| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 825 |
| تعداد مقالات | 7,925 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,583,928 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,440,747 |
تحلیل پیکرگردانی اسطورۀ سیمرغ به قو در گذر از ادب غنایی به رمانتیسم | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| دوره 23، شماره 45، شهریور 1404، صفحه 193-208 اصل مقاله (790.04 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2025.49516.3275 | ||
| نویسندگان | ||
| حسینعلی قبادی* 1؛ عاطفه سالاروند2 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی- دانشگاه تربیت مدرس- تهران- ایران(نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پیکرگردانی اسطورهها، تحتتأثیر عوامل درونمتنی و برونمتنی در بستر روایتها شکل میگیرد که یکی از مهمترین این عوامل، تغییر مکاتب ادبی است. گذار از ادب غنایی به رمانتیسم، موجب دگرگونی اسطورهها، ازجمله اسطورۀ سیمرغ شده است. در این تحول، سیمرغ که در شاهنامه بهعنوان رابط آسمان و زمین و در منطقالطیر بهعنوان فرمانروای پرندگان، معرفی و ستایش میشود، در متون رمانتیک معاصر، به پیکرههایی چون بوف، ققنوس و قو تغییر شکل داده و با از دست دادن قدرت و قطع ارتباط با آسمان، ناتوان از تحقق آرمانهای فردی، به سوی نابودی سوق مییابد. مسئلۀ پژوهش حاضر، این است که تغییر نوع ادب غنایی به رمانتیسم، چگونه بر پیکرگردانی اسطورۀ سیمرغ تأثیر گذاشته و چه ویژگیهای جدیدی را در آن ایجاد کرده است. بدین منظور، این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و براساس مطالعات کتابخانهای، تغییرات اسطورۀ سیمرغ را از منظر پنج عنصر روایی شامل شخصیتپردازی، گفتار، کنش، زمان و نیز مکان بررسی میکند. نتایج نشان میدهد که در گذر از ادب غنایی به رمانتیسم، اسطورهها از نظر جثه، کوچکتر، از لحاظ کنش، گفتار و زمان، محدودتر، و از منظر مکان، در فاصلهای بیشتر از آسمان قرار میگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیکرگردانی اسطوره؛ غنا؛ رمانتیسم؛ سیمرغ؛ قو | ||
| مراجع | ||
|
تسلیمی، علی. (1401). گزارههایی در ادبیات معاصر ایران شعر، تهران: اختران.
جعفری، مسعود. (1386). سیر رمانتیسم در ایران از مشروطه تا نیما، تهران: مرکز.
حاتمی، هادی. (1391). سیمرغ در آثار مولانا، ادب و عرفان، دورۀ چهارم، شمارۀ 13، صص 47- 62.
حسینی، سارا؛ ذبیحی، رحمان؛ شوهانی، علیرضا. (1399). تحلیل بوطیقای سیمرغ و ققنوس در گذار از حماسه و عرفان به شعر نو فارسی با تکیه بر شعر ققنوس نیما یوشیج، پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شمارۀ 59، صص 19-47.
حمیدی، مهدی. (1336). اشک معشوق (در سه جلد: جنون عشق، خون سیاوش، طلسم شکسته)، تهران: امیرکبیر.
خواجات، بهزاد. (1391). رمانتیسیسم ایرانی (بررسی جریان رمانتیک در شعر امروز فارسی)، تهران: بامداد نو.
دهقان، علی؛ محمدی، دادرس. (1391). تحولات اسطورۀ سیمرغ در گذر از حماسه به عرفان: بر اساس شاهنامۀ فردوسی و منطقالطیر عطار، ادب و عرفان، دورۀ سوم، شمارۀ 19، صص 51-66.
رستگار فسایی، منصور. (1383). پیکرگردانی در اساطیر، تهران: پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی.
سیدحسینی، رضا. (1387). مکتبهای ادبی، تهران: نگاه.
شمیسا، سیروس. (1387). فرهنگ اشارات ادبیات فارسی (اساطیر، سنن، آداب، اعتقادات، علوم ...)، تهران: میترا.
عطار نیشابوری، محمد بن ابراهیم. (1393). منطقالطیر، تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران: سخن.
فتوحی رودمعجنی، محمود. (1389). بلاغت تصویر، تهران: سخن.
فربود، فریناز؛ سهیلیراد، فهیمه. (1382). بررسی تطبیقی سیمرغ در متون ادبی، حماسی و عرفانی، هنر، شمارۀ 56، صص 23-43.
فردوسی، ابوالقاسم. (1366). شاهنامه، بهکوشش جلال خالقی مطلق، با مقدمۀ احسان یارشاطر، جلد 1-5، نیویورک.
کوشکی، ایرج. (1394). تطبیق مکاتب کلاسیسم و رمانتیسم اروپا با شعر فارسی، تهران: ماهواره.
محمدی حاجیآبادی، فائزه؛ پورمند، حسنعلی. (1390). بررسی تطبیقی سیمرغ با استناد به اوستا، شاهنامه و منطقالطیر، نقشمایه، دورۀ چهارم، شمارۀ 8، صص 57-64.
مشکور، محمدجواد. (1356). سیمرغ و نقش آن در عرفان ایران، هنر و مردم، شمارۀ 177-178. صص 86-90.
هدایت، صادق. (1351). بوفکور، بهکوشش امیرحسین خنجی، تهران: سپهر.
یاحقی، محمدجعفر. (1391). فرهنگ اساطیر و داستانوارهها در ادبیات فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
یوشیج، نیما. (1362). شعر من، تهران: امیرکبیر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 512 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 131 |
||