پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,021 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,858,869 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,601,043 |
جامیپژوهی در پاکستان | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 16، دوره 17، شماره 48، فروردین 1404، صفحه 283-302 اصل مقاله (793.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2024.47663.2410 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه مرتضی محمودی1؛ محمدجعفر یاحقی* 2؛ سید مهدی زرقانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران(نویسنده مسئول) | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| کثرت منابع موجود در کتابخانههای پاکستان دربارة آثار عبدالرحمن جامی بهقدری است که پژوهشهای گسترده و مستقلی میطلبد. تعداد بسیار شرحها، ترجمهها، نظیرهسراییهای اردو، فارسی و عربی در تقلید و جوابیۀ اشعار جامی، همچنین نسخ خطی فراوان، آثار بیشمار چاپی، کتابها، رسالهها، مقالات و پژوهشهای زبان اردو در پاکستان، نیازمند نقد و تحلیل است که شاید بهدلیل نبود آشنایی به زبان اردو، فارسیزبانان تاکنون به آن نپرداختهاند. نویسندگان پژوهش حاضر کوشیدهاند تا زاویۀ نگاه پژوهشگران پاکستانی را بازنگری کنند. بهنظر میرسد فراوانی پژوهشهای زبان اردو در برخی از رویکردها مانند رویکرد تحلیلی و ترجمه، تطبیقی، تاریخادبیاتی و شخصیتپژوهی و همچنین رویکرد عرفانپژوهی، نشانۀ گرایش عمیق تصوفگرایی باشد. جایگاه جامی در تصوف و تأثیر فراوان نعتیههای او، از شاخصههای نمایان تصوف ایرانی در پاکستان است و آثار جامی را میتوان از عوامل گسترش زبان فارسی در این خطه به شمار آورد. این پژوهش با رویکرد کتابشناسی، به گردآوری نزدیک به هفتاد اثر زبان اردو از کتابخانههای پاکستان پرداخته و سپس با شیوۀ تحلیلی-توصیفی و با بررسی موضوعی، آماری و تحلیل رویکردی پژوهشهای زبان اردو، کوشیده تا تحلیل و کتابشناسی دقیقی در اختیار فارسیزبانان قرار دهد. ازآنجاکه نسخ خطی و چاپهای متعدد آثار جامی توسط فهرستنویسان ایرانی و پاکستانی ثبت و معرفی شده است، در این مقاله تنها به رویکرد پژوهشهای زبان اردو در نظیرهگوییها، شرحها و ترجمهها نیمنگاهی داشتهایم؛ تااینکه دانستن رویکرد و گرایش اندیشمندان پاکستان دربارۀ جامی، زوایای جدیدی پیشِروی پژوهشگران حوزۀ تصوف شبهقاره بگشاید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جامی؛ زبان اردو؛ پاکستان؛ عرفان؛ نعتیه؛ زبان فارسی | ||
| مراجع | ||
|
اثر، امام امداد. (١٩٥٦). کشفالحقایق. جلد 1 و ۲. لاهور: مکتبة معینالادب.
اقبال لاهوری. (1990). ارمغان حجاز. شرح طاهر شادانی. لاهور: اقبال آکادمی.
اقبال لاهوری. (1993). کلیات اقبال (فارسی و اردو). ترجمۀ وسیم القادری، شرح: یوسف مثالی. لاهور: مشتاق بک کورنر.
اوسطی، منیر؛ عابدیها، حمید. (1395). کتابشناسی عبدالرحمان جامی، کنفرانس جهانی مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی در آغاز هزارۀ سوم.
بادی، صادق. (بیتا). رباعیات صادق به پیروی جامی، بیجا: بینا.
بدایونی، ضیاء احمد. (۱۹۸۷). سمنزار گزیدههای آثار جامی، ترجمۀ اردوی سه غزل از مولانا جامی، دهلی: ایجوکیشنل پبلشنگ ہاؤس.
بریلوی، شمس. (1362). کلیات عبد الرحمن جامی، لاهور: هدایت.
تتوی، عبدالحکیم تتهای متخلص به عطا (بیتا). هشت بهشت مثنوی بحر العرفان در بحر سبحةالابرار جامی. بیجا: بینا.
تهانوی، مولانا اشرف علی. (۱۹۹8). ترجـمـۀ اردوی خـصـوص الـکـلـم فـی حـل فـصـوص الحکم. جلد 5، لاهور: انتشارات فرید بک ستال.
