| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,021 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,858,097 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,600,189 |
بررسی عملکرد ترکیبی شاخص های سنجش از دوری در برآورد خشکسالی (منطقه مورد مطالعه: استان چهارمحال و بختیاری) | ||
| مخاطرات محیط طبیعی | ||
| مقاله 21، دوره 14، شماره 43 - شماره پیاپی 1، فروردین 1404، صفحه 155-180 اصل مقاله (6.68 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jneh.2024.49797.2067 | ||
| نویسندگان | ||
| الهام بابایی1؛ محمد امین اسدی* 2؛ سید زین العابدین حسینی3؛ صلاح شاهمرادی4 | ||
| 1کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد | ||
| 2استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد | ||
| 3دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد | ||
| 4کارشناسی ارشد سنجش از دور، دانشگاه یزد | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی است که برآورد و پایش صحیح آن تاثیر زیادی بر مدیریت و کاهش خسارات ناشی از این پدیده دارد. امروزه علاوه بر شاخصهای خشکسالی مبتنی بر دادههای اقلیمی، شاخصهای سنجش از دوری خشکسالی نیز به طور گسترده خصوصا در مناطقی که با کمبود دادههای اقلیمی مواجه هستند، مورد استفاده قرار میگیرند. با توجه به دسترسی مناسب به تصاویر ماهوارهای و اطلاعات قابل توجه ارائه شده توسط این تصاویر، این شاخصها عملکرد نسبتا مناسبی را ارائه میدهند. همچنین شاخصهای ترکببی سنجش از دوری شاخصهای نسبتا جدید و چند متغیرهای هستند که برای پایش خشکسالی، تلفیقی از شاخصهای سنجش از دوری را در نظر میگیرند. مطالعات نشان داده است اثربخشی این شاخصها می تواند تحت تاثیر منطقه مورد مطالعه نیز قرار گیرد. با توجه به اهمیت ارزیابی کارآیی روشهای نوین در پایش خشکسالی، عملکرد شاخص ترکیبی سنجش از دور CDI با شاخصهای سنجش از دوری VCI، TCI، VHI و PCI در استان چهارمحال و بختیاری مقایسه گردید. شاخص CDI ترکیبی از شاخصهای VCI، TCI و PCI میباشد. بدین منظور مقادیر شاخصهای مذکور با مقادیر شاخص خشکسالی اقلیمی SPI در دوره آماری 2020-2001 و با در نظر گرفتن تاخیر زمانی 0 تا 8 ماه از طریق محاسبه ضریب تعیین مقایسه شدند. برای هر شاخص تاخیر زمانی که بالاترین ضریب تعیین را ارائه نمود، مشخص شد. برای محاسبه SPI، از دادههای بارش 19 ایستگاه باران سنجی منطقه مطالعه در مقیاسهای زمانی 3 و 6 ماهه استفاده شد. نتایج نشان داد شاخص ترکیبی CDI با اختلاف قابل توجه بیشترین تطابق را با مقادیر SPI ارائه میدهد. بر اساس نتایج، بالاترین ضریب تعیین برای شاخص VCI در مقیاس زمانی شش ماهه با تاخیر زمانی 3 ماه به طور میانگین برابر 0.30 میباشد. برای شاخص TCI، مقدار R2 میانگین برابر 0.50 در هر دو مقیاس سه و شش ماهه و بدون تاخیر زمانی میباشد. R2 میانگین برای شاخص VHI در مقیاس شش ماهه با تاخیر دو ماه برابر 0.41 محاسبه شد. ضریب تعیین میانگین برای PCI در مقیاس سه ماهه و بدون تاخیر زمانی برابر 0.32 به دست آمد. در نهایت شاخص CDI عملکرد بسیار بهتری را ارائه کرد. مقادیر R2میانگین در هر دو مقیاس زمانی سه و شش ماهه و بدون تاخیر زمانی برابر 0.83 به دست آمد. بنابراین در حالیکه هر یک از سه شاخص VCI، TCI و PCI به صورت مجزا تطابق نسبتا ضعیفی را با SPI ارائه کردند، تلفیق آنها در قالب شاخص CDI تطابق فابل توجهی را با SPI ارائه کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خشکسالی؛ چهارمحال و بختیاری؛ شاخصهای ترکیبی سنجش از دوری خشکسالی؛ سنجنده مودیس | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
