.
صولتی، یحیی، (1394)، چگونگی صدور کثرت از وحدت بر مبنای قاعده الواحد در نزد ابن سینا و سهروردی، حکمت و فلسفه، 11(1)، 107-124.
ﻋﺎﻟﯿﺨﺎﻧﯽ، ﺑﺎﺑﮏ، (1389)، ﻫﻮرﻗﻠﯿﺎ در ﻧﺰد سهروردی، نشریه جاویدان خرد، سال هفتم، شماره سوم، دوره جدید.
عسلی، زهرا؛ بلخاری قهی، حسن، حسینی، مهدی و ذهبی، عباس، (1399)، عالم مثال و نظام نوری حکمت اشراق، دو فصلنامه فلسفی شناخت، 1/83، 117-130.
قطبالدین شیرازی، محمدبن مسعود، (1360)، شرح حکمه الاشراق، قم: انتشارات بیدار.
کامیار، مریم و دیگران، (1387)، الگوی هندسی در فرش صفوی، فصلنامه علمی پژوهشی گلجام، شماره11.
کربن، هانری، (1371)، تاریخ فلسفه اسلامی، اسدالله مبشری، چاپ چهارم، تهران: انتشارات امیرکبیر، ج1.
کربن، هانری، (1384)، روابط حکمت اشراق و فلسفه ایران باستان، ترجمه احمد فردید، تهران: اساطیر.
گویری، سوزان؛(1375)، آناهیتا در اساطیر ایرانی، تهران: جمالالحق.
لاجوردی، فاطمه، (1383)، مطالعه تطبیقی مراتب وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه اشراقی شخ شهابالدین سهروردی، دانشگاه علوم تحقیقات.
لاهیجی، بهایی، (1372)، رساله نوریه در عالم مثال، تصحیح جلالالدین آشتیانی، چاپ دوم، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
مزاوی، میشل م، (1368)، پیدایش دولت صفوی در ایران، ترجمه یعقوب آژند، چاپ دوم، تهران: نشر گسترده.
معین، محمد، (1367)، مجموعه مقالات، ج2، تهران: معین.
مقدم، محمد؛ (1385)، جستار درباره مهر و ناهید، چاپ دوم، تهران: هیرمند
ملول، غلامعلی، (1384)، بهارستان دریچهای به قالی ایران، تهران: زرین و سیمین.
نامور مطلق، بهمن و کنگرانی، منیژه؛ (1394)، فرهنگ مصور نمادهای ایرانی، تهران: شهر
نوروزی طلب، علیرضا،(1375)، هنر تجلی حقیقت زیبایی، ماهنامه ادبیات داستانی، شماره 39.
هیلنبراند، رابرت(1368)، هنر و معماری اسلامی، ترجمه اردشیر اشراقی، تهران: فرهنگستان هنر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 575 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 525 |
||