پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,021 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,858,869 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,601,042 |
شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعة منطقهای با رویکرد آیندهپژوهی (نمونۀ موردی: استان کرمانشاه) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 54، فروردین 1404، صفحه 65-90 اصل مقاله (1.22 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2025.50097.3239 | ||
| نویسندگان | ||
| حجت شیخی* 1؛ پیمان رحیمی پور2 | ||
| 1دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| برنامهریزی منطقهای بهعنوان کوششی مشارکتی برای سیاستگذاری، سازماندهی، بهرهبرداری و استفادة بهینه از منابع و پتانسیلهای منطقهای، متناسب با نیازها و اولویتها، در جهت بالابردن سطح زندگی مردم منطقه تعریف شده است. هدف پژوهش حاضر علاوه بر شناسایی عوامل و پیشرانهای کلیدی مؤثر در توسعة استان کرمانشاه، شناسایی و تحلیل روابط بین این عوامل با رویکرد آیندهنگاری بوده و سناریوهای محتمل و مطلوب در توسعة استان را شناسایی و تحلیل مینماید. جهت تجزیهوتحلیل و پردازش دادهها، از تکنیکهای آیندهپژوهی از جمله؛ تکنیک دلفی، تحلیل اثرات متقابل ساختاری و سناریونویسی، استفاده شده است. برای جمعآوری دادههای مورد نیاز، 38 عامل و متغیر اثرگذار در توسعة استان در ابعاد پنجگانة توسعة منطقهای (سیاسی، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و طبیعی) در طراحی پرسشنامة محققساخته، استخراج گردید. در مرحلة بعد با استفاده از تکنیک تأثیرات متقابل (روش تحلیل ساختاری) متغیرها در محیط نرمافزار «MICMA» امتیازدهی و تحلیل شدند. در نهایت عوامل پیشران و کلیدی توسعة منطقهای با توجه به امتیاز تأثیرگذاری و تأثیرپذیری، انتخاب گردیدند. نتایج رتبهبندی متغیرها و پیشرانهای مؤثر در توسعة استان کرمانشاه نشانداد که متغیرهای: پایینبودن شاخصهای توسعة انسانی، عدالتمحوری در خدمت و ارتقای منابع انسانی، میزان رشد بیکاری، زیرساختها و خدمات توسعة گردشگری (طبیعتگردی، مذهبی، دفاع مقدس و ...)، ارتباط با همسایگان خارجی (تقابل ـ همکاری)، ارتقای امنیت مرزها در همکاری با استانهای همجوار هم مرز کشور عراق، وجود پتانسیلهای اقتصاد مرزی، مزیتهای نسبی استان در زمینههای اقتصادی بهویژه نفت، گاز، بازرگانی بهعنوان 8 متغیری هستند که بیشترین امتیاز را کسب کردهاند. همچنین متغیر پایینبودن شاخصهای توسعة انسانی و ارتقای امنیت مرزها در همکاری با استانهای همجوار هم مرز کشور عراق، بهعنوان موثرترین پیشرانها انتخاب شدهاند. در مجموع نتایج سناریونویسی «ویزارد» نشان داده است که تعداد 2 سناریوی قوی، 21 سناریوی باورکردنی و 68 سناریوی ضعیف برای توسعة استان کرمانشاه وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توسعة منطقهای؛ سناریو ویزاد؛ آیندهپژوهی؛ استان کرمانشاه | ||
| مراجع | ||
|
آذری، مرتضی؛ فنی، زهره؛ کوزهگر کالجی، لطفعلی؛ توکلینیا، جمیله؛ حیدری تاشه کبود، اکبر (1400). بررسی نقش پیشرانهای کلیدی در تغییرات کاربری زمین و تحولات فضایی شهر با رویکرد آیندهپژوهی (مورد مطالعه: منطقه 12 شهر تهران)، مجله برنامهریزی و آمایش فضا، دوره 25، شماره 2، 144-121. https://www.magiran.com/p2297143
آسایش، حسین (1388). اصولو روشهای برنامهریزی ناحیهای، چاپ نهم، انتشارات دانشگاه پیام نور.
احدنژاد، محسن، حاضری، صفیه، مشکینی، ابولفضل، یری، عیسی (1397)، «شناسایی عوامل کلیدی موثر بر شکوفایی شهری با رویکرد آینده نگاری(مطالعه مورد موردی: کلانشهر تبریز)»، پژوهش و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت با همکاری انجمن علمی ساختمان های پایدار ایران، سال نهم، شماره 32، صص، 30- 15.https://sanad.iau.ir/fa/Journal/jupm/Article/1169870
احمدی، حسن؛ رضایی شهابی، رامین (1398). برنامهریزی منطقهای، مبانی و نظریهها، رشت: انتشارات دانشگاه گیلان.
