| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 806 |
| تعداد مقالات | 7,807 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,199,947 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,221,357 |
شناسایی و تحلیل پیشرانهای مؤثر بر آمایش سرزمین با تأکید بر رویکرد آینده پژوهی(نمونۀ موردی: استان خوزستان) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 8، دوره 15، شماره 54، فروردین 1404، صفحه 203-234 اصل مقاله (1016.93 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2025.48385.3197 | ||
| نویسندگان | ||
| عیسی شیبانی امین* 1؛ محمدمهدی شیخ ویسی2 | ||
| 1استادیارگروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور، زاهدان، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد برنامهریزی منطقهای، گروه شهرسازی، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه آمایش سرزمین، بهعنوان یک راهکار، به مناسبترین بستر برای برنامهریزی و توسعه در کشورها تبدیل شده است. در همین راستا، یکی از اهداف اصلی آن، مدیریت خردمندانه در راستای استفادة بهینه از ظرفیتهای سرزمین در جهت ارتقای سطح رفاه و توسعه است؛ از اینرو با نظر به اهداف آمایش سرزمین، توجه به مناطق محروم که دارای پتانسیلهای بالقوهای هستند، اهمیت مییابد. در پژوهش حاضر تلاش شده است با مشارکت مدیران و مسؤلان و خبرگان دانشگاهی، پیشرانهای کلیدی تأثیرگذار بر توسعة استان خوزستان شناسایی و در نهایت سناریوهای مؤثر بر توسعة آتی استان تدوین شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری دادهها و اطلاعات کتابخانهای، اسنادی و پیمایشی بود. جامعة آماری پژوهش، جمعی از خبرگان و متخصصان صاحبنظر در حوزة برنامهریزی شهری، منطقهای، بهصورت نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند. جهت تجزیهوتحلیل اطلاعات بهدستآمده، از تحلیل اثرات متقاطع در نرمافزار «Micmac» استفاده شده است. نتایج این پژوهش حاکی از این است که فناوری، بهای جهانی نفت، سیاست خارجی و الگوی تعاملات بینالمللی بهعنوان عوامل کلیدی، با اهمیت و عدم قطعیت بالا شناسایی شدهاند و 8 سناریو که نشاندهندة وضعیت توسعة آتی استان میباشند، برمبنای این عوامل تدوین شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیندهپژوهی؛ آمایش سرزمین؛ توسعه؛ خوزستان | ||
| مراجع | ||
|
انصاریلاری، احمد؛ صدریزاده، مهینتاج (1389). نقش کاربری بهینة زمین در توسعة شهر لار، آمایش محیط، 3(9)، 79-96. https://sid.ir/paper/130463/fa
ایراننژاد، ابراهیم؛ صبوری، رباب (1403). بررسی نقش مشارکت مردمی در برنامهریزی منطقهای استان آذربایجان شرقی، فصلنامة تخصصی حکمرانی متعالی،4(3).97-122. https://hm.sndu.ac.ir/article_2845_4c958a6bcb1c9096ce7eef8b368c3768.pdf
اطلاعات آماری (1397). برگرفته از سایت: آمار ایران.www.amar.org.ir
باقری، مریم؛ خسروی، یونس؛ زمانی، عباسعلی (1400). آیندهپژوهی در محیط زیست براساس آمایش سرزمین بهروش سناریوپردازی (مطالعة موردی: استان زنجان)، مطالعات علوم محیط زیست.،(4).4398-4410. https://www.jess.ir/article_141086_f511a4dcf6ed1bda7ed9715a0f3c692b.pdf
جعفرلو، علیاکبر؛ غفران، منیره؛ نظری، سحر (1401). مسائل کلان توسعة شهری و روستایی و آمایش سرزمین در افق ایران ۱۴۲۰ با رویکرد آیندهپژوهی استراتژیک، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 25(77). 4-1404.http://dx.doi.org/10.61186/jgs.25.77.11
جعفریان، بابک؛ سرور، رحیم؛ برنا، رضا (1398). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر وضعیت آیندة آمایش سرزمین استان تهران با رویکرد آیندهپژوهی، جغرافیایی سرزمین، 16(61 )، 17-36. https://sanad.iau.ir/fa/Article/822565
جوانشیری، مهدی؛ نبیونی، سیروس؛ نامدارزاده، مسلم (1400). آیندهنگری توسعة منطقهای و تحققپذیری طرحهای آمایش سرزمینی کشور (مطالعة موردی: استان خراسان رضوی)، فصلنامة علمی - پژوهشی برنامهریزی منطقهای، 12(47).55-76 .
