| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 807 |
| تعداد مقالات | 7,807 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,211,373 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,226,419 |
توصیف پتانسیل ژئومیراث و اکوتوریسم مناظر رودخانهای-یخچالی تودة الوند همدان (ایران) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| دوره 14، شماره 52، مهر 1403، صفحه 27-58 اصل مقاله (1.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2024.47949.3184 | ||
| نویسنده | ||
| غلام حسن جعفری* | ||
| دانشیار ژئومورفولوژی دانشگاه زنجان، زنجان. | ||
| چکیده | ||
| عناصر منظر بدون استفاده یا فایدة ظاهری، معمولاً در ژئوتوریسم پنجرهای مییابند تا بتوانند از شرایط نامعلوم خارج شوند. مجموعه تودة الوند همدان، واقع در جنوب شرق از شمال غربی ایران، یک واحد ژئومورفیک با منشأ نفوذی-یخبندان-آبی است. هدف این مقاله ارزیابی پتانسیل محیط طبیعی اطراف تودة الوند همدان برای تبدیل شدن به یک منطقة ژئوتوریسمی است. هدف مقاله ارائة ارزش ذاتی مولفههای متعدد موجود در توده کوهستانی الوند همدان، با اتخاذ رویکردی سیستمی و به کارگیری تکنیکهای تفسیر ژئومورفولوژیکی و ادبیاتی است. برای این منظور، بعد از تعریف عناصر زمینشناسی، ژئومورفولوژی، فرهنگی، قوم نگاری و بیولوژیکی، پتانسیل آنها با توجه به علایق اصلی، ارزش برتر، نمونة منحصر به فرد در سطح ملی، استفادههای بالقوه، وضعیت حفاظت و درجة آسیب پذیری، با استفاده از مقیاس وزنی لیکرت، مورد ارزیابی قرار میگیرد. نتایج ارزیابی 22 سایت مورد علاقه گردشگران (10 مورد علایق زمینشناسان-ژئومورفولوژیکها و 12 مورد گردشگری عمومی) دال بر این است که 91/40 درصد از سایتها، پتانسیل ژئوتوریسمی بسیار زیاد دارند که با 82/31 درصد دیگر از سایتها با پتانسیل ژئوتوریسمی زیاد تکمیل میشوند. 45/45 % از سایتها نشان دهندة سطحی از علاقه زمینشناسی-ژئومورفولوژیکی که به همراه دادههای اضافی (18/18 % از سایتهای کوهستانی با ارزش اسطورهای ) مجموعاً 63/63 % علایق اصلی گردشگران را به خود اختصاص دادهاند. شرایط خاص درة سرکان و وجود ترمینالهای مورنی بسیار بارز، زمینة شکلگیری یک ژئوپارک اختصاصی زمینشناسی- پالئواقلیمشناسی را فراهم مینماید. دو درة سیمینه و گنجنامه با حضور ژئوسایتهای عمومی و مفرح، میتوانند شاهد بازدیدکنندگان علوم خاص و سایر گردشگران قرار گیرند. 77 درصد از سایتهای مورد علاقه در امتداد 100 کیلومتر جادههای موجود قابل دسترس هستند. برای بازدید سایتهای کوهستانی باید 30 کیلومتر کوهنوردی کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| همدان؛ ژئوتوریست؛ کوه؛ الوند؛ گردشگری | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، حسن؛ سادات، فیضنیا. (1391). سازندهای دورة کواترنر (مبانی نظری و کاربردی آن در منابع طبیعی)، چاپ سوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
ارتضایی، حامد؛ محمدی، بهزاد. (1397). بازیابی و تقویت هویت تاریخی شهر همدان در غالب طراحی موزة تاریخ و تمدن باستان، سومین کنفرانس بین المللی عمران، معماری و طراحی شهری، تبریز.https://civilica.com/doc/806219
اسماعیلپور مطلق، ابوالقاسم. (1399). اسطوره، بیان نمادین. چاپ ششم. تهران: سروش.