ارجمندی، زهره؛ اسدی زارچ، محمد امین؛ حسینی، سید زین العابدین؛ اختصاصی، محمدرضا (1401)؛ پیشبینی خشکسالی در مناطق خشک با استفاده از مدلهای جهانی اقلیم (مطالعه موردی: استان یزد)، مهندسی اکوسیستم بیابان، 10(32), 97-112. 10.22052/DEEJ.2021.10.32.51
خدائی، مهسا؛ شاد، روزبه؛ مقصودی، یاسر (1394)؛ معرفی شاخصهای ماهوارهای خشکسالی و ارزیابی عملکرد آنها، همایش ملی مهندسی عمران و پژوهشهای نیاز محور، مشهد. https://civilica.com/doc/461245
خلیلی فرد، رامین؛ کرکه آبادی، زینب (1397)؛ بررسی اقلیم، زمین شناسی، شیب و عوامل محیطی در شهر شهرکرد و اطراف آن با توجه به نقشه های جغرافیایی، کنفرانس بین المللی امنیت، پیشرفت و توسعه پایدار مناطق مرزی، سرزمینی و کلانشهرها، راهکارها و چالش ها با محوریت پدافند غیر عامل و مدیریت بحران،تهران، https://civilica.com/doc/876098
دماوندی، علی اکبر؛ رحیمی، محمد؛ یزدانی، محمدرضا؛ نوروزی، علی اکبر (1395)؛ پایش مکانی خشکسالی کشاورزی از طریق سری های زمانی شاخص های NDVI و LST داده های MODIS (مطالعه موردی: استان مرکزی)، اطلاعات جغرافیایی، 25(99), 115-126. https://sid.ir/paper/253158/fa
زارع بیدکی، رفعت؛ یزدان دوست، امید؛ رحیمیان، محمدحسن؛ قرهی، نسرین (1401)؛ تلفیق اطلاعات اقلیمی و سنجش از دور در شاخص تلفیقی خشکسالی، به منظور پهنهبندی خشکسالی در دشت یزد- اردکان، مدیریت اکوسیستمهای طبیعی, 2(1), 36-48.doi: 0.22034/emj.2022.252719
شفیعی، بهمن؛ برقی، حمید؛ قنبری، یوسف (1398)؛ بررسی اثرات خشکسالی بر وضعیت اقتصادی, اجتماعی و محیطی نواحی روستایی از دید سرپرست خانوار (مطالعه موردی دهستان حسن آباد در شهرستان اسلام آباد غرب)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 19(55 ), 173-191. http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3035-fa.html
شهبازی، خسرو؛ حشمتی، مسیب؛ سعیدی فر، زهرا (1399)؛ بررسی تاثیر تغییر اقلیم بر خشکسالی و خطر بیابان زایی در استان کرمانشاه، مدیریت بیابان، 8(16 )، 183-200. 10.22034/JDMAL.2021.243136
طباطبایی زاده، منیرالسادات؛ هادیان، فاطمه؛ حسینی، سید زین العابدین؛ برخورداری، جلال؛ خسروی، حسن (1393)؛ بررسی سازگاری گیاهان مناطق بیابانی نسبت به تغییرات بارندگی با استفاده از شاخص گیاهی NDVI (مطالعه موردی: دشت اردکان-عقدا)، اکوسیستم های طبیعی ایران، 5(1), 23-36. https://sanad.iau.ir/Journal/nei/Article/983440
عربی، زهرا؛ محمدی، شاهین (1400)؛ پایش مکانی- زمانی الگوی خشکسالی با استفاده از محصولات ماهوارهای در کشور ایران در طول دوره 2000 تا 2018، مخاطرات محیط طبیعی، https://doi.org/10.22111/jneh.2021.34785.1679
عظیمی، سجاد؛ خوش روش، مجتبی؛ قلعه نویی، محمدامین؛ پیروزی نژاد، سجاد (1396)؛ ارزیابی شاخص SPI جهت پهنه بندی شدت خشکسالی با مقایسه سه روش درونیابی Ordinary Kriging، IDW و Spline (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی)، دومین کنفرانس ملی هیدرولوژی ایران،شهرکرد،https://civilica.com/doc/661411.
