پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,021 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,857,892 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,599,285 |
تبیین ابعاد مؤثر بر تابآوری سیل با بهرهگیری از مدل معادلات ساختاری؛ نمونة مورد مطالعه: محلة دربند | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 6، دوره 24، شماره 83، تیر 1405، صفحه 147-172 اصل مقاله (1.97 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.51833.3733 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدیه فروردین1؛ زینب عادلی* 2 | ||
| 1کارشناس ارشد برنامهریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| 2استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| بلایای طبیعی، حوادثی با منشأ طبیعی هستند که گاهی با تأثیر عوامل انسانی تشدید میشوند. با گسترش شهرها، بهویژه در مناطق پرخطر، سیلاب به یک چالش جدی برای جوامع شهری تبدیل شده است. تابآوری، راهکاری برای کاهش آسیبپذیری و افزایش توانایی جوامع در مواجهه با خطرات ناشی از بلایای طبیعی، بهخصوص سیلابهای شهری است. بدینمنظور، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارزیابی محلة دربند براساس شاخصهای تابآوری در برابر سیل انجام شده است. این پژوهش از حیث نتایج کاربردی و مبتنی بر روشهای کمّی است که در راستای تحلیل دادهها و نیل به هدف پژوهش، پس از استخراج شاخصهای تابآوری و جهـت ارزیابی تابآوری محلة دربند در برابر سیل، پرسـشنامهای بـا طیـف لیکـرت پنـجسـطحی مـورد اسـتفاده قـرارگرفـت و اطلاعـات و نظـرات شـهروندان در ایـن حـوزه جمعآوریشد. برای تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران استفاده شد و جامعۀ نمونۀ پژوهش 371 نفر برآورد گردید و مقــدار آلفــای کرونبــاخ آن عدد 919/0 محاسبه شد کـه این عـدد نشـانگر اعتبـار درونـی بسـیار خـوب و قابـل اعتمـاد سؤالات پرسـشنامه است. همچنین برای تجزیهوتحلیل دادههای آماری پژوهش و جهت برازش مدل مفهومی تحقیق از روش مدلیابی معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی بهکمک نرمافزار«SmartPLS» استفاده گردیده است. نتایج پژوهش نشانداد که ضریب مسیر منتهی به معیار پنهان کالبدی-محیطی(411/0) قویترین تأثیر را دارا میباشد. این بدینمعنی است که معیار کالبدی-محیطی، تأثیری قوی بر اثربخشی تابآوری محلة دربند در برابر سیل دارد. پس از آن، معیارهای اقتصادی (2/0)، زیرساختی(173/0)، اجتماعی(168/0)و نهادی-مدیریتی(163/0)بهترتیب در اولویت قرارمیگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران؛ مخاطرات طبیعی؛ سیل؛ تابآوری؛ معادلات ساختاری؛ دربند | ||
| مراجع | ||
|
ابدالی، یعقوب؛ حسین حاتمینژاد؛ سعید زنگنهشهرکی؛ احمد پوراحمد؛ محمد سلمانی (1401). تحلیل شاخصهای تابآوری شهری در برابر مخاطره سیل با رویکرد آیندهپژوهی (مورد مطالعه: شهر خرم آباد). آینده پژوهی ایران. دوره 7. شماره 1. صفحات 26-1.
بهرامی، فرشاد؛ آیدا آلهاشمی؛ حشمتالله متدین (1398). رودخانههای شهری و تفکر تابآوری در برابر آشوب سیل، برنامهریزی تابآور رودخانۀ کن. منظر. دوره 11. شماره 47. صفحات 73-60.
بهیارفرد، مریم؛ محمدتقی دستورانی؛ علیاکبر عنابستانی (1402). ارزیابی تابآوری سکونتگاههای روستایی در برابر سیلاب (مطالعه موردی: روستای زشک مشهد). راهبردهای توسعه روستایی، دوره 10. شماره 3. صفحات 345-325.
حجازیزاده، زهرا؛ مهری اکبری؛ فرزانه ساسانپور؛ علیرضا حسینی؛ نیلوفر محمدی (1401). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر بارشهای سیل آسا در استان تهران. مدلسازی و مدیریت آب و خاک. دوره 2. شماره 2. صفحات 105-87.
