اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 805 |
| تعداد مقالات | 7,794 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,159,141 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,201,541 |
تحلیل دستاوردهای اجرای طرحهای شاخص زیربنایی و اقتصادی در ناحیة روستایی سیستان با روش «نظریه مبنایی» | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 8، دوره 23، شماره 80، مهر 1404، صفحه 181-204 اصل مقاله (810.9 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.50380.3697 | ||
| نویسندگان | ||
| جلال خمری1؛ ابوذر پایدار* 2؛ سیروس قنبری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| 2دانشیار دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مشکلات ناشی از شرایط خشکسالی و کمآبی در روستاهای سیستان، باعث بروز بحران شدید آبی و تأثیرات منفی در اقتصاد غالب (کشاوزی)، اشتغال، وزش باد همراه با طوفان و گرد و غبار (بهطور متوسط 7/80 روز در سال)، تخلیة بیش از ۱۸۰ روستا و مهاجرت ساکنین به مناطق دیگر شده است. طرحها و برنامههای مختلفی برای تعدیل و کاهش اثرات نامطلوب این پدیده بر زندگی مردم و اقتصاد منطقه انجام شده است اما امروز آنچه از شرایط سیستان مشاهده میشود، نشان از ناپایداری در اقتصاد و معیشت مردم دارد؛ از همینرو این پژوهش با روش کیفی (نظریه مبنایی) و بهصورت کاربردی، به بررسی روند تأثیرگذاری طرحها در زمینة بهبود زیرساختها و توسعة اقتصادی روستاها و عواملی که در موفقیت یا عدم موفقیت این طرحها نقش داشتهاند، پرداخته است. طبق نتایج تحقیق، مدل مفهومی تحقیق از ارتباط بین مقولهها، راهبردهای پیشنهادی و پیامدهای حاصل از آن با ۵ معیار و 35 زیرمعیار بهدست آمد. شرایط علّی با 8 مفهوم در این مدل، تصویر روشنی از ناحیة سیستان ارائهمیدهد که با چالشهای جدی اقتصادی و اجتماعی روبرو است. این مشکلات بهصورت زنجیرهای به هم متصل هستند. شرایط مداخلهگر با 7 مفهوم تأکید میکند چالشها، بهدلیل عوامل داخلی و خارجی، پیچیدگی خاصی دارند. شرایط زمینهای با 4 مفهوم در مدل بهدستآمده نشان از چالشهای ساختاری و سیستماتیک دارد که بهطور متقابل بر یکدیگر تأثیر میگذارند. راهبردهای پیشنهادی با 9 مفهوم برای توسعة روستاهای سیستان، مجموعهای جامع و متنوع از اقدامات است که میتوانند به بهبود شرایط زندگی مردم این منطقه کمک کنند. بهعنوان مثال؛ ایجاد و توسعة صنعت، پتانسیلهای انرژی تجدیدپذیر، سیاستهای کشاورزی نوین و توسعة اقتصاد گردشگری میتواند در تجارت مرزی با افغانستان ضروری و الزامآور باشد. پیادهسازی راهبردهای توسعة پایدار مطرحشده، میتواند پیامدها و تحولات شگرفی را در منطقة سیستان ایجاد کند و به بهبود کیفیت زندگی مردم و توسعة پایدار آن کمک نماید. این پیامدها با 7 مفهوم با توجه به چالشهای موجود، نیاز به یک برنامه جامع و بلندمدت دارد که با مشارکت همة ذینفعان و با استفاده از منابع داخلی و خارجی اجرا شود. موفقیت این برنامه به عوامل مختلفی از جمله؛ حمایت دولت، مشارکت بخش خصوصی، توانمندسازی جامعة محلّی و وجود زیرساختهای مناسب بستگی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقتصاد پایدار؛ اقتصاد روستایی؛ نظریه مبنایی؛ سیستان | ||
| مراجع | ||
|
ادیبحاجباقری محسن سرور پرویزی؛ مهوش صلصالی (۱۳۸۹). روشهای تحقیق کیفی، انتشارات بشری چاپ دوم.
ایمانی، بهرام؛ سمانه سارانی (1402). تحلیل عوامل موثر در تحققپذیری اهداف طرحهای توسعه روستایی شهرستان زابل، توسعه پایدار محیط جغرافیایی. دوره 5، شماره 9. صفحات 162-144.
بدری، سیدعلی؛ محمدرضا رضوانی؛ پروین خدادادی (1398). تحلیل محتوای کیفی سیاستهای فضایی توسعة روستایی کشور پس از انقلاب اسلامی، برنامهریزی فضایی. دوره 9. شماره 1. صفحات 24-1.
توکلی، جعفر؛ اکرم رزلانسری (1395). تحلیل اثرات کالبدی و اقتصادی طرحهای هادی روستایی مورد: روستاهای شهرستان کرمانشاه، اقتصاد فضا و توسعه روستایی. دوره ۵. شماره ۱۶. صفحات۱۴۱-۱۶۰.
