پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 825 |
| تعداد مقالات | 7,923 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,579,467 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,437,297 |
بررسی تطبیقی شبهه آکل و مأکول و تناسخ از منظر امامیه و ماتریدیه | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| دوره 8، شماره 1، تیر 1403، صفحه 75-104 اصل مقاله (453.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2024.48315.1176 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین عارفی نیا* 1؛ مصطفی سلطانی2؛ مسلم محمدی3؛ سید لطف الله جلالی4 | ||
| 1نویسنده مسئول، دانشجوی دکتری، مذاهب کلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. | ||
| 3دانشیار ، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 4استادیار، جامعة المصطفی العالمیة، دانشگاه جامعة المصطفی، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| چگونگی پاسخ به شبهات معاد و اعتقاد راسخ به قیامت از مباحث مهم بین فرق و مکاتب اسلامی است. این پژوهش با جمعآوری اطلاعات به روش تحلیلی ـ مقایسهای در مقام پاسخ به شبهه آکل و مأکول و تناسخ است که آیا انسان بعد از خورده شدن توسط انسان یا موجودات دیگر چگونه حشر خواهد شد؟ و آیا نفس و روح بعد از جدا شدن از پیکر انسان، به بدن یا موجودات دیگر منتقل میشود یا نه؟ هدف مقاله، تطبیق و مقایسه دیدگاه اندیشمندان دو فرقه امامیه و ماتریدیه است. بر اساس یافتههای این پژوهش، ادله قائلین به امتناع اعاده معدوم از «متکلمان فیلسوف مشرب امامیه و برخی از متکلمان ماتریدیه» مبنی بر «زوال عناصر عالم ماده و بقاء نفس و روح» دفع کننده شبهه آکل و مأکول و تناسخ بوده است، برخلاف قول قائلین به بقاء اجزاء اصلی انسان و قول قائلین به بقاء اجزاء اصلی و فرعی دفع کننده این دو شبهه نیست. ادله قائلین به جواز اعاده معدوم از «متکلمان ماتریدیه و برخی از امامیه» با توجه به معدوم و نیست شدنِ تمام خلایق عالم، شبهه آکل و مأکول و تناسخ، سالبه به انتفاء موضوع است، بر خلاف قول قائلان به تجمیع اجزاء پراکنده (قول تفصیل) که دفع کننده شبهه آکل و مأکول یا تناسخ نبود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آکل و مأکول؛ تناسخ؛ اعاده معدوم؛ امامیه؛ ماتریدیه | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
ابن بقیره مقدسی حنفی، حسن بن ابیبکر (1432). غایة المرام فی شرح بحر الکلام، محقق محمد السید أحمد شحاته, و عبد الله محمد اسماعیل، قاهره: المکتبة الأزهریة للتراث.
ابن کمال پاشا، شمسالدین (1430). مسائل الاختلاف بین الاشاعرة و الماتریدیة، اردن: دارالفتح للدراسات و النشر.
ابن سیده، على بن اسماعیل (1421). المحکم و المحیط الأعظم، بیروت: دار الکتب العلمیه.
ابن منظور، محمد بن مکرم (1414). لسان العرب، بیروت: دار صادر بیروت.
ابن همام، محمد بن عبدالواحد (2005). المسایرة فی علم الکلام و العقائد التوحیدیة المنجیة فی الآخرة، لبنان: بیبلوس.
ابن همام، محمد بن عبدالواحد (بیتا). المسایرة فی علم الکلام، تعلیق محمد محیی الدین عبدالحمید، قاهره: مکتبة محمود.
استرآبادى، محمد جعفر (1382 ش). البراهین القاطعة فی شرح تجرید العقائد الساطعة. قم: مکتب الأعلام الإسلامی.
اسفراینى، ملا اسماعیل (1383). أنوار العرفان. قم: دفتر تبلیغات اسلامى.
بیاضی حنفی، کمال الدین (1368). اشارات المرام من عبارات الامام، تحقیق یوسف عبد الرزاق، مصر: شرکت المصطفی البانی.
تفتازانی، سعدالدین (1421). شرح العقائد النسفیه و معه العقائد النسفیة (العقائد النسفیة). قاهره: المکتبة الأزهریة للتراث.
تنکابنى، محمد بن عبد الفتاح (1382). ضیاء القلوب. قم: مجمع ذخائر اسلامى.
جبرئیلی، محمدصفر (1389). سیر تطور کلام شیعه (دفتر دوم: از عصر غیبت تا خواجه نصیرالدین طوسی). قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
جلالی، لطف الله (1386). تاریخ و عقاید ماتریدیه. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
حسن زاده آملى، حسن (1381). الحجج البالغة على تجرد النفس الناطقة. قم: بوستان کتاب.
