اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 805 |
| تعداد مقالات | 7,794 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,159,185 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,201,577 |
تأثیر نابرابری توسعهای بر امنیت در استانهای مرزی و غیر مرزی ایران: یک بررسی تطبیقی | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 5، دوره 23، شماره 80، مهر 1404، صفحه 99-128 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.50686.3707 | ||
| نویسندگان | ||
| ناصر سلطانی* 1؛ نیما بایرام زاده2 | ||
| 1دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری برنامهریزی آمایش سرزمین، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی این پژوهش، بررسی ارتباط توسعهیافتگی و امنیت در استانهای مرزی و غیر مرزی ایران است. روش پژوهش حاضر بهلحاظ ماهیت کاربردی و بهلحاظ نوع، توصیفی-تحلیلی میباشد. دادههای این پژوهش بهصورت کتابخانهای استخراج گردیده است. تجزیهوتحلیل دادههای گردآوریشده بهصورت کمّی و با استفاده از نرمافزارهای «EXCEL»، «GIS» و «SPSS» صورت گرفته است. برای وزندهی به شاخصها از مدل «OPA»، برای ارزیابی وضعیت توسعهیافتگی و امنیت از روش تصمیمگیری چندشاخصة ویکور، برای ارتباطیابی میان متغیرها از روش «GWR» و برای بررسی تفاوت وضعیت توسعهیافتگی و امنیت از آزمون t دو نمونة مستقل استفادهشده است. نتایج نشانگر آن است که بر اساس آزمون t دو نمونه مستقل، در دو گروه استانهای مرزی و غیر مرزی از نظر میزان توسعهیافتگی و امنیت، تفاوت معناداری مشاهده نشده است. نتایج آزمون «GWR» حاکی از آن است که در استانهای مرزی، 42 درصد از سطح امنیت، بهوسیلة توسعهیافتگی پیشبینی میشود، در حالی که این نسبت در استانهای غیر مرزی به 63 درصد میرسد. نظام برنامهریزی ایران، با اتکاء به نظریة نئوکلاسیک و الگوی مرکز-پیرامون، در طول زمان نابرابریهای توسعهای را در میان استانهای مرزی و غیر مرزی بهوجود آورده است، علاوه بر این، تحولات اخیر در مناطق مرزی ایران، موجب ایجاد چالشهای امنیتی متعددی شده که میتواند تأثیر بسزایی بر روند توسعهای این مناطق داشته باشد؛ بنابراین برای برطرف کردن نابرابریهای موجود و ارتقاء سطح توسعه در مناطق مرزی، لازم است که سیاستهای کلان و خرد با در نظر گرفتن تمامی ابعاد و چالشهای موجود، بهویژه در زمینة امنیت، طراحی و اجرایی شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "توسعه"؛ "امنیت"؛ "استانهای مرزی و غیرمرزی"؛ "ایران" | ||
| مراجع | ||
|
اسکندریعطا، محمدرضا؛ نادر مهرگان؛ علیرضا پورفرج؛ سعید کریمی پتانلار (1398). تحلیل فضایی نابرابری منطقهای با تأکید بر عوامل محیطی و سیاسی، اقتصاد و توسعه منطقهای. دوره 26. شماره 18. صفحات 220- 197.
اطاعت. جواد؛ سیدهزهرا موسوی (1390). رابطه متقابل امنیت ناحیهای و توسعهیافتگی فضاهای سیاسی با تأکید بر سیستان و بلوچستان، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک. دوره 7. شماره 21. صفحات 87-70.
امیری، علی؛ سارا آموزگار؛ مسلم عارفی (1399). تبیین رابطه بین سطوح توسعهیافتگی و امنیت در استانهای ایران. فصلنامه علمی برنامهریزی منطقهای. دوره 10. شماره 40. صفحات 34-15.
امینی، آزاده؛ معصومه رفیعی (1398). موانع شکل گیری پیوندهای روستایی- شهری در کلانشهر تهران مورد: بخش مرکزی شهرستان شهریار، توسعه فضاهای پیراشهری. دوره 1. شماره 1. صفحات 110-95.
بایرامزاده، نیما؛ میرنجف موسوی (1403). بررسی ارتباط توسعهیافتگی و تخصیص منابع در ایجاد سکونتگاههای انسانی جدید در طی سالهای 1390 تا 1400 (نمونه موردی: ایران)، جغرافیا و مطالعات محیطی. دوره 13. شماره 49. صفحات 139-120.