باقری، بهنام؛ معصومی، محمدتقی؛ نظمفر، حسین (1402). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعۀ منطقهای با رویکرد آیندهنگاری (مطالعۀ موردی: استان اردبیل)، مجله علمی- پژوهشی جغرافیا و توسعه، سال 21، شماره 72، صص 165-146. https://doi.org/10.22111/GDIJ.2023.43141.3428
توکلینیا، جمیله؛ گودرزی، وحید؛ صمدی، رقیه (1396). تحلیل توسعة منطقهای استان مرکزی با استفاده از تکنیکهای چندمعیاره بهمنظور دستیابی به توسعة متوازن، فصلنامة علمی-پژوهشی مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، دوره 12، شماره 2، صص 299-285. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jshsp/Issue/45548
حسنوی، رضا، نظامی پور، قدیر، بوشهری، علیرضا، آذر، عادل، قربانی، سعید (1392)، طراحی مدل تاثیر آینده نگاری بر سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری در سطح ملی با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری، سیاست علم و فناوری، انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران، سال ششم، شماره 1، 34- 21
file:///C:/Users/pc/Downloads/49613920102.pdf
داداشپور، هاشم؛ ولاشی، مریم (1403). عوامل کلیدی مؤثر بر توسعة فضایی پایدار در استان مازندران در افق 1420، مجله آمایش سرزمین، شماره 16(1)، صص 17-1. https://doi.org/10.22059/JTCP.2023.348581.670350
دارابی، سجاد؛ فنی، زهره (1400). شناسایی عوامل تأثیرگذار و پیشرانهای کلیدی در توسعة منطقهای با رویکرد آیندهنگاری استان ایلام، فصلنامه جغرافیا و برنامهریزی شهری چشمانداز زاگرس، دوره 13، شماره 47، صص 137-119. https://sanad.iau.ir/en/Journal/IssueDetails/42145
رهنما، محمدرحیم؛ شاکرمی، کیان؛ عباسی، حامد (1397). شناسایی و تحلیل پیشرانهای موثر بر توسعة منطقهای استان البرز با رویکرد برنامهریزی سناریو مبنا، نشریة علمی- پژوهشی آمایش سرزمین، شماره 10، صص166-139. https://doi.org/10.22059/JTCP.2018.254262.669854
زارع احمدآبادی، حبیب؛ آخوندزاده؛ محسنرضا، صفاری دربرزی، علی (1401). طراحی چهارچوب آیندهنگاری توسعة منطقه با محوریت تحولات اجتماعی و فرهنگی، مجلة علمی- پژوهشی مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 49، صص 95-73. https://doi.org/10.22034/SMSJ.2022.130604
زالی، نادر (1398). آیندهنگاری منطقهای بازتعریف آیندهپژوهانه از فرآیند برنامهریزی منطقهای، دو فصلنامه آیندهپژوهی ایران، دوره 4، شماره 1، 288-263. https://doi.org/10.30479/JFS.2019.9822.1033
زیاری، کرامت الله؛ علیرضا محمدی (1395). مدیریت توسعة منطقهای با تأکید بر ایران، انتشارات دانشگاه تهران.
سلاورزیزاده، محمد؛ شیخی، حجت؛ گلدوستی، زینب (1400). شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر توسعة شهری با رویکرد آیندهنگاری (مطالعة موردی: شهر ایلام)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، دوره 53، شماره 4 ، صص 1508، 1491. https://doi.org/10.22059/JHGR.2021.303319.1008124
شنبه پور، فرشته، صفایی پور، مسعود (1398)، آینده نگاری توسعه شهری با رویکرد سناریونویسی (مطالعه موردی: کلانشهر اهواز)، جغرافیا و روابط انسانی، آئیژ عزمی، سال دوم، شماره 3، صص 475- 456.https://www.gahr.ir/article_104095.html
صفاییپور، مسعود؛ مرادی، هوشنگ (1402). شناسایی پیشرانهای کلیدی موثر بر آیندة توسعة گردشگری مذهبی شهر مهران، فصلنامه چشمانداز شهرهای آینده، دوره چهارم، شماره 3 (15)،صص 124-103. https://doi.org/10.61186/jvfc.4.3.103
صیدبیگی، صادق؛ موسیپور میاندهی، پری؛ ملانیا جلودار، شهرام؛ مالمیر، مریم (1401). شناسایی عوامل کلیدی توسعة شهری با رویکرد آیندهپژوهی (مطالعة موردی: شهر ساری)، فصلنامه علمی مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، دوره 17، شماره1 (58)، صص 106-89 .https://srb.sanad.iau.ir/en/Article/1032201
فنی، زهره، کاظمی، لاله (1395)، آینده پژوهی و سناریونگاری برای برنامه ریزی توسعه محله ای بر پایه تحلیل سیستمی با مطالعه محله سنگلج تهران، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری، شماره 21، صص 29- 15.https://sspp.iranjournals.ir/article_25002.html
کاموسیعلمداری، جواد؛ اصغری، حسین؛ پورشیخیان، علیرضا؛ حسنیمهر، صدیقه (1400). تحلیلی بر چالشها و راهبردهای توسعة پایدار منطقهای با رویکرد آیندهپژوهی (مطالعة موردی: منطقة آزاد ارس)، فصلنامه علمی- پژوهشی برنامهریزی منطقهای، دوره11، شماره 44، صص118-106.https://doi.org/10.30495/JZPM.2022.4068
ناظمی آشتی، امیر، قدیری، روح الله (1385)، آیندهنگاری از مفهوم تا اجرا، تهران، مرکز صنایع نوین.