حسینی، ابوالفتح بن مخدوم (1365)، مفتاح اللباب، در: حلی، حسن بن یوسف (1365)، الباب الحادی عشر مع شرحیه النافع یوم الحشر و مفتاح الباب، تحقیق: مهدی محقق، تهران: مؤسسة مطالعات اسلامى.
حسینی، مژگان، کاظم پریور، محمد حسین قهرمانی، و سیدناصر استاد (1384). «ارزیابی بیان پروتیینهای 2ـATF و P38 در سلولهای کورتکس جنین رت بعد از القای مرگ سلولی در مدل صدمه به DNA ». فصلنامه پزشکی یاخته. سال 7. شماره 3. صفحات 126ـ131.
حسینى تهرانى، سید هاشم (1365). توضیح المراد. تهران: انتشارات مفید.
حسینى لواسانى، سید حسن (1425). نور الأفهام فی علم الکلام. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
حلبى، علیاصغر (1376). تاریخ علم کلام در ایران و جهان. تهران: انتشارات اساطیر.
حمصى رازى، سدید الدین (1412). المنقذ من التقلید. قم: مؤسسة النیشر الإسلامی.
خواجه نصیر الدین طوسى، محمد (1363). تصورات یا روضه التسلیم. تهران: نشر جامى.
خیالی، احمد بن موسی (1429). شرح العلامة الخیالی علی النونیة. قاهره: مکتبة وهبة.
دهقانی، حسا (1387). «نقش اجسام هسته ای PML در کنترل بیان ژن». اولین کنگره سیتوتکنولوژی و کاربردهای آن. دانشگاه فردوسی مشهد: دانشکده علوم پایه. گروه زیست شناسی.
رازى حنفى، ابو بکر احمد (1422). شرح بدء الأمالی. بیروت: دار الکتب العلمیة.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412). مفردات ألفاظ القرآن، بیروت: دار القلم.
زبیدى، محمد بن محمد (1414). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دار الفکر.
سبحانى، جعفر (1386 ش). العقیدة الإسلامیة. قم: مؤسسة امام صادق (ع).
سبحانى، جعفر (1425). رسائل و مقالات. قم: مؤسسة امام صادق (ع).
سبحانى، جعفر (بی تا). بحوث فی الملل و النحل. قم: مؤسسة النشر الإسلامی الإمام الصادق (ع).
سبحانی، جعفر، و علی ربّانی گلپایگانی (1428). محاضرات فی الإلهیات. قم: مؤسسة امام صادق (ع).
سمرقندى، نصر بن محمد (ابولیث) (1416). تفسیر السمرقندى المسمى بحر العلوم. بیروت: دار الفکر.
سمرقندی، علاء الدین محمد بن عبدالحمید السمرقندی الاسمندی (1440). لباب الکلام (تصحیح الاعتقاد فی اصول الدین)، تحقیق محمد سعید أوزَروَارلی، استانبول: نشریات وقف الدیانة الترکی.
شرتونی، سعید (1374)، أقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد. تهران: منظمة الاوقاف و الشؤون الخیریة، دار الأسوة للطباعة و النشر.
شریف مرتضى، ابوالقاسم علی (1411). الذخیرة فی علم الکلام. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
شعرانى، ابو الحسن (1372). شرح فارسى تجرید الاعتقاد. تهران: انتشارات اسلامیه.
شعیری، محمد بن محمد (بی تا). جامع الأخبار(للشعیری). نجف: مطبعة حیدریة.
شیخ طوسی، محمد بن حسن (1407). تهذیب الأحکام. تحقیق خرسان. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
شیخ مفید، محمد بن محمد (1413). النکت الاعتقادیة. قم: المؤتمر العالمی للشیخ المفید.
صدرالمحققین صدرالشریعة ثانی، عبیدالله بن مسعود المحبوبی (2021). شرح تعدیل العلوم (قسم الکلام). تحقیق محمود آی و مصطفی برص بوغا. استانبول: رئاسة الشؤون الدینیة.
صدر المتألهین، محمد بن ابراهیم (1378). المظاهر الإلهیة فی أسرار العلوم الکمالیه. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدر المتألهین، محمد بن ابراهیم (1354). المبدأ و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
صفار، ابراهیم بن اسماعیل (1431). تلخیص الادلة لقواعد التوحید. قاهره: دار السلام.
طباطبایی، محمدحسین (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
طبرسى، احمد بن على (1403). الإحتجاج على أهل اللجاج (للطبرسی). مشهد: نشر مرتضى.