خلیلی، علی؛ آریان اسروش؛ مرتضی پورزارع (1400). ارائه افزونه ارزیابی آسیبپذیری نواحی شهری در برابر سیلاب برای نرمافزار ArcGIS با بهرهگیری از Python و ModelBuilder پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز. دوره 12. شماره 24. صفحات 87-77.
حاتمینژاد، حسین؛ امید لطیفی؛ ابراهیم فرهادی؛ مژگان عباسی (1400). تحلیلی بر تابآوری اقتصادی و نهادی در برابر سیلاب (موردشناسی: محلات شهر ایذه)، جغرافیا و آمایش شهری منطقهای. دوره 110. شماره 40. صفحات 158-131.
مبارکی، امید؛ منیژه لالهپور؛ زهرا افضلیگروه (1396). ارزیابی و تحلیل ابعاد و مؤلفههای تابآوری شهر کرمان. مجله جغرافیا و توسعه. دوره 15. شماره 47. صفحات104-89.
فرزاد بهتاش، محمدرضا؛ محمدعلی کینژاد؛ محمدتقی پیرباباییغ؛ علی عسگری (1392). ارزیابی و تحلیل ابعاد و مؤلفههای تابآوری کلانشهر تبریز. نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی.دوره 18. شماره 3. صفحات 42- 33.
روحی، بیتا؛ مهناز میرزا ابراهیم طهرانی؛ علیرضا استعلاجی؛ محمد رضا فرزاد بهتاش (1400). تابآوری ساختمانهای مهم شهر همدان در برابر سیلاب با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری لیزرل. مدیریت مخاطرات محیطی. دوره 8. شماره 3. صفحات 228-207.
سبکرو، دلارام؛ فرشاد بهرامی؛ حشمت الله متدین (1400). طراحی و برنامهریزی تابآور رودخانههای شهری در مواجهه با آشوب سیل (برنامهریزی تابآور رودخانۀ درکه). منظر. دوره 13. شماره 55. صفحات 75-62.
سعیدی، ساناز؛ مهدی آسیایی (1399). پهنهبندی خطر وقوع سیل در شهرستان سبزوار با استفاده از منطق فازی. فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای.دوره 5.شماره 15. صفحات 49-27.
شایان، محسن؛ ابوذر پایدار؛ سجاد بازوند (1396). تحلیل تأثیرات ارتقای شاخصهای تابآوری بر پایداری سکونتگاههای روستایی در مقابل سیلاب (مورد مطالعه: نواحی روستایی شهرستان زریندشت)، مدیریت مخاطرات محیطی. دوره 4. شماره 2. صفحات 121-103.
نوریخواجهبلاغ، حامد؛ سیدفرهاد موسوی (1400). اثرات تغییر اقلیم بر کمیت و کیفیت رواناب شهری قسمتی از حوضه آبریز کرج بر اساس سناریوهای RCP. علوم آب و خاک. دوره25 .شماره3. صفحات 78-۵۹.
نجفی، اسماعیل؛ مرتضی کریمیکردابادی (1399). ارزیابی و پهنهبندی خطر سیلاب با استفاده از مدل ترکیبی AHP-FUZZY با تأکید بر امنیت شهری (مطالعه موردی: منطقه یک کلانشهر تهران)، جغرافیا و مخاطرات محیطی. دوره 9. شماره 2. صفحات 60- 43.
