| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,021 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,857,857 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,599,083 |
آیندهپژوهی نقشآفرینی موقعیت ژئوپلیتیک ایران در تعاملات اقتصاد منطقهای و جهانی | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 آبان 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.53353.3781 | ||
| نویسندگان | ||
| عابد گل کرمی* 1؛ سعید نظری2؛ افشین متقی دستنائی3 | ||
| 1استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد اندیشه های سیاسی ، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3استاد، جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، دانشکده علوم جغرافیایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ایران بهواسطه موقعیت ژئوپلیتیک منحصربهفرد خود در قلب اوراسیا، شاهراههای انرژی و مسیرهای ترانزیتی جهانی، ظرفیت قابلتوجهی برای ایفای نقش فعال در تعاملات اقتصادی منطقهای و جهانی دارد. بااینحال، تحقق این ظرفیتها با موانعی همچون تحریمهای بینالمللی، ضعف زیرساختهای ترانزیتی، تنشهای ژئوپلیتیکی و رقابت کریدورهای رقیب مواجه است. پژوهش حاضر با رویکرد آیندهپژوهی و بهکارگیری روش ترکیبی (کمی–کیفی) انجام شده است. دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای، پرسشنامه و مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان گردآوری و با استفاده از تکنیک MICMAC و نرمافزار Scenario Wizard تحلیل گردید. نتایج نشان داد از میان ۲۵ متغیر شناساییشده، ۸ متغیر کلیدی در آینده نقشآفرینی ایران اثرگذارترند که مهمترین آنها شامل روابط با قدرتهای جهانی، اعتمادسازی منطقهای، سطح توسعه صنعتی، زیرساختهای ترانزیتی، روندهای فناورانه و جذب سرمایهگذاری خارجی است. بر این اساس، ۳ سناریوی قوی برای آینده ایران ترسیم شد: دو سناریوی مطلوب که بر فرصتهایی چون توسعه صنعتی، مشارکت منطقهای و تنوعبخشی به صادرات تأکید دارند و یک سناریوی بحرانی که چالشهایی نظیر انزوای سیاسی، وابستگی به نفت و فرار سرمایه را بازتاب میدهد. تحلیل نهایی بیانگر آن است که حرکت به سمت سناریوهای مطلوب مستلزم تنشزدایی پایدار در سیاست خارجی، سرمایهگذاری هدفمند در زیرساختها، دیپلماسی اقتصادی فعال و اصلاح سیاستهای اقتصادی داخلی است. یافتههای این پژوهش میتواند مبنای سیاستگذاری واقعبینانه برای بهرهگیری از فرصتها و کاهش چالشها در مسیر آینده نقشآفرینی ژئوپلیتیک ایران قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| موقعیت ژئوپلیتیک؛ ژئواکونومیک؛ آیندهپژوهی؛ کشور ایران؛ اقتصاد منطقهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 354 |
||