پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 830 |
| تعداد مقالات | 7,967 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,694,062 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,483,440 |
تبیین صورتبندی ساختاری قالیهای محرابی مغولان هند | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 1، دوره 17، شماره 48، فروردین 1404، صفحه 9-30 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2023.46157.2367 | ||
| نویسنده | ||
| رضوان احمدی پیام* | ||
| استادیار گروه فرش، دانشکدۀ هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران، | ||
| چکیده | ||
| هنر اسلامی در هندوستانِ عهد مغول بهواسطۀ کارگاههای منسجم سلطنتی و با نظارت و حمایت دربار تعالی یافت. فرشبافی در این عهد با حُسنتوجه پادشاهان، در ایالتهای سلطنتی هند رونق گرفت. ازاینرو برخی تولیدات کارگاههای بافندگی فرشِ مبتنیبر ساختار قالیهای محرابی، نسبتبه نظایر خود در دیگر ممالک اسلامی (ایران و ترکیه)، از تمایزات بصری قابلتأمل برخوردار هستند. هدف از ارائۀ این پژوهش، معرفی انواع قالیهای محرابی تولیدشده در دورۀ حاکمیت مغولان هندوستان است. این مقاله بهروش توصیفی-تحلیلیِ مبتنیبر منابع مکتوب و تصویری کتابخانهای و با شیوۀ تحلیل مضمون، به این پرسش پاسخ میدهد که وجوه بصری مشهود در قالیهای محرابی مغولان هند شامل چه محورهایی است. نتایج حاصل از روند پژوهش، معرفی دو شکل متفاوت از محراب در نمونههای مطالعاتی بود. همچنین حاکمیت نقوش گیاهی (ختایی) و هندسی بهصورت آرایههای تزیینی در فضاهای مختلف قالیها مسجل شد. بهعلاوه دو اصل تقارن و گوشهسازی در حاشیهها برپایۀ شیوههای متقارنسازی تحلیل شد. افزونبرآن، تناسبات متن و حاشیۀ مبتنیبر عرض حاشیۀ هر فرش، در موارد قابلبررسی ارزیابی شد. با بررسی محورهای یادشده محرز شد که نمونههای هندی بهواسطۀ کاربست نوع نقشمایهها، عمدتاً کارکرد تزیینی داشتهاند و اهداف مذهبی از تولید آنها، بهاستثنای محرابیهای چندگانه (صفها)، کمتر مورد توجه بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوره مغول هندوستان؛ قالیهای محرابی؛ ساختار طرح و نقش | ||
| مراجع | ||
|
اتینگهاوزن، ریچارد؛ گرابر، الگ. (1391). هنر و معماری اسلامی ۱، تهران: سمت.
احمدیپیام، رضوان؛ مرآثی، محسن. (1395). شناسایی و طبقه بندی نقوش حیوانی موجود در قالی های تیموریان هند، مطالعات شبه قاره، 8(29)، 7-28.
بصام، جلالالدین. (1392). فرهنگ دوزبانۀ فرش دستباف، تهران: بنیاد دانشنامهنگاری ایران.
بلخاری قهی، حسن. (1396). حکمت هنر هند، تهران: سورۀ مهر.
بلر، شیلا؛ ام. بلوم، جاناتان. (1385). هنر و معماری اسلامی، تهران: سروش.
بلک، دیوید. (1394). اطلس قالی و فرش، تهران: بنیاد دانشنامهنگاری ایران.
بیادار، هنگامه؛ توفیقی، پیوند. (1393). نمادشناسی محراب در عرفان و هنر اسلامی، مطالعات معنوی، 3(11-12)، 153-173.
پرهام، سیروس. (1364). دستبافتههای عشایری و روستایی فارس، ج 1 و 2، تهران: امیرکبیر.
تقیزادهبروجنی، ربابه؛ نعمتشهربابکی، ابوالقاسم. (1400). مروری اجمالی بر قالیهای گورکانی هند، مطالعات شبه قاره، 13(41)، 27-46.