کاظم پور چورسی، سیما؛ عرفانیان، مهدی؛ عبادی نهاری، زهرا (1398)؛ ارزیابی داده های ماهواره ای MODIS و TRMM در پایش خشکسالی حوضه آبریز دریاچه ارومیه، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی (مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان)، 30(2 (پیاپی 74) ), 17-33. https://doi.org/10.22108/gep.2019.115381.1115
کرمی، عزت اله (1395)؛ تغییر اقلیم، خشکسالی و تنگدستی در ایران: نگاهی به آینده، پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 1(1 ), 63-80. https://doi.org/10.22047/srjasnr.2016.110532
محیط اصفهانی، پوریا؛ سلطانی کوپایی، سعید؛ مدرس، رضا؛ پورمنافی، سعید (1399)؛ ارزیابی شاخص خشکسالی چندمتغیره MSDI و پایش خشکسالی هواشناسی-کشاورزی در استان چهارمحال و بختیاری، علوم آب و خاک (علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی)، 24(3 ), 33-47. https://sid.ir/paper/389858/en
مصطفیزاده، رئوف؛ ذبیحی، محسن (1395)؛ تحلیل و مقایسه شاخصهای SPI و SPEI در ارزیابی خشک سالی هواشناسی با استفاده از نرمافزارR (بررسی موردی: استان کردستان)، فیزیک زمین و فضا، 42(3)، 633-643. https://doi.org/10.22059/jesphys.2016.57881
نظری پور, حمید (1394)؛ توسعه یک شاخص ترکیبی چندمتغیره بر پایه تحلیل مؤلفه مبنا برای ارزیابی خشکسالیهای آب – هواشناختی در جنوبشرق ایران (مطالعه موردی: حوضه سد پیشین)، جغرافیا و مخاطرات محیطی, 4(3), 91-112. doi: 10.22067/geo.v4i3.31626
نظریپور، حمید؛ کریمی، زهرا؛ صداقت، مهدی (1395)؛ ارزیابی خشکسالی هیدرو-متئورولوژیکی برپایه شاخص تلفیقی خشکسالی و پیشبینی آن با زنجیره مارکوف در حوضه رودخانه سرباز (جنوب شرق ایران). علوم آب و خاک; ۲۰ (۷۵) :۱۵۱-۱۶۹. http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-3282-fa.html
نظریپور، حمید؛ کریمی، زهرا؛ صداقت، مهدی (1395)؛ ارزیابی خشکسالی هیدرو- متئورولوژیکی برپایه شاخص تلفیقی خشکسالی و پیشبینی آن با زنجیره مارکوف در حوضه رودخانه سرباز (جنوب شرق ایران). علوم آب و خاک; ۲۰ (۷۵) :۱۵۱-۱۶۹. http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-3282-fa.html
Abramowitz, M., Stegun, I.A., (1968); Handbook of mathematical functions: with formulas, graphs, and mathematical tables (Vol. 55), Courier Corporation. Alahacoon, N., Edirisinghe, M. (2022); A comprehensive assessment of remote sensing and traditionally based drought monitoring indices at global and regional scale. Geomatics, Natural Hazards and Risk, 13(1), 762-799. https://doi.org/10.1080/19475705.2022.2044394 Al Adaileh, H., Al Qinna, M., Barta, K., Al-Karablieh, E., Rakonczai, J., Alobeiaat, A., (2019). A Drought Adaptation Management System for Groundwater Resources Based on Combined Drought Index and Vulnerability Analysis. Earth Systems and Environment, 3, 445–461. https://doi.org/10.1007/s41748-019-00118-9. Al-Bakri, J. T., Alnaimat, M. J., Al-Karablieh, E., & Qaryouti, E. A. (2019). Assessment of combined drought index and mapping of drought vulnerability in Jordan. International Journal of Engine Research Application, 9(3), 59-68. DOI:10.9790/9622-0903015967. Asadi Zarch, MA., (2022); Past and Future Global Drought Assessment. Water Resources Management, 36, 5259-5276. https://doi.org/10.1007/s11269-022-03304-z Asadi Zarch, M.A., Sivakumar, B., Sharma, A., (2015); Droughts in a warming climate: a global assessment of Standardized precipitation index (SPI) and Reconnaissance drought index (RDI), Journal of Hydrology, 526, 183-195. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2014.09.071 Ault, T. R. (2020); On the essentials of drought in a changing climate. Science, 368(6488), 256-260. https://doi.org/10.1126/science.aaz5492 Balint, Z., Mutua, F., Muchiri, P., Omuto, C. T. (2013); Monitoring drought with the combined drought index in Kenya, In Developments in earth surface processes (Vol. 16, pp. 341-356). https://doi.org/10.1016/B978-0-444-59559-1.00023-2 Bayissa, Y. A., Tadesse, T., Svoboda, M., Wardlow, B., Poulsen, C., Swigart, J., Van Andel, S. J. (2019); Developing a satellite-based combined drought indicator to monitor agricultural drought: A case study for Ethiopia, GIScience & Remote Sensing, 56(5), 