امیدوار، صدیقه؛ صرفی، مهدی؛ تقیپور، علیاکبر. (1402). ارزیابی پتانسیل ژئوتوریسم شمال دامغان با استفاده از مدل بریلها. جغرافیا و توسعة ناحیهای، دانشگاه فردوسی مشهد، دوره 21، شماره 3، صص 75-105.https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.81781.1265
پورشعبانیان، زهرا؛ مرتضایی، محمد. (1400). اهمیت بهرهگیری از متون جغرافیای تاریخی و سفرنامهها برای شناخت جایگاه شهر همدان در دوران اسلامی، پژوهش در آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، دوره 2، شماره 5، صص 7-23.https://dorl.net/dor/20.1001.1.27832155.1400.2.1.1.7
تقیپور، علیاکبر؛ محمدی، مهری. (1387). گردشگری علمی و طبیعی (نمونة موردی: میگماتیتهای همدان)، مجموعه مقالات دوازدهمین همایش انجمن زمینشناسی ایران، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، اهواز.https://civilica.com/doc/1776011
جعفری کمانگر، فاطمه؛ مدبری، محمود. (1382). کوه و تجلی آن در شاهنامة فردوسی. پژوهشهای ادبی، انجمن زبان و ادبیات فارسی، دوره 1، شماره 2، صص 72-63.https://www.sid.ir/paper/419820/fa
جعفری، غلامحسن. (1391). زمینریختشناسی الوند همدان (مطالعة موردی: درة میشان)، اولین همایش زمینشناسی فلات ایران، دانشگاه صنعتی کرمان.https://civilica.com/doc/195494
جعفری، غلامحسن؛ حسینی سیدعلیرضا. (1396). سطحبندی روستاهای هدف گردشگری در دامنههای کوهستان الوند استان همدان . اقتصاد فضا و توسعة روستایی، دانشگاه خوارزمی، جلد ۶ - ویژه نامه گردشگری روستایی زمستان ۱۳۹۶، صص 97-114.http://serd.khu.ac.ir/article-1-2979-fa.html
جکسون، آبراهام والنتاین ویلیامز. (1387). کتاب سفرنامة جکسن، مترجمین: فریدون بدرهای و منوچهر امیری، انتشارات خوارزمی.
جهانپور، علی. (1354). شاه الوند، هنر و مردم، ۱۳۵۴، شماره ۱۵۲.
جهانپور، علی. (1387). همدان دروازة تاریخ: دیدنیهای استان همدان: دیروز - امروز. سپهر دانش، همدان.
جهانپور، علی. (1392). شکوه الوند، بررسی جغرافیای تاریخی و فرهنگ مردمی الوندکوه، انتشارات برکت کوثر، همدان.
جهانپور، علی. (1393). ماوشان: آشنایی با 40 تن از مشاهیر همدان، انتشارات برکت کوثر، همدان.
داریوش، بابک؛ متدین، حشمتاله. (1398). جایگاه کوه در ادبیات ایران در گذر زمان و تأثیر مدرنیته بر آن. باغ نظر، پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر، دوره 16، شماره71، صص 86-77.https://doi.org/10.22034/bagh.2019.86875
دلاشو، م. لوفلر. (1386). زبان رمزی قصههای پریوار، ترجمة جلال ستاری، چاپ دوم، انتشارات توس، تهران.
روح الامینی، محمود. (1394). نمودارهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات فارسی. چاپ چهارم، چاپ نقش جهان، تهران.
سازمان میراث فرهنگی استان همدان.
سپاهی، علیاصغر؛ خاکسار، طیبه؛ ایزدی کیان، لیلی. (1395). مطالعة ریزساختهای گرانیتوئیدها در مجموعه پلوتونیک الوند، زون سنندج- سیرجان، ایران: با نگرشی خاص بر رشد میرمکیت، مجله یافتههای نوین زمینشناسی کاربردی، دانشگاه بو علی سینا، دوره 10، شماره 20، صص 174-164.https://nfag.basu.ac.ir/article_1704.html
سلطانی، مسلم. (1393). رتبهبندی مناطق نمونة گردشگری شهرستان همدان، پایاننامة کارشناسی ارشد، سیروس قنبری، دانشکدة جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/840084253c69559e76569937464b2601
سلطانی، مسلم؛ یغفوری، حسین. (1392). تحلیلی برجنبههای مختلف گردشگری شهری همدان، دومین همایش ملی طبیعتگردی و گردشگری ایران زمین، همدان.https://civilica.com/doc/276487
قبادی، محمدحسین. (1396). آبهای زیرزمینی، چاپ هفتم. انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.
