پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 863 |
| تعداد مقالات | 8,328 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,756,387 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,191,975 |
تحلیل کلامی قاعده کرامت و نقد معیار موضوعیت سن در فقه حضانت (مطالعه تطبیقی مذاهب خمسه) | ||
| مطالعات تطبیقی فقه و حقوق خانواده | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/csjfl.2026.55202.1009 | ||
| نویسنده | ||
| امیر هادی زاده* | ||
| گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| انگاره کرامت انسان در اندیشه اسلامی، زیربنای استوار نظامات هنجاری شریعت است. با این حال، در فرآیند استنباط فقهی، گاه این مبنا در مواجهه با نصوص جزئی رنگ میبازد. تبلور این گسست را میتوان در فقه حضانت و معیار سن هفتسالگی به نظاره نشست؛ آنجا که سن به عنوان موضوعیت و علت تامه انتقال قهری حضانت تلقی شده و کودک از سوژه واجد کرامت به ابژه تحت ولایت فروکاسته میشود. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-اجتهادی و با رویکرد تطبیقی به آراء مذاهب خمسه، در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه میتوان با تکیه بر مبانی کلامی کرامت و نظریه ادراکات اعتباری علامه طباطبایی، موضوعیت سن را به اماریت ظنی تبدیل نمود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بر اساس نظریه اعتباریات، احکام فقهی از جمله قواعد حضانت، اعتباراتی برای صیانت از حقایق تکوینی یعنی کرامت کودک هستند و در فرض تعارض، حقیقت بر اعتبار مقدم است. تحلیل دلالی روایات باب حضانت نیز مؤید آن است که سن هفتسالگی یک اماره غالبی بر استغنای نسبی کودک است، نه علت تامه تعبدی. بررسی تطبیقی مذاهب خمسه نیز نشاندهنده ظرفیت درونفقهی برای پذیرش مصلحت عالیه به عنوان معیار بنیادین است. در نهایت، الگوی حضانت کرامتبنیاد در قالب یک فرآیند سهلایه شامل لایه فقهی، روانشناختی و قضایی ارائه و پیشنهاد اصلاح ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی ایران با افزودن تبصرهای عملیاتی مطرح گردیده است. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||