برادران، زینب؛ زهرا آذری؛ حسین پناهی (1400). شناسایی و اولویتبندی هستههای کلیدی بخش زیربنایی استان آذربایجان شرقی: رویکرد تحلیل چندبخشی(MSA)، اقتصاد و توسعه منطقهای. دوره 28. شماره پیاپی 21. صفحات 102-75.
بهرامیپاوه، رحمت (1397). تحلیلی بر روند پارادایم توسعهیافتگی و تأثیر آن بر همگرایی ملی در ایران، سیاستهای راهبردی و کلان. دوره 6. شماره 23. صفحات 497-478.
doi: 10.32598/JMSP.6.3.478
ترکاشوند، سینا؛ محمد مینایینژاد؛ وحیده مرادیانمحمدیه؛ فاطمه سادات هاشمی (1400). واکاوی نقش آموزش به شیوه مجازی در بازتولید نابرابری آموزشی، فصلنامه رشد فناوری. دوره 18. شماره 69. صفحات 55-46.
حمزهپور، زرگار؛ سیروس فخری (1396). تحلیلی بر نقش بازارچههای مشترک مرزی در ارتقای امنیت مناطق مرزنشین (مطالعۀ موردی بازارچههای مرزی سردشت و پیرانشهر)، فصلنامه مدیریت نظامی. دوره 17. شماره 67. صفحات 140-104.
خلیلی، رضا (1396). امنیت و توسعه؛ رویکردی ژئوپلیتیکی به توسعه و توازن در ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی. دوره 20. شماره 78. صفحات 158-129.
داداشپور، هاشم؛ دلارام شجاعی (1401). نابرابری فضایی و رابطه مرکزـ پیرامون در ایران: ارائة یک مدل نظری با استفاده از روش نظریهپردازی لینهام، مجله علمی آمایش سرزمین. دوره 14. شماره 1. صفحات 59-25.
doi: 10.22059/jtcp.2022.334526.670279
داداشپور، هاشم؛ نینا الوندیپور (1397). واکاوی رویکرد فضاییِ عدالت در پژوهشهای نابرابری منطقهای؛ مروری نظاممند در حوزه میانرشتهای، فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی. دوره 10. شماره 3. صفحات 112-79.
doi: 10.22035/isih.2018.284
دهشیری، محمدرضا؛ سیدمحمد حسینی؛ صارم شیراوند؛ سیدمصطفی حسینی (1396). تاثیر امنیت منطقهای بر رفتارشناختی مجموعههای امنیتی مناطق، سیاست جهانی. دوره 6. شماره 1. صفحات 78-43.
دهقانشبانی، زهرا؛ ابراهیم هادیان؛ جمال نگهداری (1398). تحلیل رابطه نابرابری منطقهای و توسعه اقتصادی در ایران: رویکرد دادههای تابلویی فضایی، مجله تحقیقات اقتصادی. دوره 54. شماره 4. صفحات 890-875.
ذکی، یاشار؛ کمال رنجبریچیچوران (1401). تحلیل آمایش نواحی مرزی از منظر جغرافیای سیاسی مرز (مطالعه موردی: نواحی مرزی استان کردستان)، پژوهشهای جغرافیای انسانی. دوره 54. شماره 3. صفحات 1209-1189.
رحمتی، منصور؛ سمیه محمدیحمیدی (1400). بررسی و تحلیل شاخصهای توسعه امنیتزا در مناطق مرزی (مورد مطالعه: مناطق مرزی غرب کشور)، امنیت ملی. دوره 11. شماره 40. صفحات 360-331.
رستمعلیزاده، ولیاله؛ رضا نوبخت؛ سعیده شهبازین (1403). تحلیل تفاوتهای اجتماعی و اقتصادی مناطق مرزی و غیرمرزی ایران، فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران. دوره 17. شماره 4. صفحات 78-53.
رفیعیان، مجتبی؛ اسماعیل پیری؛ سامان حیدری؛ باقر اوحمدی (1400). ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور، فصلنامه علمی برنامهریزی منطقهای دوره 11. شماره 44. صفحات 38-17.
زالی، نادر؛ صفورا حیدری؛ سامان ابیزاده (1400). بررسی رابطه متقابل امنیت و توسعه در مناطق مرزی ایران (مطالعه موردی: شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان)، پژوهشهای جغرافیای انسانی. دوره 53. شماره 3. صفحات 1163-1143.
سالم، علیاصغر؛ اسفندیار جهانگرد؛ لیلا جباری (1400). عوامل مؤثر بر نابرابری سلامت در استانهای ایران، فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصادی. سال 29. شماره 99. صفحات 417- 385.