تناولی، پرویز. (1368). قالیچههای تصویری ایران، تهران: سروش.
حصوری، علی. (1385). مبانی طراحی سنتی در ایران، تهران: چشمه.
دانشگر، احمد. (1376). فرهنگ جامع فرش، تهران: یادواره اسدی.
دهخدا، علیاکبر. (1377). فرهنگ لغات، ج 6و13. تهران: دانشگاه تهران.
دیماند، موریساسون. (1389). راهنمای صنایع اسلامی، تهران: علمیفرهنگی.
راوندی، مرتضی. (1387). تاریخ اجتماعی ایران، ج 5، تهران: نگاه.
طالبپور، فریده. (1391). منسوجات سنتی هند، تهران: دانشگاه الزهرا.
عصاره، امیرحسین؛ آقاکابلی، سید علی. (1381). فرهنگ دوزبانه کاربردی تخصصی واژگان فرش، گلدسته، اصفهان: گلدسته.
فروغینیا، مریم. (1394). بررسی تطبیقی نقشه محرابی بر منسوجات سنتی ایران و هند، مطالعات شبه قاره، 7(25)، 69-92.
کندریک، ا.اف؛ تاترسال، سی.ای.سی. (1399). قالیهای دستبافت شرقی و اروپایی، تهران: میردشتی.
کوماراسوامی، آناندا. (1382). مقدمهای بر هنر هند، تهران: روزنه و فرهنگستان هنر.
مجابی، علی؛ فنایی، زهرا. (1388). پیشدرآمدی بر تاریخ فرش جهان، نجفآباد: دانشگاه آزاد نجفآباد.
مکینژاد، مهدی. (1393). مرکزگرایی، تقارن و تکرار در هنرهای سنتی ایران، کیمیای هنر، 3(10)، 99-108.
وکیلی، ابوالفضل. (1382). شناخت طرحها و نقشههای فرش ایران و جهان، تهران: نقش هستی.
وکیلی، ابوالفضل؛ اسماعیلیجاغرق، مرضیه. (1383). طراحی نقشه قالی، تهران: نقش هستی.
Abul Fazl. (1977). The Aien Akbari, Calcutta: Royal Asiatic Society of Bengal.
Beattie, M.H. (1972). The Paravicini Prayer Rug; In Art of the Mughal Carpet, Hali, 4(3), 220-237.
Bennett, I. (2004). Rugs & Carpets of The World. London: Greenwich.
Cohen, S.J. (1986). Textiles "Islamic Heritage of the Deccan, Bombay.
Ellis, C.G. (1988). Oriental Carpets in the Philadelphia Museum of Art, Philadelphia.
Ford, P.R.J. (2002). Oriental Carpet Design, London: Thames & Hudson.
Guy, J. and Swallow, D. (1990). Arts of India 1550-1900, London: Victoria and Albert Museum.
Hann, M. (2013). Symbol Pattern & Symmetry, The Cultural Significance of Structure. NewYork: Bloomsbury.
Hann, M.A. (2003). Conceptual Developments in the Analysis of Patterns Part One: The Identification of Fundamental Geometrical Elements, The Nordic Textile Journal, 32-43.
Harris, H.T. (1908). Monograph on the Carpet Weaving Industry of Southern India, Madras.
Pelsaert, F. (1925). Jahangir s India, trans by William h. Moreland and Pieter Geyl, Cambridge.
Tuzuk-i-Jahangiri, translated Alexander Rogers and ed. Vol 2, Lahore, 1974.
Walker, D. (1977). Flowers Underfoot: Indian Carpets of the Mughal Era, NewYork Metropolitan Museum of Art.
URL 1: https:// www.metmuseum.org/art/collection/search/452554
URL 2: https://recherche.smb.museum/detail/1525405/kaiser-dschahangir-und-der-thronfolger-prinz-khurram-bei-der-versammlung-zum-fastenbrechens--oder-opfer | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 807 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 384 |
||