| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 825 |
| تعداد مقالات | 7,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,563,031 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,430,194 |
تحلیل تغییرات مکانی و زمانی بارش فرین استان اصفهان | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 7، دوره 23، شماره 81، دی 1404، صفحه 175-194 اصل مقاله (966.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.49837.3679 | ||
| نویسنده | ||
| نسرین نیک اندیش | ||
| استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش به منظور تحلیل مکانی بارشهای فرین استان اصفهان از دادههای بارش روزانه 22 ایستگاه همدید از بدو تأسیس تا سال 1403 و مدل کریچینگ معمولی استفاده شده است. برای بررسی تغییرات زمانی از دادههای بارش روزانة ایستگاههای منتخب کاشان در شمال استان و اصفهان در مرکز استان از سال 1403-1351 برای مقایسة سه دورة زمانی و از خور و بیابانک در شرق، گلپایگان در غرب و شهرضا در جنوب استان از 1403-1371 برای مقایسة دو دورة زمانی با کاربست مدل توزیع مقادیر فرین تعمیمیافته، استفاده شده است. مدل برای چهار شاخص بارش سالانه، بارش فرین سالانه، نسبت بارش فرین به بارش سالانه و نسبت روزهای فرین به روزهای بارانی سالانه برازش داده شد. نتایح نشانداد که در استان اصفهان حدود 43 تا 53 درصد از بارش سالانه در 10 تا 11 درصد روزهای بارانی سال بهصورت فرین نازل میشوند. بارش سالانه در سطح استان رو به کاهش است و بیشترین کاهش در شرق و کمترین آن در شمال استان وجود دارد. نسبت بارشهای فرین به بارش سالانه در غرب و جنوب استان تا حدودی کاهش یافته است اما در شرق استان کاهش چشمگیر یافته است. شمال استان نسبت بارش فرین به بارش سالانه در دورة سوم افزایش داشته اما روزهای بارش فرین سهم کمتری از روزهای بارانی را دارند. مرکز استان هم نسبت بارشهای فرین به بارش سالانه و هم نسبت روزهای فرین به روزهای بارانی افزایش یافته است. در غرب استان در دورة اخیر روزهای بارشهای فرین درصد بیشتری از روزهای بارانی را شامل میشود. در جنوب استان نسبت روزهای فرین به روزهای بارانی به مقدار زیادی افزایش یافته است اما در شرق استان نسبت روزهای فرین به روزهای بارانی کاهش یافته است. برای مدیریت بحران آب و کاهش خطر خیزش ریزگردها بهویژه در شرق و مرکز استان، بررسی و مدیریت بارشهای فرین ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "بارشهای فرین"؛ استان اصفهان"؛ "تحلیل مکانی"؛ "تحلیل زمانی"؛ "توزیع تعمیم یافته مقادیر فرین " | ||
| مراجع | ||
|
آزادغلامیخسمخی، فریدون؛ پرویز رضائی؛ امیر گندمکار (1399). واکاوی فصلی رخداد روزهای همراه با بارش سنگین در حوضه تالش-تالاب انزلی. مخاطرات محیط طبیعی، 9(25) صفحات40-17.
جهانبخشاصل، سعید؛ بهروز ساریصراف؛ حسین عساکره؛ سهیلا شیرمحمدی (1399). واکاوی تغییرات زمانی- مکانی بارشهای بحرانی (فرین بالا) در غرب ایران طی سالهای 2016–1965، تحلیل فضایی مخاطرات محیطی. 7(1). صفحات 106- 89.
رازی قلاوند، مهین؛ منوچهر فرجزادهاصل؛ یوسف قویدل رحیمی (1402). تحلیل ناایستایی بارشهای حدی در رابطه با دما، پژوهشهای اقلیمشناسی. 1402(56). صفحات 112- 95.
عساکره، حسین؛ فرشته مازینی (1389). تحلیل توزیع احتمال بارش سالانه استان گلستان، تحقیقات منابع آب ایران. سال ششم. شماره 1. بهار 1389.
عساکره، حسین؛ لیلا حسینجانی (1398). ارزیابی الگوهای رگرسیونی برازنده بر برخی ویژگیهای بارشهای فرین بالا و فراگیر ناحیه خزری، جغرافیا و مخاطرات محیطی. 8(1). صفحات 217- 199.
https://geoeh.um.ac.ir/article_33211.html
علیجانی، بهلول (1390). تحلیل فضایی دماها و بارشهای بحرانی روزانه در ایران، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی). 17(20). صفحات 30-9.
قاسمینژاد، سعیده؛ سعید سلطانی؛ علیرضا سفیانیان (1393). ارزیابی ریسک خشکسالی استان اصفهان، علوم آب و خاک. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. دانشگاه صنعتی اصفهان. 18(68). صفحات 226-213.
قربانی، حمید (1401). برازش بهترین توزیع احتمالاتی به بیشینه بارش روزانه در سال (مطالعه موردی ایستگاههای همدیدی اصفهان و کاشان)، نشریه ریاضی و جامعه. 7(2). صفحات 18-9.
میرمریدی، عاطفه؛ داریوش یاراحمدی؛ حمید میرهاشمی (1400). بررسی تغییرپذیری فضایی- زمانی بارش سالانه و بیشینة بارش روزانه در غرب ایران، پژوهشهای جغرافیای طبیعی. 53(3)، صفحات 349- 335.