جالندهری، سید فیض الحسن فیضی. (۱۹۷۹). ترجمۀ اردوی لوایح، جامی، لاهور: اسلامیات بوک فاووندیشن.
جلبانی، غلام حسین. (بیتا). سلامان و ابسال ترجمه به زبان سندی، حیدرآباد: سندی ادبی بورد.
چرخی، یعقوب. (بیتا). نینامه شرح مثنوی معنوی مولوی به پیروی جامی. بیجا.
چشتی نظامی، سیّد احمد علی. (2003). نفحاتالانس چهه سو پچیس اولیا کی سوانح عمری ترجمه مع مقدمه بر شخصیّت و آثار جامی. لاهور: دوست ایسوسی ایتس.
حاج سید جوادی، سید کمال. (1378). خیام و جامی در شبهقاره هند، نامۀ پارسی، 12.
حیدرآبادی، مظفرالدین معلی. (۱۳۳۲ق). حمایتالاسلام (حمایتنامه ایمان) ترجمۀ اردوی منظوم عقاید جامی. حیدرآباد: بینا.
ختک، عبدالقادر خان. (بیتا). ترجمۀ مـنـظـومۀ یوسف و زلیخای جامی به زبان پشتو. بیجا.
خوانساری، زلالی. (بیتا). مثنوی ذره و خورشید به پیروی سبحةالابرار جامی. بیجا: بینا.
دمرچلی، خدیجه؛ صابر، زینب. (1396). بررسی تأثیر جامی بر فرهنگ و هنر عصر نهم ه.ق، دومین همایش ملی بازشناسی مشاهیر و مفاخر خراسان در ادب پارسی.
دهلوی، فایز. (بیتا). بدننما در تعریف یار ماه سیما در بحر سبحةالابرار جامی. بیجا: بینا.
ربانی، واحد بخش. (١٩٨٦م). ترجمۀ اردوی و شرح لوایح جامی. لاهور: بزم شهیدیه.
رضوی، مفتی غلام سرور. (۱۹۷۸م). الصرح النامی ترجمۀ اردوی شرح جامی. ملتان: فاروقی کتبخانه.
رضی، هاشم. (1356). دیوان کامل جامی (به همراه مقدمهای جامع در احوال و آثار جامی). تهران: انتشارت پیروز.
سیفی، سیفالله. (بیتا). مثنوی یوسف و زلیخا به پیروی از یوسف و زلیخا جامی. بیجا: بینا.
شرفالدین احمدخان. (۱۹۲۷). مخزن نجات ترجمۀ اردوی منظوم چهل حدیث اربعین جامی. رامپور: انتشارات رامپور.
شرقپوری، صاحبزاده میاں جمیل احمد. (۱۹۷۹م). اولیای نقشبند نمبر حصه اول، ماهنامۀ نور اسلام، ش ٤٣، لاهـور: میاں جمیل احمد.
شفیع، مولوی محمد. (۱۹۸۰م). اردو دائرةالمعارف اسلامیه. لاھور: پنجاب یونیورستی.
شمس قادری. (1912). شرح مفاتیحالاعجاز لاهیجی. لاهور: گلزار هند استیم پریس.
شمسالدین، احمد. (2001). مولانا جامی حیات اور شاعری. کشمیر: گلشن پبلیشرز.
صدیقی، محمد اعزازالدین احمد. (1396ق). ترجمۀ اردوی نفحاتالانس. سیالکوت: بینا.
صرفی کشمیری، یعقوب. (بیتا). مغازی النبی (النبوة) به پیروی خردنامۀ اسکندری جامی. بیجا: بینا.
صیادی، طیبه؛ جعفری، سیاوش. (1396). تجلی مضامین تعلیمی-اخلاقی در هفت اورنگ جامی، دومین کنگرۀ بینالمللی علوم انسانی، مطالعات فرهنگی، تهران.
ضعیف، محمد شاه (2005). مولانا جامی اور اقبال بحیثیت نعت گو شعرا، سہ ماہی پیغام آشنا، شمارہ 23، اکتوبر تا دسمبر، ثقافتی قونصلیٹ جمهوری ایران اسلام آباد.
ضمیری اصفهانی. معراج الآمال به پیروی از مثنوی جامی. لاهور: مکتبة معینالادب.
