پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 830 |
| تعداد مقالات | 7,978 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,766,435 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,516,733 |
بررسی و مقایسه سیمای پیامبران در غزلیات امیر خسرو دهلوی و بیدل دهلوی | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 4، دوره 17، شماره 48، فروردین 1404، صفحه 65-86 اصل مقاله (730.29 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2023.46983.2387 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد رحیم خانلی1؛ عبدالله واثق عباسی* 2؛ محمدامیر مشهدی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان،ایران | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| شاعران فارسیزبان باتوجهبه آموزهها و تعالیم مقدس دین اسلام، با علوم قرآنی آشنا شده و مضامین وحیانی را در اشعار خود آوردهاند. یکی از مضامین حائز اهمیت در شعر فارسی که بهطور گسترده شاهد کاربرد آن هستیم، داستان پیامبران و مضامین برگرفته از قرآن و کتب تاریخی و دینی است که در آثار و اشعار شاعران نمود پیدا کرده است. امیرخسرو دهلوی و بیدل دهلوی، دو شاعر شاخص و صاحبسبک، در فاصلۀ زمانی چهار قرن از همدیگر زیستهاند. شعر این دو شاعر از جهات مختلف قابلبررسی است. یکی از موارد قابل پژوهش و مقایسه، بازتاب داستان پیامبران در غزلیات این دو شاعر است که اِشراف و بهرهگیری آنان را نسبتبه تلمیحات و اشارات قرآن و قصص انبیا و دیگر کتب دینی و تاریخی، در نگرش عاشقانه و عارفانه نشان میدهد. هدف این پژوهش آن است که بازتاب سیمای پیامبران و مضامین و اشارات وحیانی و قرآنی را در غزلیات امیرخسرو و بیدل، بهشیوۀ تحلیل محتوا و با رویکرد کتابخانهای مورد بررسی قرار دهد و ضمن ارائۀ بسامد و میزان کاربرد نام و القاب پیامبران در قالب نمودار، آگاهی دو شاعر نسبتبه مضامین و نحوۀ بیان، ذوق و هنر آنان را نشان دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| داستان پیامبران؛ دیوان غزلیّات؛ امیر خسرو دهلوی؛ بیدل دهلوی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
ابن بابویه (شیخ صدوق)، محمّد بن علی. (1388). علل الشرایع، ترجمه سیّد علی حسینی، جلد 1، چاپ اول، قم: اندیشه مولانا.
اسدی تویسرکانی، سهراب. (1388). قصههای قرآنی، تهران: عقیل.
امیرخسرو، خسرو بن محمود. (1387). دیوان امیرخسرو دهلوی، با مقدّمه و اشراف محمّد روشن، چاپ دوم، تهران: نگاه.
انصاری، قاسم. (1385). مبانی عرفان و تصوف، چاپ پنجم، تهران: انتشارات طهوری.
بیدل دهلوی، عبدالقادر بن عبدالخالق. (1387). غزلیات بیدل دهلوی، براساس نسخۀ مصحح خال محمّد خسته و خلیلالله خلیلی، جلد 1 و 2، چاپ اول، تهران: زوّار.
پناهی، مهین. (1389). خطبۀ قدس (عرفان امیرخسرو دهلوی در مطلع الانوار)، مطالعات شبهقاره، 2(3): 51-72.
پورنامداریان، تقی. (1364). داستان پیامبران در کلیّات شمس، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
جاد المولی، محمّد احمد. (1386). قصّههای قرآن یا تاریخ انبیا، ترجمۀ مصطفی زمانی، چاپ دهم، قم: پژواک اندیشه.
حجازی، فخرالدّین. (1349). نقش پیامبران و تمدّن انسان، چاپ دوم، تهران: بعثت.
خزائلی، محمّد. (1386). اعلام قرآن، چاپ هفتم، تهران: امیرکبیر.
رازی، نجمالدین. (1386). مرصاد العباد، به اهتمام امین ریاحی، چاپ دوازدهم، تهران: علمی و فرهنگی.
راشد محصل، محمد. (1385). پرتوهایی از قرآن و حدیث در ادب فارسی، مشهد: آستان قدس رضوی.
زرینکوب، عبدالحسین. (1385). از گذشتۀ ادبی ایران، چاپ سوم، تهران: سخن.
شعرانی، ابوالحسن. (1398ق.). نثر طوبی (دایرةالمعارف لغات قرآن مجید)، جلد 1، تهران، اسلامیه.
شمیسا، سیروس. (1375). فرهنگ تلمیحات، چاپ پنجم، تهران: فردوسی.
شوشتری، عبّاس. (1355). فرهنگ لغات قرآن، چاپ سوم، تهران: دریا.
صفا، ذبیحالله. (1385). تاریخ ادبیّات ایران، جلد2، چاپ هفدهم، تهران: فردوس.
صفا، ذبیحالله. (1387). تاریخ ادبیّات ایران، جلد 4، چاپ ششم، تهران: فردوس.
طبری، محمّدبن جریر. (1386). تاریخ بلعمی. ترجمۀ ابوعلی بلعمی، به تصحیح ملکالشعرای بهار و محمّد پروین گنابادی، چاپ اول، تهران: هرمس.
قرشی، سید علیاکبر. (1371). قاموس قرآن، جلد 1 و 2، چاپ ششم، تهران، داراالکتب الاسلامیه.
لاهیجی، شیخ محمّد. (1337). مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز، تهران: انتشارات محمودی.
مشایخی، فاطمه. (1397). ترکیبات خاص در غزلیات بیدل دهلوی، مطالعات شبهقاره، 10(35): 194-177.
مکارم شیرازی، ناصر. (1387). تفسیر نمونه، جلد 25، چاپ سی و ششم، تهران: دارالکتب الاسلامیّه.
مهدوی، یحیی. (1375). قصص قرآن مجید، برگرفته از تفسیر سور آبادی، چاپ سوم، تهران: خوارزمی.
میبدی، ابوالفضل. (1357). کشفالاسرار و عدّه الابرار، به اهتمام علیاصغر حکمت، ج 5 و 1، تهران: دانشگاه تهران.
نیشابوری، ابواسحق ابراهیم. (1382). قصصالانبیا (داستان پیامبران)، به اهتمام حبیب یغمایی، چاپ سوم، تهران: علمی و فرهنگی.
هاکس، جیمز. (1377). قاموس کتاب مقدّس، تهران: طهوری.
یاحقی، محمّدجعفر. (1386). فرهنگ اساطیر و داستانوارهها در ادب فارسی، چاپ اول، تهران: فرهنگ معاصر.
یزدانپرست، حمید. (1385). داستان پیامبران، چاپ پنجم، تهران: اطلاعات. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 976 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 250 |
||