| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 807 |
| تعداد مقالات | 7,807 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,205,870 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,223,509 |
تعیین قلمروهای مناسب فعالیت پرورش دام سبک با رویکرد آمایشی (نمونۀ موردی: استان خراسان رضوی) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 1، دوره 15، شماره 56، مهر 1404، صفحه 1-28 اصل مقاله (1.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2025.49656.3227 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا پارساپور1؛ علی فیروز زارع* 2؛ مریم رسول زاده3؛ علی رهنما3 | ||
| 1پژوهشگر گروه اقتصاد گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد ، ایران | ||
| 2استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد ، ایران. | ||
| 3پژوهشگر گروه اقتصاد گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف از تعیین قلمروهای مناسب فعالیتی آن است که هر قلمرو با توجه به شایستگیها و مزیتهای خود و در چهارچوب سیاستهای کلان سرزمینی، در چند رشته از فعالیتهای اقتصادی نقش تخصصی ایفا نماید و بر اساس آن با سایر مناطق تعامل برقرار کند؛ لذا در این مطالعه سعی شده است با استفاده از سه گروه شاخص شامل: اقلیم (بارش و درصد تبخیر و تعرق به مجموع بارش سالانه)، آب (وضعیت سرانة آب تجدیدشونده) و دام- مرتع (نسبت دام موجود به دام مجاز و توان اکولوژی مرتع) به تعیین قلمروهای مناسب مرتعداری و پرورش دام سبک در خراسان رضوی پرداخته شود. برای این منظور، دادههای آنها برای 33 شهرستان استان تهیه و به کمک یکی از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره یعنی «تاپسیس فازی»، اولویتبندی شد و سپس بر اساس آن، قلمروهای مناسب توسعة فعالیت دام سبک، به تفکیک شهرستانها، تعیین شد. پژوهش حاضر به لحاظ نوع هدف در میان پژوهشهای کاربردی و به لحاظ نوع روش در طبقهبندی تحقیقات توصیفی-پیمایشی قرار میگیرد. جامعة آماری مورد بررسی شامل 20 نفر از خبرگان و کارشناسان در حوزههایکشاورزی، مرتعداری و پرورش دام سبک در استان خراسان رضوی در سال 1401 بوده است. نتایج مطالعه نشانداد که شهرستانهای: چناران، خوشاب، تربت حیدریه، صالحآباد، کوهسرخ، سرخس و قوچان قلمروهای مناسب برای تداوم فعالیت پرورش دام سبک در استان هستند؛ لذا در راستای تداوم این فعالیت در سالهای آتی اگرچه شرط لازم با درنظرگرفتن آب قابل برنامهریزی برای کشاورزی، کاهش تعداد دام در حد مجاز و انجام طرحهای مرتعداری جهت بهبود و تقویت مراتع میباشد ولی شرط کافی کاهش وابستگی دام به مرتع است که تنها از طریق اصلاح نژاد و حرکت از دامداری سنتی به سمت دامداری صنعتی بهوقوع میپیوندد. در نتیجه با وجود اینکه هزینة نگهداری دام سبک به شیوة صنعتی بالاست ولی وضعیت مراتع، آب و اقلیم استان دامداران را ناگزیر به حرکت بهسوی دامداری صنعتی مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آمایش سرزمین؛ مرتعداری؛ توان اکولوژیک؛ تاپسیس فازی | ||
| مراجع | ||
|
اشرفزاده، محرم؛ نیکنهاد قرهماخر، حمید؛ احمدی میرقائد، فضلالله؛ جعفری، سمیه. (1395). ارزیابی توان اکولوژیکی مراتع منطقة «بلوچی» شهرستان لار برای توسعة مرتعداری. فصلنامة علمی- پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 3(23):644-636.
اجتماعی، بابک؛ کشاورز، مرضیه. (1401). ارزیابی قابلیت اکولوژیک اراضی شهرستان فیروزآباد برای استمرار و گسترش فعالیتهای کشاورزی و مرتعداری. نشریة علمی- پژوهشی جغرافیا و توسعه، (69): 128-151.
بهرامی، منیره؛ سرمدیان، فریدون؛ پذیرا، ابراهیم. (1402). ارزیابی توان اکولوژیک کشاورزی استان البرز با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی و تحلیل سلسلهمراتبی، مجله علوم گیاهان زراعی ایران، 54(2)، 179-165.
حاتمی کاهکش، ایرج؛ دشتی، سولماز؛ عطار روشن، سینا. (1397). مقایسة کارایی مدل اکولوژیکی مخدوم و فائو برای برآورد توان اکولوژیکی کاربری کشاورزی و مرتعداری (مطالعة موردی: حوضة آبخیز آبهار خوزستان). نشریه دانش کشاورزی و تولید پایدار، 28(3)، 78-67.
حجازی، سید اسدالله؛ حقی، یعقوب؛ تیلکوی بگه جان، فاطمه؛ نصیری، ثریا. (1403). ارزیابی توان اکولوژیکی کشاورزی شهرستان دهگلان با رویکرد آمایش سرزمین، مجله جغرافیا و روابط انسانی، 6(4)، 1081-1064.
خلیفه، مریم؛ علیخواه اصل، مرضیه؛ رضوانی، محمد. (1397). ارزیابی قابلیت اراضی برای توسعة کشاورزی و مرتعداری با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی (مطالعة موردی: حوضة آبخیز گزدراز- لاور ساحلی استان بوشهر). فصلنامة تحقیقات جغرافیایی، 33(1)، 110-123.