شیخی، حجت؛ محمد سلاورزیزاده؛ رضا ملکمحمدی (1402). ارزیابی سطح توسعهیافتگی شهرستانهای استان ایلام. فصلنامه جغرافیا. برنامهریزی منطقهای. دوره 13. شماره 50. صفحات 16-1.
عبدی، عطاالله؛ سیدیحیی صفویهمامی؛ محمدعثمان حسینبر؛ مسلم نامدارزاده (1403). تبیین الزامات ناحیهای در توسعه چابهار، آمایش سیاسی فضا. دوره ۶. شماره ۳. صفحات ۸۵-۱۰۶.
علویقصونی، سیدجواد؛ محمد میرهای؛ سید عباس احمدی (1396). پیوندهای امنیت و توسعه ناحیه ای در مناطق جغرافیایی ایران؛ مطالعه موردی: استان خراسان رضوی، فصلنامه بینالمللی ژئوپلیتیک. 13(45). صفحات 145-125.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17354331.1396.13.45.5.6
فطرس، محمدحسن؛ یعقوب فاطمیزردان (1399). مقایسه تطبیقی روند توسعه و میزان نابرابری استانهای کشور طی سه مقطع 1385، 1390 و 1395: رویکرد مرکز- پیرامون، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران. دوره 9. شماره 35. صفحات 89-63.
doi: 10.22084/aes.2020.20138.2942
قادریحاجت، مصطفی؛ محمدرضا حافظنیا (1397). راهکارهای دستیابی به عدالت فضایی در ایران. پژوهشهای جغرافیای سیاسی. دوره 3. شماره 3. صفحات 57-25
doi: 10.22067/pg.v4i9.75411
قاسمی، مریم؛ حمیدرضا گلثومیان؛ حسین مینایی (1398). شکاف های توسعهای. مانعی در تحقق امنیت پایدار در نواحی مرزی (نمونه موردی: شهرستان مرزی تایباد). مهندسی جغرافیایی سرزمین. دوره 3. شماره 6. صفحات 78-63.
کریمیموغاری، زهرا؛ جواد براتی (1396). تعیین سطح نابرابری منطقهای استانهای ایران: تحلیل شاخص ترکیبی چند بُعدی. پژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی. سال 7. شماره 26. صفحات 70-49.
کیانی، وحید؛ محسن طاهری (1401). واکاوی دلایل توسعهنیافتگی اقتصادی و تأثیر آن بر امنیت جنوب شرق ایران (مطالعه موردی: استان سیستان و بلوچستان)، پژوهشهای جغرافیای سیاسی. دوره 7. شماره 1. صفحات 25-1.
محمدپناهی، صدیقه؛ حمیدرضا وارثی؛ مسعود تقوایی (1402). برنامهریزی استراتژیک توسعۀ منطقهای ایلام بر مبنای رقابتپذیری منطقهای، جغرافیا و توسعه ناحیهای. دوره 21. شماره 1. صفحات 233- 211.
https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.79363.1205
مرادینصر، حسن؛ عبدالرضا رحمانیفضلی؛ رحمتاله منشیزاده (1398). تحلیل وضعیت توسعهیافتگی دهستانهای استان لرستان با تأکید بر توسعه و امنیت پایدار، پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی. دوره 12. شماره 4. صفحات 80-55.
مرکز آمار ایران (1402). جایگاه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استانهای کشور 1401- 1397.
مصیبزاده، علی؛ اسما مظفرینیا؛ محسن شبستر (1400). تحلیلی بر نابرابریهای فضایی و سنجش وضعیت توسعۀ منطقهای در استانهای ایران، جغرافیا و مطالعات محیطی. دوره 10. شماره 40. صفحات 84-71.
مظفری، ابوالقاسم؛ حمیدرضا حاجیحسینی؛ محمدرضا حاجیحسینی (1398). بررسی جایگاه ژئوپلیتیک آب در توسعه و امنیت پایدار مناطق مرزی براساس رویکرد سیستمهای پویا، فصلنامه بینالمللی ژئوپلیتیک. دوره 15. شماره 1. صفحات 145-118.
معزی، علی؛ سعید وثوقی (1397). نسبت«امنیت» و «توسعه» در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، سیاست جهانی. دوره 7. شماره 2. صفحات 54-27.
موسوی، میرنجف؛ نیما بایرامزاده (1403). تحلیل فضایی روند نابرابریهای منطقهای در ایران، فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی «سپهر». دوره 33. شماره 131. صفحات 125-105.