قرشی، امانالله. (١٣٨٩). آب وکوه در اساطیر هند و ایرانی، چاپ دوم، هرمس، تهران.
کرمی، فریبا؛ مختاری، داود؛ دادگر، کیمیا؛ اسدی، احمد. (1402). ارزیابی و پهنهبندی توانمندیهای ژئوتوریستی شهرستان طارم. فصلنامة مطالعات مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبایی، دوره 18، شماره 64، صص 33-60.https://tms.atu.ac.ir/article_16756.html
گورین، ویلفرد .ال؛ ارل .جی. لیبر؛ جان. ار. ویلینگهام؛ لی، مورگان، (1377) راهنمای رویکردهای نقد ادبی، ترجمة زهرا میهن خواه، چاپ سوم، ، انتشارات اطلاعات، تهران.
مختاری، داوود. (1396). ژئوتوریسم: شاهکلید حفاظت و ساماندهی توانمندیهای جوامع محلی با نمونههایی از شمال غرب ایران. جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه اصفهان، دوره 28، شماره 3، صص 37-58.https://gep.ui.ac.ir/article_22337.html
مختاری، سید محمد. (1393). اسطورة زال (تبلور تضاد و وحدت در حماسة ملی). چاپ دوم، انتشارات توس، تهران.
نجفی، اسماعیل؛ احمدی دهرشید، پارسا. (1402). شناسایی پتانسیلهای ژئوتوریسم و تدوین برنامة راهبردی در مسیر شکوفایی و توسعة ژئوتوریسم پایدار (مورد مطالعه: شهرستان دهگلان). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، دانشگاه لرستان، دوره 4، شماره 1، صص ۱۲۷-۱۴۸ .http://gsma.lu.ac.ir/article-۱-۴۶۱-fa.html
ولیزاده، علیرضا؛ درویشزاده، علی. (1380). معرفی تیپ دگرگونی ناحیهایی همدان با توجه به زونبندی کانیهای دگرگونی در منطقة شمال شرق الوند، پنجمین همایش انجمن زمینشناسی ایران، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور.https://civilica.com/doc/14986/
هال، جیمز. (1383). فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، رقیه بهزادی، چاپ دوم، تهران: فرهنگ معاصر.
یوشیج، نیما. (1402). نامهها، به کوشش سیروس طاهباز، چاپ سوم، انتشارات نگاه، تهران.
Bennett, M. M., & Glasser, N. F. (Eds.). (2011). glacial geology: ice sheets and landforms. John Wiley & Sons. p. 385.