خلیلی، سروش؛ سلطانینژاد، حمید؛ توکلینیا، جمیله. (1398). ارزیابی توان اکولوژیک کشاورزی شهرستان استهبان. مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 50(2)، 265-280
داداشی رودباری، عباسعلی؛ فلاح قالهری، غلامعباس؛ کرمی، مختار؛ باعقیده، محمد. (1395). تحلیل تغییرات بارش حوضة آبریز «هراز» با استفاده از روشهای آماری و تکنیک تحلیل طیفی. مجله هیدروژئومورفولوژی، (7)،59-86.
ذیلویی، نسرین؛ مجنون، ناصر؛ جهانسوز، محمدرضا؛ مخدوم، مجید. (1398). ارزیابی توان اکولوژیکی شهرستان ورامین برای توسعة فعالیتهای کشاورزی با استفاده از مدل اکولوژیکی ایران، مجله علوم گیاهان زراعی ایران، 50(2)، 132-117.
رحمانآبادی، حسن؛ حسینزاده، محمدمهدی؛ میرباقری، بابک. (1400). مدیریت و برنامهریزی فضای جغرافیایی شهرستان «کنگاور» جهت کاربریهای کشاورزی و مرتعداری، نشریة آمایش سرزمین، 13(1)، 140-115.
عباسزاده طهرانی، نادیا؛ جانعلیپور، میلاد؛ سرگلزائی اول، بهمن. (1402). ارزیابی توان اکولوژیکی دشت سیستان با تلفیق مدلهای چندعامله مخدوم و فناوریهای سنجشازدور و ساج، مجله پژوهشهای محیط زیست، 14(28)، 179-159.
فرجی، امین؛ صحنه، فریبا. (1399). ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین در استان گلستان بهمنظور توسعة کاربریهای کشاورزی با رویکرد آمایش سرزمین. مجله آمایش سرزمین، 16(2)، 253-274.
قدیری معصوم، مجتبی؛ حجیپور، محمد. (1395). آمایش اکولوژیکی مکان در راستای پیشبرد توسعة پایدار کشاورزی- مورد: کاشت پسته در شهرستان نهبندان، فصلنامة آمایش جغرافیایی فضا، 6(22)، 124-109.
کاشفیدوست، دیمن؛ ابراهیمزاده، عیسی؛ موسوی، میرنجف. (1401). ارزیابی توان اکولوژیکی کشاورزی با رویکرد آمایشی و توسعة منطقهای (مطالعة موردی: استان آذربایجان غربی)، فصلنامة آمایش جغرافیایی فضا، 11(42)، 89-75.
معینالدینی، مظاهر؛ خراسانی، نعمتاله؛ دانهکار، افشین؛ درویصفت، علیاصغر. (1395). مکانیابی محل دفن پسماند شهر کرج با استفاده از تاپسیس فازی سلسلهمراتبی (مطالعة موردی: شهر کرج). مجله منابع طبیعی ایران، 64(2)، 167-155.
نظامی، آرش؛ پوررشنو، فیروز؛ میر، علی. (1397). رتبهبندی و مقایسة شهرستانهای استان لرستان در بخش بهداشت و خدمات بهداشتی با استفاده از روش «TOPSIS». فصلنامة علمی- پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، 20(2)، 31-22.
References
Chen,. CT. Extensions of the TOPSIS for group decision-making under fuzzy environment. Fuzzy Sets and Systems 2000; 114: 1-9.
Govindan K, Shaligram PP, Sasi K. A hybrid approach using ISM and fuzzy TOPSIS for the selection of reverse logistics provider, Resources, Conservation and Recycling 2009; 54 :28–36.
Jieying, Ch.; Xiaohui, H.; Chuanf ,Z. (2023), Spatial and temporal variation and driving factors of ecological carrying capacity in the Pan-Pearl River Basin, China, Ecological Indicators, Volume 151, July 2023, 110318.
Salas Lopez, R., Gomez Fernandez, D., Silva Lopez, J.O., Rojas Briceno, N.B., Oliva, M., Terrones Murga, Barrena Gurbillón, M.Á (2020). Land Suitability for Coffee (Coffea arabica) growing in Amazonas, Peru: Integrated use of AHP, GIS and RS. ISPRS International Journal of Geo-Information, 9(11), 673
Villar-Rúa, S., Acuña-Alonso, C., and Álvarez, X. (2024). Estimation of the ecological integrity of the Guadiana River using Partial Least Squares Path Modelling and simulation scenarios. Science of The Total Environment, 954, 176305.
Wang, Y.,Yao, H., Murray, S. (2024), Balancing urbanization, agricultural production and ecological integrity: A cross-scale landscape functional and structural approach in China, Land Use Policy, Volume 141, June 2024, 107156.
Yohannes, H. and Soromessa, T. (2018), Land Suitability assessment for major crops by using GIS – based multi – criteria approach in Andit Tid Watershed, Ethiopia.
Zhang Ze; Baoqing Hu; Haihong Qiu (2023), Spatial and temporal variation and prediction of ecological carrying capacity based on machine learning and PLUS model, Ecological Indicators, Volume 154, October 2023, 110611.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 482 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 115 |
||