یگانگی، سیدکامران (1403). توسعه اقتصادی مرزها ضامن امنیت مرزی، جغرافیا و روابط انسانی. دوره 6. شماره 4. صفحات 86-73. https://doi.org/10.22034/gahr.2023.407441.1914
Ataei, Y., Mahmoudi, A., Feylizadeh, M. R., & Li, D. F (2020). Ordinal Priority Approach (OPA) in Multiple Attribute Decision-Making. Applied Soft Computing, 86, 105893. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2019.10589 Achten, S., & Lessmann, C (2020). Spatial inequality, geography and economic activity. World Development, 136, 105114. doi: 10.1016/j.worlddev.2020.105114 Bayramzadeh, N., Mousavi, N. & Panezai, S (2025). Provincial inequalities in Iran: A comprehensive planning model for budget allocation. Town and Regional Planning, 86, 46–61. https://doi.org/10.38140/trp.v86i.8271 Bobryk, A (2020). Security policy and regional development: The impact of local border traffic on the economy of the Polish‐Russian border area. Regional Science Policy & Practice, 12(5), 833-846. doi: 10.1111/rsp3.12331 Cappellano, F (2019). The Mission-Oriented Approach for (Cross-Border) Regional Development. Sustainability, 12(12), 5181. https://doi.org/10.3390/su12125181 Decoville, A., & Durand, F (2017). Challenges and obstacles in the production of cross-border territorial strategies: The example of the greater region. TrAESOP., 65-78. doi: 10.24306/TrAESOP.2017.01.005 Dey, S., Ray, J., & Majumder, R (2024). Spatial inequality in sub-national human development index: A case study of West Bengal districts. Sustainable Futures, 8, 100330. doi: 10.1016/j.sftr.2024.100330 Durand, F., & Decoville, A (2020). A multidimensional measurement of the integration between European border regions. Journal of European Integration. 42(2), 163-178. https://doi.org/10.1080/07036337.2019.1657857 Granit, J (2015). Integrating sustainable development and security: An analytical approach with examples from the Middle East and North Africa, the Arctic and Central Asia. ResearchGate. Retrieved from Hoseinpour, M., Mousavi, M., & Ghalehteimouri, K. J (2024). Enhancing urban and regional development for border security in Iran: A futures study of West Azerbaijan province. trp, 84, 15-28. doi: 10.38140/trp.v84i.7823 Jones, P. N., & Wild, T (1994). Opening the Frontier: Recent Spatial Impacts in the Former Inner-German Border Zone. Regional Studies. 28(3), 259-273. https://doi.org/10.1080/00343409412331348236 Mahmoudi, A., Sadeghi, M., Deng, X., Pan, P (2023). OPA Solver: A web-based software for Ordinal Priority Approach in multiple criteria decision analysis using JavaScript, SoftwareX, Vol. 24, p. 101546, https://doi.org/10.1016/j.softx.2023.101546 Mousavi, M., Jafarpour Ghalehteimouri, K., Bagheri Kashkouli, A., & Bayramzadeh, N (2024). Mitigating development barriers and addressing disparities in border cities of Iran: a comprehensive analysis of border provinces and influential factors. Geojournal, 89(4), 1-0. doi: 10.1007/s10708-024-11181-9 Nawaro, J., Gianquintieri, L., & Caiani, E. G (2024). Analysis of the Sustainable Development Goal 3 index for Italian municipalities. Public Health, 236, 386–395. doi: 10.1016/j.puhe.2024.08.014 Nijkamp, P., Kourtit, K., Krugman, P., & Moreno, C (2024). Old wisdom and the New Economic Geography: Managing uncertainty in 21st century regional and urban development. Regional Science Policy & Practice, 16(10), 100124. doi: 10.1016/j.rspp.2024.100124 Nilsson, M (2020). Security-Development Nexus in Peacebuilding. The Palgrave Encyclopedia of Peace and Conflict Studies. Palgrave Macmillan. doi:10.1007/978-3-030-11795-5_31-1 Plangger, M (2019). Exploring the role of territorial actors in cross-border regions. Territory, Politics, Governance. 7(2), 156-176. https://doi.org/10.1080/21622671.2017.1336938 Qiu, M., Yang, Z., Zuo, Q., Wu, Q., Jiang, L., Zhang, Z., & Zhang, J (2021). Evaluation on the relevance of regional urbanization and ecological security in the nine provinces along the Yellow River, China. Ecological Indicators, 132, 108346. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2021.108346 Rajagopalan, R. P., & Stroikos, D (2024). The transformation of India's space policy: From space for development to the pursuit of security and prestige. Space Policy, 69, 101633. doi:10.1016/j.spacepol.2024.101633 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 695 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 175 |
||