پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,851,776 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,024 |
تبیین دیدگاه و جایگاه انسان شناسی در آئین زرتشت و شیخ اشراق | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| دوره 9، شماره 1، فروردین 1404، صفحه 97-120 اصل مقاله (529.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2024.49236.1209 | ||
| نویسندگان | ||
| طیبه مطلوبی1؛ محمدعلی یوسفی* 2؛ بهروز افشار2 | ||
| 1دانشجوی دکتری رشته ادیان و عرفان، گروه اللهیات، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران | ||
| 2استادیار رشته ادیان و عرفان، گروه الهیات، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| انسان و ماهیت او در مکاتب مختلف فکری و دینی از مهمترین مفاهیمی می باشد که بحث های مختلفی حول چیستی و هستی آن شکل گرفته است. بر همین اساس از ایران و یونان باستان تا دوران معاصر و در ادیان مختلف از زرتشت تا اسلام مباحث و دیدگاههای مختلفی حول انسان و ماهیت آن پدید آمده است. به گونه ای که اندیشمندان مختلف اعم از غربی یا اسلامی در طول تاریخ برای بررسی و تبیین این مفاهیم با تمسک به مبانی و طرق مختلفی که در پیش گرفتهاند، به نتایج مختلفی نیز دست یافته اند. آنچه در این مقاله پرسش اصلی را شکل میدهد عبارت است از: اینکه مهمترین وجوه اشتراک و افتراق دین زردشت و حکمت اشراق سهروردی در بحث از ماهیت انسان چیست؟ فرضیه پژوهش ما بر این مبنی است که انسان و ماهیت آن نزد زرتشت بیشتر مبتنی بر آموزه های اخلاقی و دینی(دین ایران باستان) و نزد شیخ اشراق بیشتر فلسفی و مبتنی بر آموزه های اسلامی می باشد. در حکمت اشراق انسان تلفیقی از نفس و بدن و از سنخ نورالانوار (جوهری بسیط و مجرد) است که اصالت با او می باشد. این مقاله با روش تحلیلی استنتاجی، به بررسی نگرش زرتشت و شیخ الاشراق به انسان و ماهیت وجودی میپردازد. در آموزه های زرتشت، انسان موجودی نیست که بی اختیار باشد و سرنوشتش را از پیش برایش تعیین کرده باشند و خودش در آن نقشی نداشته باشد. در حکمت اشراقی انسان نیز که واحد مراتب نورانیت است به دلیل آفرینش خاصی که دارد در مراتب مختلف وجودی خود واجد مقامات مختلف آگاهی و تعالی می شود و به همان اندازه نیز می تواند در مراتب پایین و عالم غواسق باقی بماند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انسان شناسی؛ زرتشت؛ شیخ اشراق؛ نورالانوار؛ نفس و بدن | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابراهیمی دینانی، غلامحسین (1366). شعاع اندیشه و شهود در فلسفه ی سهروردی، انتشارات حکمت، تهران.
آژیر, اسداله, الیاسی, آزاده. (1398). انسانشناسی رمزی در داستانهای عرفانی شیخ اشراق. فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز, 19(71), 1-22. doi: 10.22099/jrt.2019.31715.1987
آشتیانی، سید جلال الدین(1374). زرتشت (مزدیسنا و حکومت)، تهران، شرکت سهامی انتشار.
ابوریان، سیدمحمد (1372). مبانی فلسفه ی اشراق از دیدگاه سهروردی، ترجمه محمدعلی شیخ، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
اسفندیار، رجبعلی (1385). وجوه سیاسی فلسفه شیخ شهاب الدین سهروردی، بوستان کتاب، قم.
اوشیدری، جهانگیر(1371). دانشنامة مزدیسنا، مرکز، تهران.
ایرانی، دینشاه (1311). پرتوی از فلسفه ایران باستان، بمبئی: انتشارات انجمن زرتشتیان ایرانی.
بویس، مری، (1374). تاریخ کیش زرتشتی، ترجمة همایون صنعتی زاده، توس، تهران.
بهار، مهرداد (1369). بندهش، تهران: انتشارات توس.
پیرمحمدی، الهام (1392). بررسی تطبیقی شناخت حقیقت انسان و جایگاه آن در نظام هستی از دیدگاه شیخ اشراق و ملاصدرا، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.
