| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 825 |
| تعداد مقالات | 7,925 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,584,066 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,440,832 |
تحلیل و نقد عاشقانههای قوامالدین محمد یزدی | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| دوره 23، شماره 45، شهریور 1404، صفحه 231-254 اصل مقاله (991.44 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2024.47188.3215 | ||
| نویسندگان | ||
| الهام معینیان1؛ مهرداد چترائی عزیزآبادی* 2؛ عطامحمد رادمنش3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. | ||
| 2استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| وصف حال عاشق، توصیف احوالات و سیمای معشوق و عشق را میتوان سه مؤلفۀ اصلی و بنیادین ادبیات غنایی به حساب آورد. یکی از نسخ خطی بازمانده از دوران تیموری که تاکنون مورد توجه قرار نگرفته و تصحیح نشده است، کلیات قوامالدین محمد صاینی یزدی، شامل 359 غزل در وصف عشق و احوالات عاشقی است. جستار حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی و برمبنای روش سندکاوی، براساس نسخۀ خطی تصحیحشده در رسالۀ دکتری الهام معینیان به انجام رسیده، به این مسئله میپردازد که از منظر مؤلفههای ادبیات غنایی، نگرش قوامالدین محمد نسبت به موضوع عشق و احوالات عاشق و معشوق چگونه است؟ برآیند پژوهش، حاکی از آن است که قوامالدین محمد در سنّت غزلسرایی، به طرز قدما، ازجمله شیوة حافظ و سعدی روی آورده است. درونمایۀ غزلیات و مضامین مورد توجه وی نیز عمدتاً وصف ناکامیهای عشق، اوصاف معشوق و مبارزه با زهد ریایی است. نکتۀ برجستة این غزلیات، لحن تعلیمی آن و وجود یک نمونه غزل مدحی در این دیوان است که بررسی غزل شاعر را شایان توجه کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نسخۀ خطی؛ کلیات قوامالدین محمد صاینی (یزدی)؛ غزل؛ ادبیات غنایی؛ عشق | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1380). دفتر عقل و آیت عشق، تهران: طرح نو.
ابنسینا، حسین بن منصور (1368). اشارات و التنبیهات، نگارش: حسن ملکشاهی، تهران: سروش.
اکبری، منوچهر (1385). «ملامتیه و بازتاب اندیشههای ملامتی در شعر عرفانی، غزلیات عطار، عراقی و حافظ»، مجله دانشکده ادبیات بر علوم انسانی، دورۀ پنجاهوهفتم، شمارۀ 4، صص 95-112.
انصاری، قاسم. (1362). «ملامتیه»، ماهنامۀ آینده، دورۀ نهم، شمارۀ 5، صص 350-355.
برزگر خالقی، محمدرضا. (1384). «عشق و عاشق و معشوق در غزلیات جمالالدین محمد عبدالرزاق اصفهانی»، مجلۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دورۀ پنجاهوششم، شمارۀ 4، صص 139-152.
بیهقی، احمد بن علی. (1376). تاجالمصادر، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
پاشایی، عینالله. (1379). از زخم قلب، تهران: چشمه.
پورنامداریان، تقی. (1380). در سایه آفتاب، تهران: سخن.
پورنامداریان، تقی. (1390). عقل سرخ: شرح و تأویل داستانهای رمزی سهروردی، تهران: سخن.
حافظ، شمسالدین محمد. (1369). دیوان، به تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، تهران: زوار.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1371). حافظنامه، تهران: علمی و فرهنگی.
الخوری، سعید. (1385). اقربالموارد فی فصح العربیه و الشوارد، تهران: اسوه.
دادبه، اصغر، اعوانی، غلامرضا. (1367). «انسان کامل به روایت ابن عربی»، فصلنامۀ اندیشۀ دینی، شمارۀ 34، صص 154-179.
دهخدا، علیاکبر. (1373). لغتنامه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رجایی بخارایی، احمدعلی. (1375). فرهنگ اشعار حافظ، تهران: علمی.
رحیمی، سید مهدی؛ همه چیز فهم رودی، عبدالحکیم. (1402). «انگیزههای بازتاب عشق در دیوان عارف قزوینی»، پژوهشنامۀ ادب غنایی، دورۀ بیستویکم، شمارۀ 40، صص 77-96.
زارعی، فخری؛ موسوی، سید کاظم؛ محمدی آسیابادی، علی. (1402). بررسی نیاز عشق در شخصیت رودابه و منیژه براساس نظریۀ روانشناختی مزلو. پژوهشنامۀ ادب غنایی، دورۀ بیستویکم، شمارۀ 40، صص 97-114.
سلّمی، عبدالرحمان. (1397). کتاب الفتوت، ترکیه: مطبعة الجامعة آنقره.
شبلی نعمانی. (1363). شعر العجم، ترجمۀ سید محمدتقی فخرداعی گیلانی، 5 مجلد، دو جلد، چاپ دوم، اهران: دنیای کتاب.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1386الف). صورخیال در شعر فارسی، تهران: آگه.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (1386). قلندریه در تاریخ، تهران: سخن.
شمیسا، سیروس. (1376). انواع ادبی، چاپ پنجم، تهران: فردوسی.
شمیسا، سیروس. (1381). شاهدبازی در ادبیات فارسی، تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس. (1389). سیر غزل در شعر فارسی، تهران: علم.
صاینی، قوامالدین محمد. (بیتا). کلیات، نسخۀ دستنویس به شمارۀ 1359-ف، تهران: کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران.
صفا، ذبیحالله. (1330). اخوانالصفا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
صورتگر، لطفعلی. (1314). «عشق در ادبیات [قسمت اول]»، ماهنامۀ مهر، دورۀ سوم، شمارۀ 3، صص 228-333.
عبادیان، محمود. (1384). تکوین غزل و نقش سعدی: مقدمهای بر مبانی جامعهشناختی و زیباییشناختی غزل فارسی و غزلیات سعدی، تهران: اختران.
عراقی، فخرالدین. (1363). لمعات، تصحیح: محمد خواجوی، تهران: مولی.
مختاری، محمد. (1374). هفتاد سال عاشقانه، تهران: تیراژه.
مددی، ارژنگ. (1371). عشق در ادب فارسی: از آغاز تا قرن ششم، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
مصاحب، غلامحسن. (1356). دایرةالمعارف فارسی مصاحب، جلد دوم، تهران: فرانکلین.
معین، محمد. (1382). فرهنگ معین، تهران: علمی.
واردی، زرین. (1384). «مضامین رایج در شعر برخی از شاعران قرن نهم»، مجلۀ علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دورۀ بیستودوم، شمارۀ 1، صص 91-110.
هجویری، ابوالحسن علی. (1358). کشفالمحجوب، به تصحیح ژوکوفسکی، مقدمه: قاسم انصاری، تهران: طهوری.
یارشاطر، احسان. (1383). شعرفارسی در عهد شاهرخ (نیمۀ اول قرن نهم). چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 513 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 111 |
||