ظفر علیخان. (بیتا). ترجمۀ اردوی بهارستان جامی. لاھور: مکتبه کاروان.
ظهیر، صائمه. (2004). کتابشناسی جامی در شبه قاره، رسالۀ کارشناسی ارشد با راهنمایی دکتر نجم الرشید. لاھور: دانشگاه پنجاب دانشکدۀ خاورشناسی.
عرفی شیرازی، جمالالدین. (قرن ده). (1379). دیوان عرفی شیرازی.
عظیمآبادی، قادر علی فگار. (۱۳۰۱ ق). عشقنامه ترجمۀ اردوی منظوم مثنوى یوسف زلیخا جامی. لاھور: مطبع حیدری.
فاضل. (بیتا). ملک غلام محمد منشی. ترجمۀ اردوی تحفةالاحرار جامی. لاھور: ملک بشیر احمد.
فاضلی، شمسالدین قادری. (١٣٤٩ق). مجموعۀ تصوف ترجمۀ اردوی لوایح جامی و شرح رباعیات جامی و روایح یعقوب صرفی به پیروی لوایح جامی. لاھور: مطبع امرت الیکترک پریس.
فیض، (۱۹۹۹م). ترجمۀ اردوی لـوایـح جامی. لاهور: تصوف فاؤندیشن.
فیضی، فیض الحسن. (بیتا). یوسف و زلیخا به پیروی یوسف و زلیخا. لاهور: بینا.
قادری، مولانا محمد عبدالحکیم شرف. (۱۹۹۰م). ترجمۀ اردوی اشعةاللمعات جامی، ج 4. لاهور: فرید بک ستال.
کنجاهی، محمد صالح. (بیتا). یوسف و زلیخا. بیجا: بینا.
محروم، تلوک چند. (١٩٦٧م). تـضـمیـن شعر جامی، مجلۀ نقوش، سپتامبر، ش ۱۰۸، لاھور: ادارۂ فروغ اردو.
محمّد ادریس. حیات صوفیه. (بیتا). ترجمۀ اردوی گزیده نفحات الانس من حضرات القدس جامی، رحیم یار خان: اداره تبلیغ اسلام.
محمد سجاد حسین. (2002). شواهد الشعری فی شرح الکافیه جامی- موضوع علم نحو (به زبان عربی). پایاننامۀ کارشناسی ارشد به راهنمایی دکتر خالق داد ملک. لاھور: دانشکدۀ خاورشناسی(اورینتل کالج) دانشگاه پنجاب.
محمد عمران. (١٣٤٠ ق). مثنوی دلریش به پیروی یوسف و زلیخا جامی. بیجا: بینا.
مدرسی، فاطمه؛ همتی، مونا؛ عرب، مریم. (1390). شطحیات عینالقضات همدانی، فصلنامۀ ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی، شمارۀ 25.
مولوی سعید احمد. (١٣٢٤). ترجمۀ اردوی منثور یوسف و زلیخا مع متن فارسی. کانپور: مطبع فخر المطابع.
میرزا، وحید (1989م). اردو دایرةالمعارف اسلامیه. لاھور: پنجاب یونیورستی.
ناظر، خوشی محمد. (۱۹۹۲م). نغمه فردوس تضمین بر اشعار نعتیه مولانا جامی، لاھور: مکتبه فانوس.
نوشاهی، سید عارف. (1989م). جامی (خاتم الشعراء نور الدین عبد الرحمن جامی کے احوال و آثار پر جامع تحقیقات)، جامی (متضمن تحقیقات در تاریخ احوال و آثار منظوم و منثور خاتم الشعراء نورالدین عبدالرحمن جامی ۸۱۷ تی ۵۸۹۸۰) از علی اصغر حکمت کا فارسی سے اردو ترجمة و تحشیه وتکمله. لاهور: رضا پیلی کیشنز. و اسلام آباد: انتشارات مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
واضح، میرزا مبارکالله. (بیتا). مثنوی تاب زنار به جواب سبحةالابرار جامی. بیجا: بینا.
واضح، میرزا مبارکالله. (بیتا). مثنوی کمند وحدت به جواب سلسلة الذهب جامی. لاهور: بینا.
وثانی سرهندی، خواجه بدرالدین خلیفه شیخ احمد سرهندی. (١٣١٦ ق). وصال احمدی ترجمۀ اردوی نفحاتالانس جامی. مرادآباد: بینا. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 891 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 253 |
||