پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 830 |
| تعداد مقالات | 7,967 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,694,158 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,483,472 |
جایگاه سید علی اکبر بحرینی در سپهر سیاسی ایران دوران مظفر الدین شاه قاجار(ح:1313-1324 ق.) | ||
| نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام | ||
| دوره 18، شماره 35، آبان 1403، صفحه 132-154 اصل مقاله (1.71 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2025.48391.3683 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا سلیمی1؛ عباس احمدوند* 2؛ محبوبه شرفی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار 'گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سلاطین قاجاری از جمله حکمرانان ایران بودند که با برقراری ارتباطات نزدیک با علما و وعاظ دین، سعی در کسب هرچه بیشتر مشروعیت مردمی و مقبولیت عمومی داشتند. بررسی زندگی و احوال شاهان قاجار نشان میدهد که هر یک از آنها بهنوبه خود با یک یا چند تن از عالمان یا وعاظ زمان خویش ارتباط نزدیکی داشتند. مظفرالدین شاه (ح: ۱۳۱۳-۱۳۲۴ ق.) نیز از این قاعده مستثنی نبود و به سید علیاکبر بحرینی بسیار علاقه و بلکه ارادت داشت. این ارتباط، ضمن دلالت بر توجه شاه به مذهب و ظواهر آن، زمینه تأثیرگذاری سید را نیز در سپهر سیاسی ایران آن روز فراهم میآورد. هدف از نگارش این مقاله، بررسی این موضوع است که آیا با مطالعه زندگی سید علیاکبر بحرینی میتوان به نقش پیدا و ناپیدای افرادی با شهرت کمتر اما مؤثر در تصمیمسازیهای عهد مظفری دست یافت. پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد زمینهشناسی تاریخی و با هدف بازشناسی و واکاوی یکی از عناصر مؤثر، و در عین حال کمتر مورد توجه قرار گرفته، در دربار مظفری، به گزارش برخی از نمونهها به تأثیر او در سیاستورزی آن دوران میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بحرینی، با وجود اینکه از افراد مشهور آن زمان نبود، اما با گذشت زمان و نزدیکی به شاه و نیز رجال دربار، از جمله صدراعظم، موفق شد نفوذ کلام و در نتیجه قدرت اقتصادی فراوانی برای خود به دست آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مظفرالدین شاه؛ سید علی اکبربحرینی؛ دینداری؛ دینداری عامیانه؛ استخاره سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
-احتشام السلطنه، محمود، (1367)، خاطرات احتشام السلطنه، کوشش سید محمد مهدی موسوی. تهران: زوار.
-اسپرینگ رایس، سرسیل، (1375)، نامههای خصوصی وزیر مختار انگلیس در دربار ایران، ترجمه: جواد شیخ الاسلامی. تهران: اطلاعات.
-الگار، حامد، (1369)، دین و دولت در ایران (نقش عالمان در دوره قاجار)، ترجمه: ابوالقاسم سری. تهران: توس.
-بامداد، مهدی، (1374)، شرححال رجال ایران در قرن 12 و 13 و 14 هجری. تهران: زوار.
-بحرینی، علیاکبر، (1315)، رساله سلطانیه. مرکز اسناد کتابخانه ملی: نسخه خطی.
-برهان. (1351). خواندنیها. شماره 76 سال 32، 1351، 54-56.
-تاج السلطنه. خاطرات تاج السلطنه، (1361)، به کوشش: منصوره اتحادیه. سیروس سعدوندیان. تهران: تاریخ ایران.
-خالق پناه، کمال؛ جلوند، اختر، (1395)، "دین عامه، ناکامیهای عینی و استراتژی زنانه امیدواری: مطالعه تجربه دعانویسی در شهر سنندج"، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی. ش. 4:2-10.
-دولتآبادی، یحیی، (1371)، حیات یحیی، تهران: عطار.
-سپهر، عبدالحسین، (1386)، مرات الوقایع مظفری. مصحح عبدالحسین نوایی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
-سرنا، کارلا، (1362)، سفرنامه کارلا سرنا" آدما و آیینها در ایران"، ترجمه: علی اصغر سعیدی. تهران: زوار.
-شیخ الاسلامی، جواد، (1367)، قتل اتابک و شانزده مقاله تحقیقی دیگر، تهران: کیهان.
-صدیقاعلم، عیسی. (1351). خواندنیها. شماره 76. سال 32.
-طالبی، ابوتراب؛ سلامی، احمد، (1395)، "دینداری عامیانه: واکاوی عریضهنویسی برای چاه جمکران از منظر عریضهنویسان". فصلنامه علوم اجتماعی. ش. 72: 2-6.
-عین السلطنه، (1374)، روزنامه خاطرات عین السلطنه، به کوشش ایرج افشار. مسعود سالور. تهران اساطیر.
-غفاری کاشانی، احمدبن محمد، (1404)، تاریخ نگارستان، مصحح: مرتضی مدرس گیلانی. تهران: کتابفروشی حافظ.
-قریشیسبزواری، حسن، (1379)، حاج ملاهادی سبزواری حکیم فرزانه، تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
-مستوفی، عبدالله، (1384)، شرح زندگانی من، تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه از آقا محمدخان تا آخر ناصرالدینشاه، تهران: زوار.
-مظفرالدین شاه، (1390)، سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ. به کوشش: محمدنادر نصیری مقدم. تهران: موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
-معتضد، خسرو، (1486)، قصههای قاجار از خواجه تاجور تا شهریار در به در، تهران: قطره.
معیرالممالک، دوستعلی خان، (1361)، رجال عصر ناصری. تهران.
-موسیپور، ابراهیم، (1395)، دین زیسته و زندگی روزانه پژوهشی در فرهنگ دینی مردم عادی ایران از آغاز عصر صفوی تا پایان دوره قاجار، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام.
-میرزایی، محسن، (1376)، روزنامه خاطرات عزیز السلطان (ملیجک ثانی). تهران: زریاب.
-ناظمالاسلام کرمانی، محمد بن علی، (1384)، تاریخ بیداری ایرانیان، تهران: امیرکبیر.
-نظام السلطنه مافی، حسین قلی، (1362)، اسناد و خطرات حسین قلی خان مافی. تهران: تاریخ ایران.
-نیکنامالدوله، ایوب، (1394)، تبریز در گذر تاریخ. یاران.
-هدایت، مهدیقلی، (1385)، خاطرات و خطرات. تهران: زوار.
-اسناد با شماره 3136297- 2534-29652-35963-22028-22619-24788، مرکز اسناد و کتابخانه ملی- آرشیو ملی ایران. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 667 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 139 |
||