جهانتیغ، منصور؛ معین جهانتیغ (1403). بررسی اثر ویژگیهای خاک بر پراکنش گیاه دارویی هندوانه ابوجهل (Colocynthis Citrullus) در نواحی خشک با استفاده از آنالیز چند متغیره (مطالعه موردی: دشت سیستان)، مجله پژوهشهای گیاهی (مجله زیست شناسی ایران). (علمی). دوره 37. شماره 1. صفحات 118-107.
حسینی، احمد؛ علی جعفریزاده (1402). بررسی اثرات طوفانهای گرد و غباری حاصله ازسرعت باد در مهاجرت جمعیت روستایی منطقه سیستان، مخاطرات محیط طبیعی. دوره 12. شماره 36. شماره پیاپی 2. صفحات 78-61.
حیدرپور، بهادر؛ تهمینه دانیالی؛ علیرضا استعلاجی (1399). تبیین چالشهای عمده توسعه روستایی برای دستیابی به توسعه پایدار شهرستان اسلامشهر، مجله علوم جغرافیایی جغرافیای کاربردی. دوره ۱۶. شماره ۳۲. صفحات ۱۳۱-۱۴۲.
حیدرینسب، مهدی؛ امیر کرم؛ حسین نگارش؛ احمد پهلوانروی (1401). تحلیل مخاطرات ناشی از جابهجایی تپههای ماسهای در دشت سیستان، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. دوره 9. شماره پیاپی 34. صفحات 75-59.
خالقی، عقیل؛ رباب نقیزاده (1400). تحلیل نگرش جامعۀ روستایی به برنامههای توسعه در قلمرو جغرافیای رفتار فضایی مطالعۀ موردی: بخش مرکزی شهرستان ورزقان، نشریه جغرافیا و توسعه. دوره 19. شماره پیاپی 64. صفحات290- 265.
دلاور، علی (1402). روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی، ویراست چهارم. نشر ویرایش. تهران. 298.
ذوالفقاری، امیرعلی؛ سیداسکندر صیدایی (1401). آسیبشناسی ساختاری طرح هادی بهمنزلة فراگیرترین طرح توسعة روستایی در ایران نمونه: استان کرمانشاه، جغرافیا و برنامهریزی محیطی. دوره 33. شماره 1. شماره پیاپی 85. صفحات 88-63.
عیدیوندی، کاظم؛ علیرضا قانع؛ الناز فرشاد؛ فاطمه محمدیجعفرآبادی (۱۴۰۲). تدوین سناریوها و استراتژیهای توسعه روستاییکشور در افق۱۴۱۴ با رویکرد آیندهپژوهی،فصلنامه چشمانداز شهرهای آینده. دوره ۴. شماره ۱. صفحات ۶۱-۷۶.
غفاریمقدم، زهرا؛ ابراهیم مرادی؛ محمود هاشمیتبار؛ علی سردارشهرکی (1401). تخصیص بهینه منابع آب بخش کشاورزی بین محصولات منتخب مناطق روستایی سیستان، راهبردهای توسعه روستایی. دوره 9. شماره 3. شماره پیاپی 35. صفحات 410-393.
قنبری، سیروس؛ محسن شایان؛ سیدیونس یوسفیپور (1399). ارزیابی اثرات خشکسالی (خشکسالی هواشناسی) بر توسعه روستایی در روستاهای شهرستان نیمروز، کاوشهای جغرافیایی مناطق بیابانی. دوره 8. شماره 2. صفحات 266-247.
مرادی، امیر؛ مهدی کلاهی (1399). روستازیستی پایدار در حوضه آبخیز بخش موسیآباد شهرستان تربت جام، فصلنامه علوم محیطی. دوره 18. شماره 4. صفحات 202-183.
میر، محدثه؛ حمید محمدی (1402). بررسی منافع و خسارتهای اقتصادی بهرهبرداران از تالاب بینالمللی هامون در زمان پرآبی و خشکسالی منطقه سیستان، فصلنامه علوم محیطی. دوره 21. شماره 3. صفحات 130- 113.
میرباقری، سیدمحسن؛ عطاءالله رفیعیآتانی؛ محمدرضا پارسانژاد (1401). طراحی الگوی مفهومی حکمرانی مشارکتی در ایران: رویکرد داده بنیاد، فصلنامه علمی راهبرد. دوره 31. شماره 2. شماره پیاپی 103. صفحات 218-195.
میر، رضا؛ غلامرضا عزیزیان؛ علیرضا مساحبوانی؛ علیرضا گوهری (۱۳۹۹). ارزیابی سیستمی راهکارهای سیاستی کاهش آسیبپذیری دشت سیستان به نوسان و کاهش منابع آب، علوم آب و خاک. جلد ۲۴. شماره ۳. صفحات ۱۳۱-۱۴۹.