حاجیحسینی، حبیباله؛ میری، غلامرضا؛ انوری، محمودرضا (1401). «عوامل مؤثر در عدم پیروی توسعة پایدار روستاهای شهرستان زابل از اصول آمایش سرزمین»، فصلنامة روستا و توسعة پایدار فضا، دوره سوم، شماره 1: 101-116. https://doi.org/10.22077/vssd.2022.5181.1092
دانشمهر، حسین؛ خالقپناه، کمال؛ هدایت، عثمان (1399). توسعة مرزمحور و اضمحلال ظرفیتها و فرصتهای اجتماعات مرزی؛ با تأکید بر نقد بازارچههای مرزی (مورد مطالعه: بازارچههای مرزی نور شهرستان بانه و خاو و میرآباد شهرستانمریوان، برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 12(43).241-278. https://doi.org/10.22054/qjsd.2020.53491.2011
زالی، نادر (1398). آیندهنگاری منطقهای بازتعریف آیندهپژوهانه از فرآیند برنامهریزی منطقهای، آیندهپژوهی ایران، سال چهارم، شماره1: 288-263. https://doi.org/10.30479/jfs.2019.9822.1033
ساسانپور، فرزانه؛ جعفری راد، مریم (1400). «تحلیل رقابتپذیری منطقهای با رویکرد سناریونگاری (مورد مطالعه: شهرستان های استان البرز)»فصلنامه چشمانداز شهرهای آینده، دوره دوم، شماره3: 51-72. http://jvfc.ir/article-1-92-fa.html
سپهردوست، حمید؛ باروتی، مهسا (1397). تحلیل رابطة اشتغال نیروی انسانی و راهبرد توسعة پایدار منطقهای، برنامهریزی رفاه و توسعة اجتماعی،9(34).35-62.https://doi.org/10.22054/qjsd.2018.9000
سلاورزیزاده، محمد؛ شیخی، حجت؛ حاتمی، شهین (1400). شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر توسعة مسکن اجتماعی با تأکید بر آیندهنگاری (مورد شناسی: شهر ایلام)، جغرافیا و آمایش شهری-منطقهای، 11(39).199-224. https://doi.org/10.22111/gaij.2021.6396
صدرموسوی، میرستار؛ آقایاری هیر، محسن؛ ولایی، محمد (1399). تحلیل عوامل مؤثر بر کاهش فقر در نواحی روستایی شهرستان میاندوآب، فصلنامة اقتصاد فضا و توسعة روستایی، 9(4). 193-216.https://dorl.net/dor/20.1001.1.23222131.1399.9.34.5.4
صدیق، میرابراهیم؛ شیرزادی، رضا؛ راشدی، اسدالله (1400). تحلیلی بر نقش مدیریت محلی با تأکید بر شوراها در استحکام نظام جمهوری اسلامی ایران، آمایش سرزمین،1(2)365-393.https://doi.org/10.22059/jtcp.2021.320730.670210
صدیقی، الهام؛ سلمانماهینی، عبدالرسول؛ میرکریمی، سیدحامد؛ دلیری، حسن؛ فث، برایان (1398). شناسایی و تحلیل پیشرانهای کلیدی آمایش منطقهای براساس آیندهپژوهی در شهرستان گرگان، مجلة آمایش سرزمین، دوره11، شماره2:205-233.https://doi.org/10.22059/jtcp.2019.285863.670010
علیپور، عباس؛ احمدی، مظهر (1399). تحلیل و بررسی ملاحظات سیاسی، دفاعی و امنیتی آمایش سرزمین در مناطق مرزی کشور (مطالعة موردی: استان ایلام)، فصلنامة آماد و فناوری دفاعی،3(1).11-40. https://amfad.sndu.ac.ir/article_2030_685db4cf6ef1bbfb0b6ea7dd2006f6be.pdf
علیپور، عباس؛ هاشمی، سیدمصطفی؛ اسماعیلزاده، یعقوب (1396) ملاحظات دفاعی– امنیتی آمایش سرزمین در استان آذربایجان شرقی و تدوین راهبردها، جغرافیا و آمایش شهری منطقهای، 7 (24).233-250. https://doi.org/10.22111/gaij.2017.3391
علیزاده، هوشمند؛ کرمی، سونیا؛ علیبخشی، آمنه (1399). بررسی نابرابری در توزیع فضایی شاخصهای اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و خدماتی در مناطق شهری تبریز، فصلنامة برنامهریزی و توسعة شهری و منطقه ای.5(13).57-84. https://doi.org/10.22054/urdp.2021.52426.1216