Bhat, S. U., & Pandit, A. K. (2018). Hydrochemical characteristics of some typical freshwater springs-a case study of Kashmir Valley springs. International Journal of Water Resources and Arid Environments, 7(1), 90–100.https://psipw.org/attachments/article/407/8e.pdf
Bhat, S. U., Mushtaq, S., Qayoom, U., & Sabha, I. (2020). Water Quality Scenario of Kashmir Himalayan Springs—a Case Study of Baramulla District, Kashmir Valley. Water, Air, and Soil Pollution, 231(9).https://doi.org/10.1007/s11270-020-04796-4
Buckley, R. C., & Cooper, M. A. (2022). Tourism as a Tool in Nature-Based Mental Health: Progress and Prospects Post-Pandemic. In International Journal of Environmental Research and Public Health (Vol. 19, Issue 20).https://doi.org/10.3390/ijerph192013112
Chhabra, D., Healy, R., & Sills, E. (2003). Staged authenticity and heritage tourism. Annals of tourism research, 30(3), 702-719.https://doi.org/10.1016/S0160-7383 (03)00044-6
Dariush, B., & Taghavian, N. (2019). Cultural Study of the Relationship between Mountain and the City. Socio-Spatial Studies, 3(5), 1–12.https://doi.org/10.22034/soc.2019.84447
Dowling, R. K. (2014). Global Geotourism – An Emerging Form of Sustainable Tourism. Czech Journal of Tourism, 2(2).https://doi.org/10.2478/cjot-2013-0004
Dowling, R., & Newsome, D. (2018). Geotourism: Definition, characteristics and international perspectives. In Handbook of Geotourism.https://doi.org/10.4337/9781785368868.00009
Filocamo, F., Rosskopf, C. M., & Amato, V. (2019). A Contribution to the Understanding of the Apennine Landscapes: the Potential Role of Molise Geosites. Geoheritage, 11(4).https://doi.org/10.1007/s12371-019-00365-2
Gray, M. (2011). Other nature: Geodiversity and geosystem services. In Environmental Conservation (Vol. 38, Issue 3).https://doi.org/10.1017/S0376892911000117
Guihéneuf, N., Boisson, A., Bour, O., Dewandel, B., Perrin, J., Dausse, A., Viossanges, M., Chandra, S., Ahmed, S., & Maréchal, J. C. (2014). Groundwater flows in weathered crystalline rocks: Impact of piezometric variations and depth-dependent fracture connectivity. Journal of Hydrology, 511.https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2014.01.061
Hertage, A. N. (2000). European’Geotourism’-geological interpretation and geoconservation promotion for tourists. Geological Heritage: Its Conservation and Management, 127.
Jafari, G. H., & Barati, Z. (2018). Quaternary equilibrium line altitude estimation by different methods in the alvand mountain of Hamedan, Iran. Applied Ecology and Environmental Research, 16(5).https://doi.org/10.15666/aeer/1605_58495868
Lugo-Hubp, J. (1988). Elementos de Geomorfología Aplicada (Métodos Cartográficos): Universidad Nacional Autónoma de México. Instituto de Geografía, México.
Newsome, D., & Dowling, R. K. (2010). Setting an agenda for geotourism. In Geotourism: the tourism of geology and landscape.https://doi.org/10.23912/978-1-906884-09-3-1056
Newsome, D., Dowling, R., & Leung, Y. F. (2012). The nature and management of geotourism: A case study of two established iconic geotourism destinations. Tourism Management Perspectives, 2–3.https://doi.org/10.1016/j.tmp.2011.12.009
Risko, J. (2018). Sacred springs: Perceptions of Religion and Water in Village Communities of Uttarakhand.https://digitalcollections.sit.edu/isp_collection/2852/
Sánchez-Cortez, J. L., Vélez-Macías, K., Macas-Espinosa, V., & Naranjo-Freire, C. (2023). Characterization of Geoheritage and Geotourism Potential of the Fluvial-Glacial Landscapes in the Culebrillas Lagoon (Ecuador). Tourism and Hospitality, 4(3).https://doi.org/10.3390/tourhosp4030026
Štrba, L., Kolackovská, J., Kudelas, D., Kršák, B., & Sidor, C. (2020). Geoheritage and geotourism contribution to tourism development in protected areas of Slovakia-theoretical considerations. Sustainability (Switzerland), 12(7).https://doi.org/10.3390/su12072979
Štrba, L., Rybár, P., Baláž, B., Molokáč, M., Hvizdák, L., Kršák, B., Lukáč, M., Muchová, L., Tometzová, D., & Ferenčíková, J. (2015). Geosite assessments: comparison of methods and results. Current Issues in Tourism, 18(5).https://doi.org/10.1080/13683500.2014.882885
Tambe, S., Arrawatia, M. L., Bhutia, N. T., & Swaroop, B. (2011). Rapid, cost-effective and high resolution assessment of climate-related vulnerability of rural communities of Sikkim Himalaya, India. Current Science, 101(2). 165-173.https://www.jstor.org/stable/24078376
White, S., & Wakelin-King, G. A. (2014). Earth sciences comparative matrix: A comparative method for geoheritage assessment. Geographical Research, 52(2).https://doi.org/10.1111/1745-5871.12062 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 493 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 300 |
||