نورافر، علیرضا؛ حمید غلامی؛ نوازاله مرادی؛ وحید راهداری؛ مرضیه رضایی (1402). تعیین نقش تغییر کاربری اراضی بر توفانهای گرد و غبار در منطقۀ سیستان با پایۀ پیشبینی زنجیره مارکوف، مدیریت بیابان. دوره 11. شماره 3. شماره پیاپی 27. صفحات 16-1.
نعیمآبادی، نازنین؛ حمید جلالیان؛ وحید ریاحی؛ محمودرضا میرلطفی (1401). اثر پروژه بینالمللی منارید بر توسعه جوامع محلی (مورد مطالعه: پروژه هامون سیستان)، مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی. شماره 3. دوره 17. صفحات 772-757.
https://sanad.iau.ir/Journal/jshsp/Article/1032183
Behroozeh, S., Valizadeh, N., Mohammadzadeh, M., Hayati, D., Esfandyari Bayat, S (2024). Rural Development Interventions and Their Sustainability: Case of Iran. In: Leal Filho, W., Abubakar, I.R., da Silva, I., Pretorius, R., Tarabieh, K (eds) SDGs in Africa and the Middle East Region . Implementing the UN Sustainable Development Goals – Regional Perspectives. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-91260-4_97-1 Bhagya Sri Chintakula (2020). Problems of Rural System in India, Need for Addressing Them in Rural Development Planning, International Journal of Engineering Research & Technology (IJERT) Volume 09, Issue 11. https://DOI: 10.17577/IJERTV9IS110119 Bukhtiyarova, T. I ; Demyanov, D. G Tenetko; A. A and Nemykina, Yu. S (2020). Ensuring sustainable rural development. IOP Conf. Ser.: Earth Environ. Sci. 421 022002. https://DOI. Org/ 10.1088/1755-1315/421/2/022002 Charmaz, K (2015). Grounded Theory: Methodology and Theory Construction. International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, 402-407. Dai L, Qiao W, Feng T, Li Y (2022). Research on Village Type Identification and Development Strategy under the Background of Rural Revitalization: A Case of Gaochun District in Nanjing, China. Int J Environ Res Public Health. 2022 Jun 3;19(11):6854. https://doi.org/10.3390/ijerph19116854. Derks, M. J. W., & Romijn, H. A. (2019). Sustainable performance challenges of rural microgrids: analysis of incentives and policy framework in Indonesia. Energy for Sustainable Development, 53, 57-70. https://doi.org/10.1016/j.esd.2019.08.003 Evwierhurhoma, F. E (2024). Rural Development Challenges and Management Theories. Nigerian Agricultural Policy Research Journal (NAPReJ), Vol. 11, Issue 01. 8-14. https://DOI: 10.22004/ag.econ.343426 Gbadebo, O., Tokede, A. M., & Ahmed Olaitan, A. (2021). An Appraisal of Nigeria's Rural Development Programmes and Policies: Lessons Learnt and the way forward. Department of Forest Economics and Extension, Forestry Research. FUTY Journal of the Environment Vol. 15 No.1 March, 2021. https://www.researchgate.net/publication/363845564 Harbiankova, A; Scherbina, E (2021). Evaluation Model for Sustainable Development of Settlement System. Sustainability 2021, 13, 11778. https://doi.org/10.3390/su132111778 Jež Rogelj, Mateja & Mikus, Ornella & Hadelan, Lari (2020). Selection of Economic Indicators for Measuring Sustainable Rural Development. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development Vol. 20, Issue 3, 285-297. https://www.researchgate.net/publication/344649562 Lim, H. B.., & Kim , C (2020). The Failure of a Rural Development Project: Korean Official Development Assistance in the Democratic Republic of the Congo. Asian Journal of Agriculture and Rural Development,10(1), 259-269. https://doi.org/10.18488/journal.1005/2020.10.1/1005.1.259.269 MADU, Abdulrazak & Nasidi, Nadir & Arugu, L (2023). A Critical Analysis of the Impact and Challenges of Selected Rural Development Programmes in Nigeria. Journal of Social Sciences and Management Studies. 2. 1-15 https://www.researchgate.net/publication/373834381 Xuesong Zhan, Huize Zhang, Yufei Zhao, Yu He, Dazheng Li, Fang Wang, Yufen Zhang, Chaofeng Shao (2024). Assessment of rural sustainable development and analysis and prediction of obstacles and coupled coordinated development: A case study of Zaozhuang City, Chinese Journal of Population, Resources and Environment, Volume 22, Issue 3, 312-325, ISSN 2325-4262 https://doi.org/10.1016/j.cjpre.2024.09.010 Zinchuk, T., Kutsmus, N., Kovalchuk, O., & Charucka, O (2018). Challenges of Sustainable Development of Rural Economy. Management Theory and Studies for Rural Business and Infrastructure Development, 40(4), 609-619. Retrieved from | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 542 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 141 |
||