طیب، سید عبدالحسین طیب (1362). کلم الطیب در تقریر عقاید اسلام. تهران: نشر کتابخانه اسلام.
علامه حلى، حسن بن یوسف (1386). معارج الفهم فی شرح النظم. قم: دلیل ما.
غزنوی، احمد بن محمد (1419). أصول الدین (غزنوی). تحقیق عمر وفیق داعوق. بیروت: دار البشائر الإسلامیة.
فاضل مقداد، جمال الدین مقداد (1405). إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین. قم: کتابخانه آیت الله مرعشى.
فاضل مقداد، جمال الدین مقداد (1420). الأنوار الجلالیة فی شرح الفصول النصیریة. مشهد: مجمع البحوث الإسلامیة.
فاضل مقداد، جمال الدین مقداد (1422). اللوامع الإلهیة فی المباحث الکلامیه. قم: دفتر تبلیغات اسلامى.
فاطمیفرد، سیده زهرا، و اسد معصومی اصل (1398). «اسخراج DNA از نمونههای خشک شده گیاه و قارچ با روشی سریع، ایمن و بدون استفاده از نیتروژن مایع». فصلنامه زیستشناسی سلولی و مولکولی گیاهی. دوره 14. ش 3. ص 19 ـ 27.
فلچر، و (بی تا). تکامل از نظر انسان امروز. ترجمه محمدرضا توکلی صابری. تهران: چاپخانه فاروس ایران.
فیاض لاهیجى، عبد الرزاق (بی تا). شوارق الإلهام فی شرح تجرید الکلام. اصفهان: انتشارات مهدوى.
فیض کاشانى، ملا محسن (1425). أنوار الحکمة. قم: انتشارات بیدار.
قاری، علی بن سلطانمحمد ( 1428). شرح کتاب الفقه الأکبر (قاری). بیروت: دار الکتب العلمیة.
کوثری، محمد زاهد (1425). العقیدة و علم الکلام (السیف الصقیل فی الرد علی إبن زفیل). بیروت: دار الکتب العلمیة.
کوفى اهوازى، حسین بن سعید (1402). الزهد. قم: المطبعة العلمیة.
ماتریدی، محمد بن محمد (1426). تأویلات أهل السنة. بیروت: دار الکتب العلمیة.
مجلسى، محمد باقر (1386). حق الیقین. تهران: انتشارات اسلامیه.
مجلسى، محمد باقر (1404). بحار الأنوار. بیروت: مؤسسة الوفاء.
محقق سبزوارى، هادی (1383). أسرار الحکم. قم: مطبوعات دینى.
محمدى، علی (1378). شرح کشف المراد. قم: دار الفکر.
محمدى گیلانى، محمد (1421). تکملة شوارق الألهام. قم: مکتب الأعلام الإسلامی.
مروارید، حسنعلی (1418). تنبیهات حول المبدأ و المعاد. مشهد: آستان قدس رضوى.
مطهرى، مرتضی (1376). مجموعه آثار. تهران: انتشارات صدرا.
مکى عاملى، حسین یوسف (1411). الإسلام و التناسخ. بیروت: دار الزهراء.
نسفی، نجم الدین عمر بن محمد بن احمد (بی تا). شرح مختصر العقائد (نسخه خطی). ریاض: مکتبة الملک فهد الوطنیة.
نسفى، عبدالله بن احمد (أبوالبرکات) (1421). العمدة فی أصول الدین (نسفی). بغداد: مکتب و معهد الدرة للحاسبات.
نسفى، عبدالله بن احمد (أبوالبرکات) (1432). شرح العمدة فی عقیدة أهل السنة و الجماعة (بالاعتماد فی الاعتقاد). تحقیق عبدالله محمد عبدالله اسماعیل. قاهره: مکتبة الازهریة للتراث.
نسفی، میمون بن محمد (أبومعین) (1426). بحر الکلام. بیروت: دار الکتب العلمیة.
والد، جرج و اوجین رابی نوویچ، و مارتین دکامن، و جوزف فروتون (1342). شناخت حیات. ترجمه محمود بهزاد، تهران: چاپخانه فردوسی.
وجود، آرش، داود نقی زاده باقی، محمد خدادادی مقدم، و غلامرضا ابراهیم زاده رجائی (1400). «نگرش قرآن و شیمی در مورد پیدایش حیات در سیاره زمین». قم: جامعه المصطفی العالمیه. مطالعات قرآن و علوم. سال 5. ش9. ص 58 ـ 85. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 506 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 345 |
||