حسینی دهشیری، افضل السادات و اسلامی، ادریس(1391). آیین زرتشت ودلالتهای تربیتی آن(براساس متن گاتها)، https://civilica.com/doc/664356.
حاجتی شورکی، سید محمد(1397). بررسی چندگانه بودن نیروهای معنوی انسان در آیین زرتشت، ماهنامه معرفت، سال بیست و هفتم شهریورماه، شماره 249 «ویژه ادیان».
دارمستتر، جیمس (1348). تفسیر اوستا و ترجمه گاتاها، ترجمه: موسی جوان، تهران: چاپخانه رنگین.
دوستخواه، جلیل (1362). اوستا، تهران: انتشارات مروارید.
رضی، هاشم (1379). حکمت خسروانی، سیر تطبیقی فلسفه و حکمت و عرفان در ایران باستان، انتشارات بهجت، تهران.
ریاضی هروی، شیدا؛ شمشیری، بابک (1393). نگاهی به انسان شناسی زرتشت و استنتاج دلالت های تربیتی آن، معرفت ادیان سال پنجم، شماره 2 (پیاپی 18).
ریاضی هروی, شیدا, شمشیری, بابک, رحیمیان, سعید. (1391). بررسی مقایسهای مفهوم خودشناسی از نگاه آیین زرتشت و اسلام. هفت آسمان, 14(55), 45-62.
سجادی، سیدجعفر (1366). شهاب الدین سهروردی و سیری در فلسفه اشراق، نشر فلسفه، تهران.
سعیدی، مریم (1388). اصالت یا اعتباری بودن ماهیت از دیدگاه شیخ اشراق. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه قم.
سهروردی، شهاب الدین (1355). مجموعه مصنفات، تصحیح و مقدمه سید حسین نصر، جلد 3، انجمن حکمت و فلسفه.
سهروردی، شهاب الدین (1396). مجموعه منصفات شیخ اشراق. ج 1-4. تهران : موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
سهروردی، شهاب الدین (1375). هیاکل النور، به همراه سایر رسائل، ج 3، تهران : موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی : دوم.
سهروردی، شهاب الدین (1385). حکمت اشراق، گزارش و شرح با تطبیق و نقد یحیی یثربی، قم: بوستان کتاب.
سهروردی، شهاب الدین (1385). المشارع و المطارحات. مترجم و حاشیه نگار دکتر صدرالدین طاهری، تهران : چاپخانه مجلس شورای اسلامی.
سهروردی، شهاب الدین (1396). نزهه الارواح و روضه الافراح فی تاریخ الحکماء و الفلاسفه، ج 2، حیدرآباد.
شاکر, محمدکاظم, موسوی حرمی, فاطمه سادات. (1391). کمال پذیری انسان؛ نقطه عزیمت در گفتمان ادیان. انسان پژوهی دینی, 8(26), 43-71
شمشیری، بابک (1387). درآمدی بر هویت ملی، شیراز: انتشارات نوید شیراز.
شهزادی، رستم، (1367). جهان بینی زرتشتی، فروهر، تهران.
شهزادی، رستم (1371). زرتشت و آموزشهای او، تهران: انتشارات فروهر.
شهرزوری، شمسالدین محمد (1372). شرح حکمه الاشراق. تصحیح حسین ضیایی تربیتی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
فضلی، علی (1391). روند شکل گیری اشراق (اشراق عرفانی) از دیدگاه شیخ شهاب الدین سهروردی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت شهید رجایی.
قائممقامی، احمدرضا (1387). «ملاحظاتی کوتاه درباره بعضی قوای نفس در متون زرتشتی»، در: مجله ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش187، ص97-119.
منتظری, سیدسعیدرضا. (1398). تحلیل رابطۀ انسان و خدا در دین زرتشتی بر اساس رویکرد پدیدارشناسی. مجله علمی " فلسفه دین ", 16(1), 133-156.
doi: 10.22059/jpht.2019.256594.1005558.
نیولی، گراردو (1390). از زرتشت تا مانی، ترجمه: آرزو رسولی، تهران: نشر ماهی.
وحیدی، حسین (1382). شناخت زرتشت، تهران: نشر علم. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 541 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 253 |
||