فرجیراد، خدر؛ کاظمیان، غلامرضا (1396). تحلیل فضایی عوامل اجتماعی و فرهنگی پیشران و مانع آمایش و توسعة منطقهای در استان خراسان شمالی، جامعهشناسی کاربردی، 28 (4). 172-155.https://doi.org/10.22108/jas.2017.21737
لطفی، معصومه و همکاران (1397) بررسی آلودگی صوتی مولدهای دیزلی در فعالیت های ساختمان سازی در شهر تهران، فصلنامه بهداشت و ایمنی کار، دانشگاه علوم پزشکی تهران، 8(2)، 162-149.https://jhsw.tums.ac.ir/article-1-5855-fa.html
مطالعات سند ملی آمایش سرزمین نظام سکونتگاهی و توزیع فضایی جمعیت (1398). مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری. https://www.dfrc.ir/
منوچهری، سوران؛ برقی، حمید؛ قنبری، یوسف (1402). تحلیل ساختاری پیشرانهای توسعهای مؤثر بر تحققپذیری طرح آمایش سرزمین استان کردستان بر مبنای نقشآفرینی نواحی روستایی، نشریه جغرافیا و توسعه، 21(72). 238-205. https://doi.org/10.22111/gdij.2023.44024.3462
موسوی، میرنجف؛ قادری، رضا؛ تقیلو، علیاکبر؛ کهکی، فاطمهالسادات (1397). تدوین سناریوهای تحققپذیری آمایش سرزمین (مطالعة موردی: استان خراسان رضوی)، آمایش سرزمین، 10(1 )، 65-91.https://doi.org/10.22059/jtcp.2018.247488.669826
نجاری، مهدی؛ حسنی، محمد (1399). تبیین نابرابری جغرافیایی فرصتهای دسترسی به آموزش عالی و ارائة مدل بهمنظور آمایش و نیل به عدالت آموزشی (مطالعة موردی: شهرستانهای استان آذربایجان غربی)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، 52(1). 165-180. https://doi.org/10.22059/jhgr.2018.261731.1007741
نجفی، سعید (1398). تحلیل عوامل مؤثر بر توسعة شهرهای مرزی با رویکرد آیندهپژوهی (نمونة موردی: شهر زابل)، مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، 14(۳)، 773-789.http://jshsp.iaurasht.ac.ir/article_669625.html
نوروزی، ابوالفضل (1395). آمایش مناطق مرزی با تأکید بر مزیتهای نسبی داخلی و فرصتهای بیرونی در راستای اقتصاد مقاومتی )مطالعة موردی: استان خراسان جنوبی-کشور افغانستان)، پایاننامة کارشناسی ارشد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران. https://lib.ut.ac.ir/site/catalogue/1326160
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (1398). www.ict.gov.ir
Azzahiroh, M. (2022). Local Government Understanding in Regional Development Planning: Systematic Literature Review.5(2).177-188. http://dx.doi.org/10.19109/jssp.v5i2.8722
Dixon, T. J., & Tewdwr-Jones, M. (2021). Urban futures: Planning for city foresight and city visions. In Urban futures (pp. 1-16). Policy Press. ESDP European Spatial Development Perspective, 1999. https://doi.org/10.2307/j.ctv1nh3m7n
Sheikh, Hira, Marcus Foth, and Peta Mitchell. )2022(. “More-than-Human City-Region Foresight: Multispecies Entanglements in Regional Governance and Planning.” Regional Studies 57 (4): 642–55. https://doi.org/10.1080/00343404.2022.2045266
Szpilko, D. (2020). Foresight as a Tool for the Planning and Implementation of Visions for Smart City Development. Energies, 13(7), 1782.https://doi.org/10.3390/en13071782 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 543 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 207 |
||