718-748. https://doi.org/10.1080/15481603.2018.1552508 Du, L., Tian, Q., Yu, T., Meng, Q., Jancso, T., Udvardy, P., Huang, Y. (2013); A comprehensive drought monitoring method integrating MODIS and TRMM data, International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 23, 245-253. https://doi.org/10.1016/j.jag.2012.09.010 Ghazala, Q., Shahina, T., Shahzada, A., Muhammad, L., (2021); Evaluation of a composite drought index to identify seasonal drought and its associated atmospheric dynamics in Northern Punjab, Pakistan, Journal of Arid Environments, 185, 104332. https://doi.org/10.1016/j.jaridenv.2020.104332. Ji, L., Peters, A. J. (2003); Assessing vegetation response to drought in the northern Great Plains using vegetation and drought indices, Remote sensing of Environment, 87(1), 85-98. https://doi.org/10.1016/S0034-4257(03)00174-3 Kogan, F., Stark, R., Gitelson, A., Jargalsaikhan, L., Dugrajav, C., Tsooj, S. (2004); Derivation of pasture biomass in Mongolia from AVHRR-based vegetation health indices, International Journal of Remote Sensing, 25(14), 2889-2896. https://doi.org/10.1080/01431160410001697619 Kogan, F. N. (1995); Application of vegetation index and brightness temperature for drought detection, Advances in space research, 15(11), 91-100. https://doi.org/10.1016/0273-1177(95)00079-T Kukunuri, A. N. J., Murugan, D., Singh, D. (2020); Variance-based fusion of VCI and TCI for efficient classification of agriculture drought using MODIS data, Geocarto International, 37(10), 2871–2892. https://doi.org/10.1080/10106049.2020.1837256 Liu, Q., Zhang, S., Zhang, H., Bai, Y., Zhang, J. (2020); Monitoring drought using composite drought indices based on remote sensing. Science of the total environment, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.134585 Livada, I., Assimakopoulos, V. (2007); Spatial and temporal analysis of drought in Greece using the Standardized Precipitation Index (SPI), Theor. Appl. Climatol, 89, 143–153 (2007). https://doi.org/10.1007/s00704-005-0227-z Maina, F. Z., Kumar, S. V. (2023); diverging trends in rain‐on‐snow over High Mountain Asia. Earth's Future, 11(3), e2022EF003009. https://doi.org/10.1029/2022EF003009 McKee, T. B., Doesken, N. J., Kleist, J. (1993); The relationship of drought frequency and duration to time scales, In Proceedings of the 8th Conference on Applied Climatology (Vol. 17, No. 22, pp. 179-183). Orimoloye, I. R., Belle, J. A., Orimoloye, Y. M., Olusola, A. O., Ololade, O. O. (2022); Drought: A common environmental disaster, Atmosphere, 13(1), 111. https://doi.org/10.3390/atmos13010111 Parvaze, S., Kumar, R., Khan, J. N., & Parvaze, S. (2023); Climate change, drought, and water resources. In Integrated Drought Management, Volume 1 (pp. 541-568). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003276555 Pratap, S., Markonis, Y. (2022); The response of the hydrological cycle to temperature changes in recent and distant climatic history, Progress in Earth and Planetary Science, 9(1), 30. https://doi.org/10.1186/s40645-022-00489-0 Torabi Haghighi, A., Abou Zaki, N., Rossi, P. M., Noori, R., Hekmatzadeh, A. A., Saremi, H., Kløve, B. (2020); Unsustainability syndrome from meteorological to agricultural drought in arid and semi-arid regions. Water, 12(3), 838. https://doi.org/10.3390/w12030838 Zhang, R., Shangguan, W., Liu, J., Dong, W., & Wu, D. (2024); Assessing meteorological and agricultural drought characteristics and drought propagation in Guangdong, China. Journal of Hydrology: Regional Studies, 51, 101611. https://doi.org/10.1016/j.ejrh.2023.101611 Zou, L., Cao, S., Sanchez-Azofeifa, A. (2020); Evaluating the utility of various drought indices to monitor meteorological drought in Tropical Dry Forests, Int J Biometeorol, 64, 701–711, https://doi.org/10.1007/s00484-019-01858-z. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 801 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 382 |
||