10.22067/geo.v9i2.86110
Abdel-Mooty, M. N., El-Dakhakhni, W., & Coulibaly, P. (2022). Data-driven community flood resilience prediction. Water, 14(13), 21-20. https://doi.org/10.3390/w14132120 Ariyaningsih, & Shaw, R. (2022). Integration of SETS (Social-Ecological-Technological Systems) framework and flood resilience cycle for smart flood risk management. Smart Cities, 5(4), 1312-1335. https://doi.org/10.3390/smartcities5040067 Ashinze, U. K., Edeigba, B. A., Umoh, A. A., Biu, P. W., & Daraojimba, A. I. (2024). Urban green infrastructure and its role in sustainable cities: A comprehensive review. World Journal of Advanced Research and Reviews, 21(2), 928-936. DOI:10.30574/wjarr.2024.21.2.0519 Camacho, C., Bower, P., Webb, R. T., & Munford, L. (2023). Measurement of community resilience using the Baseline Resilience Indicator for Communities (BRIC) framework: A systematic review. International journal of disaster risk reduction, 95, 103870. Campbell, K. A., Laurien, F., Czajkowski, J., Keating, A., Hochrainer-Stigler, S., & Montgomery, M. (2019). First insights from the Flood Resilience Measurement Tool: A large-scale community flood resilience analysis. International Journal of Disaster Risk Reduction, 40, 101257. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.101257 Chang, H., David, J. Y., Markolf, S. A., Hong, C. Y., Eom, S., Song, W., & Bae, D. (2021). Understanding urban flood resilience in the anthropocene: a social-ecological-technological systems (SETS) learning framework. In The Anthropocene ( 215-234). Routledge. DOI:10.1080/24694452.2020.1850230 Cutter, S.L., Ash, K.D. & Emrich, C.T. 2014. The geographies of community disaster resilience. Global Environmental Change, 29, 65-77. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2014.08.005 De Bruijn, K. M., Maran, C., Zygnerski, M., Jurado, J., Burzel, A., Jeuken, C., & Obeysekera, J. (2019). Flood resilience of critical infrastructure: Approach and method applied to Fort Lauderdale, Florida. Water, 11(3), 517. https://doi.org/10.3390/w11030517 Gupta, K. (2020). Challenges in developing urban flood resilience in India. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 378(2168), 20190211. Huang, C. C., & Wang, C. L. (2024). Enhancing urban flood resilience: interdisciplinary integration of climate adaptation, flood control, and land-use planning from 3PA to 4PA. Journal of Water and Climate Change, 15(4), 1961-1968. Krivtsov, V., Birkinshaw, S., Arthur, S., Knott, D., Monfries, R., Wilson, K., & Monteiro, Y. (2020). Flood resilience, amenity and biodiversity benefits of an historic urban pond. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 378(2168), 20190389. https://doi.org/10.1098/rsta.2019.0389 Leandro, J., Chen, K. F., Wood, R. R., & Ludwig, R. (2020). A scalable flood-resilience-index for measuring climate change adaptation: Munich city. Water Research, 173, 115502. DOI: 10.1016/j.watres.2020.115502 Mehta, D. J., Eslamian, S., & Prajapati, K. (2022). Flood modelling for a data-scare semi-arid region using 1-D hydrodynamic model: a case study of Navsari Region. Modeling Earth Systems and Environment, 8(2), 2675-2685. DOI:10.1007/s40808-021-01259-5 Nkeki, F. N., Bello, E. I., & Agbaje, I. G. (2022). Flood risk mapping and urban infrastructural susceptibility assessment using a GIS and analytic hierarchical raster fusion approach in the Ona River Basin, Nigeria. International Journal of Disaster Risk Reduction, 77, 103097. DOI:10.1016/j.ijdrr.2022.103097 Pathan, A. I., Girish Agnihotri, P., Said, S., & Patel, D. (2022). AHP and TOPSIS based flood risk assessment-a case study of the Navsari City, Gujarat, India. Environmental Monitoring and Assessment, 194(7), 509. DOI:10.1007/s10661-022-10111-x Russo, B., Velasco, M., Locatelli, L., Sunyer, D., Yubero, D., Monjo, R., & Gómez, A. G. (2020). Assessment of urban flood resilience in Barcelona for current and future scenarios. The RESCCUE project. Sustainability, 12(14), 5638. https://doi.org/10.3390/su12145638 Sen, M. K., Dutta, S., & Kabir, G. (2021). Development of flood resilience framework for housing infrastructure system: Integration of best-worst method with evidence theory. Journal of Cleaner Production, 290, 125197. DOI:10.1016/j.jclepro.2020.125197 Zhu, S., Feng, H., Arashpour, M., & Zhang, F. (2024). Enhancing urban flood resilience: A coupling coordinated evaluation and geographical factor analysis under SES-PSR framework. International Journal of Disaster Risk Reduction, 101, 104243. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 429 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7 |
||