مسعودیان، سیدابوالفضل (1402). بررسی آب و هواشناختی بارشهای سیلزای بهار 1398 در غرب ایران، مخاطرات محیط طبیعی. 12(37). صفحات 116-101.
محمدیجوزدانی، سمیه؛ حسین ملکینژاد؛ علی دولتی (1398). تاثیر مناطق همگن هیدرو- اقلیمی بر تعیین بهترین توزیع احتمالاتی برای بارشهای حداکثر روزانه، فصلنامه علمی مهندسی منابع آب. 12(40). صفحات 114-105.
معیری، مسعود؛ مژگان انتظاری (1387). سیلاب و مروری بر سیلابهای استان اصفهان، مطالعات برنامهریزی سگونتگاههای انسانی. 3(6). صفحات 124-110.
https://sanad.iau.ir/Journal/jshsp/Article/1032735
Back, Á. J., & Bonfante, F. M. (2021). Evaluation of generalized extreme value and Gumbel distributions for estimating maximum daily rainfall. Brazilian Journal of Environmental Sciences, 56(4), 654-664. https://doi.org/10.5327/Z217694781015 Coronado-Hernández, Ó. E., Merlano-Sabalza, E., Díaz-Vergara, Z., & Coronado-Hernández, J. R. (2020). Selection of hydrological probability distributions for extreme rainfall events in the regions of Colombia. Water, 12(5), 1397. https://doi.org/10.3390/w12051397 Gentilucci, M., Rossi, A., Pelagagge, N., Aringoli, D., Barbieri, M., & Pambianchi, G. (2023). GEV Analysis of Extreme Rainfall: Comparing Different Time Intervals to Analyse Model Response in Terms of Return Levels in the Study Area of Central Italy. Sustainability, 15(15), 11656. https://doi.org/10.3390/su151511656 John, O. (2022). Evaluation of Rainfall Extreme Characteristics in Dodoma Urban, A Central Part of Tanzania. International Journal of Environment and Geoinformatics, 9(3), 165-177. https://doi.org/10.30897/ijegeo.1000458. Kodra, E., & Ganguly, A. R. (2014). Asymmetry of projected increases in extreme temperature distributions. Scientific reports, 4(1), 5884. https://www.nature.com/articles/srep05884 Lymperi, O. A., & Varouchakis, E. A. (2024). Modeling Extreme Precipitation Data in a Mining Area. Mathematical Geosciences, 1-33. Moccia, B., Mineo, C., Ridolfi, E., Russo, F., & Napolitano, F. (2021). Probability distributions of daily rainfall extremes in Lazio and Sicily, Italy, and design rainfall inferences. Journal of Hydrology: Regional Studies, 33, 100771. https://doi.org/10.1016/j.ejrh.2020.100771 Mo, C., Ruan, Y., He, J., Jin, J., Liu, P., & Sun, G. (2019). Frequency analysis of precipitation extremes under climate change. International Journal of Climatology, 39(3), 1373-1387, https://doi.org/10.1002/joc.5887 Mo, C., Song, X., Ruan, Y., Lan, H., Lei, X., Xing, Z., & Sun, G. (2022). Climate change impact on extreme value and its frequency distribution function in a karst basin, Southwest China. Journal of Water and Climate Change, 13(3), 1354-1369. https://doi.org/10.2166/wcc.2022.415 Ng, J. L., Yap, S. Y., Huang, Y. F., Noh, N. M., Al-Mansob, R. A., & Razman, R. (2020). Investigation of the best-fit probability distribution for annual maximum rainfall in Kelantan River Basin. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 476, No. 1, 012118). IOP Publishing. http://dx.doi.org/10.1088/1755-1315/476/1/012118 Rieder, H. E. (2014). Extreme Value Theory: A primer. Lamont-Doherty Earth Observatory, https://www.ldeo.columbia.edu/~amfiore/eescG9910_f14_ppts/Rieder_EVTPrimer.pdf Regueira, A. D. O., & Wanderley, H. S. (2022). Changes in rainfall rates and increased number of extreme rainfall events in Rio de Janeiro city. Natural Hazards, 114(3), 3833-3847. http://dx.doi.org/10.1007/s11069-022-05545-y Ragulina, G., & Reitan, T. (2017). Generalized extreme value shape parameter and its nature for extreme precipitation using long time series and the Bayesian approach. Hydrological Sciences Journal, 62(6), 863-879. https://doi.org/10.1080/02626667.2016.1260134 Salama, A. M., Gado, T. A., & Zeidan, B. A. (2018). On selection of probability distributions for annual extreme rainfall series in Egypt, Twenty-first International Water Technology Conference, IWTC21. https://www.semanticscholar.org/paper Pratiwi, N., Iswahyudi, C., & Safitri, R. I. (2019). Generalized extreme value distribution for value at risk analysis on gold price. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1217, No. 1, 012090). IOP Publishing. https://iopscience.iop.org › article Tanprayoon E, Tonggumnead U, Aryuyuen S. (2023). A new extension of generalized extreme value distribution: Extreme value analysis and return level estimation of the rainfall data. Trends in Sciences. 2023, 20(1): 4034. https://tis.wu.ac.th/index.php/tis/article/view/4034 Warren, R. A., Jakob, C., Hitchcock, S. M., & White, B. A. (2021). Heavy versus extreme rainfall events in southeast Australia. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 147(739), 3201-3226. https://rmets.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/qj.4124 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 456 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 135 |
||