Abdoli, Sh., Habib, F., Babazadeh, M (2018) Making spatial development scenario for south of Bushehr province, Iran, based on strategic foresight, Journal of Environment Development Sustain, Vol.20, Pp.1293–1309. https://link.springer.com/article/10.1007/s10668-017-9940-x
Apostolache, M. A. (2014). Regional development in Romania–from regulations to practice, Procedia Economics and Finance, 8, 35-41.https://doi.org/10.1016/S2212-5671(14)00059-8
Azis, I.J. (2020). Regional Development and Noneconomic Factors, International Encyclopedia of Human Geography (Second Edition), 269-274.https://dx.doi.org/10.1016/B978-0-08-102295-5.10117-9
Deng, X., Liang, L., Wu, F., Wang, Z., & He, S. (2022). A review of the balance of regional development in China from the perspective of development geography. Journal of Geographical Sciences, 32(1), 3- 22.https://dx.doi.org/10.1007/s11442-021-1930-0
Dixon, T. J., Karuri-Sebina, G., Ravetz, J., & Tewdwr-Jones, M. (2023). Re-imagining the future: city region foresight and visioning in an era of fragmented governance. Regional Studies, 57(4), 609-616.https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00343404.2022.2076825
Dufva, M., Könnölä, T., & Koivisto, R. (2015). Multi-layered foresight: Lessons from regional foresight in Chile. Futures, 73, 100-111.https://doi.org/10.1016/j.futures.2015.08.010
Haegeman, K., Spiesberger, M., Könnölä, T (2017). Evaluating foresight in transnational research programming, Journal of Technological Forecasting and Social Change, Vol.115, Pp.313-326. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2016.07.017
Jovovic, R., Draskovic, M., Delibasic, M., & Jovovic, M (2017). The concept of sustainable regional development – institutional aspects, policies and prospects, Journal of International Studies, 10(1), 255-266.https://doi.org/10.14254/2071-8330.2017/10-1/18
Komissarova, M.A., Kulikov, M.M., Afanasiev, M.M., Guzenko, N.V (2020). The Foresight Methodology in Strategic Planning at Regional Level, International Journal of Economics and Business Administration, Volume VIII, Special Issue 1.https://ijeba.com/journal/506
Mithun, M. Z. (2021). Regional development planning and disparity in Bangladesh. E3 Journal of Business Management and Economics, 11(1), 10-20.http://dx.doi.org/10.18685/EJBME(11)1_EJBME-20-013
Niu, N., Liu, X., Jin, H., Ye, X., Liu, Y., Li, X. Li, S. (2017). Integrating multi-source big data to infer building functions. International Journal of Geographical Information Science, 31(9), 1871–1890.https://doi.org/10.1080/13658816.2017.1325489
Wiebe, K., & Gotor, E. (2023). Foresight Partnership Forum: Forum report.https://hdl.handle.net/10568/140230
Rana, S., Kiminami, L., Furuzawa, S. (2022). Literature Review on Regional Development, Entrepreneurship, Social Innovation and Disaster Risk Management. In: Entrepreneurship and Social Innovation for Sustainability. SpringerBriefs in Economics. Springer, Singapore, 9- 18.https://doi.org/10.1007/978-981-19-7115-0-2
Xi, G. L., Zhen, F., & Chang, E. Y. (2016). Measuring urban space of flows in information: Empirical evidence from Nanjing, China. International Review for Spatial Planning and Sustainable Development, 4(4), 42–57.https://cir.nii.ac.jp/crid/1390001205504617216 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 674 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 297 |
||