| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شمارهها | 869 |
| تعداد مقالات | 8,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,025,438 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,393,882 |
واکاوی نظام حمایتی و نقش ترتیبات بیننهادی در تقویت تابآوری بهرهبرداران بخش کشاورزی در مواجهه با تغییرات اقلیمی: مطالعه موردی استان زنجان | ||
| مخاطرات محیط طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مهر 1405 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jneh.2026.55629.2173 | ||
| نویسندگان | ||
| نفیسه صلاحی مقدم1؛ نگین فلاح حقیقی* 2 | ||
| 1محقق بخش تحقیقات اقتصادی- اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه مطالعات تکنولوژی، پژوهشکده مطالعات فناوری های نوین، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تغییرات اقلیمی در سالهای اخیر، تابآوری بهرهبرداران کشاورزی را با چالشهای جدی مواجه کرده و نیاز به بازنگری در نظامهای حمایتی را دوچندان ساخته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش ترتیبات بیننهادی و ارکان نظام حمایتی در تقویت تابآوری کشاورزان استان زنجان انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه نیمهساختارمند با ۲۰ نفر از خبرگان حوزه مربوطه در استان صورت گرفت و دادهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که در حال حاضر یک شکاف عملکردی میان سیاستهای کلان دولتی و نیازهای عملیاتی کشاورزان در سطح مزرعه وجود دارد. همچنین، نتایج حاکی از عدم انسجام میان ارکان نظام حمایتی (مالی، دانشبنیان و ساختاری) و غلبه رویکردهای بخشی بهجای مدیریت همافزا است. این عدم هماهنگی میان نهادهای دولتی، بخش خصوصی و سازمانهای مردمنهاد، مانع از انتقال مؤثر راهکارهای سازگاری به سطح بهرهبردار میشود. بر این اساس، ایجاد نهادهای فراگیر استانی و گذار از حمایتهای صرفاً مالی به سمت حمایتهای دانشبنیان و عملیاتی، برای ارتقای تابآوری بخش کشاورزی ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استان زنجان؛ بخش کشاورزی؛ تغییر اقلیم؛ تابآوری | ||
| مراجع | ||
|
حیدری تاشهکبود، شادیه، مفیدی، عباس و حیدری تاشهکبود، اکبر. 1398. چشمانداز تغییرات بارش در شمال غرب ایران با استفاده از مدلهای گردش کلی جو تحت سناریوهای اقلیمی. فصلنامه جغرافیا و مخاطرات محیطی. 8 (1): 133-151. https://doi.org/ 10.22067/geo.v0i0.80780
رستمی، محدباقر، مخبر دزفولی، محمدرضا و دهقان، نبی اله. 1395. ارائه الگوی پیاده سازی نقشه جامع علمی کشور بر اساس رویکرد پارادیمی روش نظریه مبنایی. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. 6 (20): 161-145.
زارعی، عظیم و اسدی، محمد. 1397. شناسایی عوامل کلیدی موفقیت در تدوین استراتژی مرچندایزینگ کاراکترهای انیمیشنی در بازار ایران با استفاده از روش نظریه مبنایی. فصلنامه مدیریت بازرگانی. 10(3): 566-582.https://doi. 10.22059/jibm.2018.248932.2892
سواری ممبنی، آمنه. یزدانپناه، مسعود و سواری، مسلم. 1400. سازگاری با تغییرات آب و هوایی در میان کشاورزان روستاهای شهرستان باغمک. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. 10 (2): 183-212. https://doi. 20.1001.1.23222131.1400.10.36.9.9
عربی، مصطفی، لطفعلیپور، محمدرضا، قوامی، هادی و کرامتزاده، علی. 1402. بررسی اثرات تغییر اقلیم بر توسعه بخش کشاورزی ایران و رفاه خانوار و برنامههای دولت برای سازگاری با تغییر اقلیم. فصلنامه مهندسی جغرافیایی سرزمین. 7 (4): 959-977. https://doi.10.22034/jget.2023.297140.1331
فتاحی، ابراهیم و مقیمی، شوکت. 1398. اثر تغییرات اقلیمی بر روند برف شمال غرب ایران. فصلنامه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. 19 (54): 47-63. https://doi. 10.29252/jgs.19.54.47
فراشخیابانی، مریم و پرتوی، پروین. 1402. پیوند مردمنگاری و نظریه مبنایی؛ روشی برای پژوهش در مطالعات شهری. فصلنامه مطالعات شهری. 10 (39): 15-28. https://doi.10.34785/J011.2021.414
کشاورز، مرضیه. 1403. نقش نظام نوین ترویج کشاورزی در تحقق حکمرانی اقلیمی نرم بهمنظور ارتقای تابآوری جوامع روستایی در برابر تغییر اقلیم. فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. 20. 39-57. https://doi.10.22034/iaeej.2025.226269
کشاورز، مرضیه و کرمی، رویا.1401. آسیبپذیری ساختاری و سازگاری موقعیتی خانوادههای کشاورز با تغییر اقلیمی: واکاوی تجربی استان زنجان. فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 18(2)، 123–143. https://doi.org/20.1001.1.20081758.1401.18.2.8.3
لطفیخاچکی، بهنام و ایمانیجاجرمی، حسین. 1398. مطالعۀ موانع شناساندن مسائل اجتماعی به جامعه توسط سازمانهای مردمنهاد با روش نظریۀ مبنایی. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. 9(1): 131-160. https://doi. 10.22059/jisr.2019.280354.859
مظفری، غلامعلی، بهزادی کریمی، حسین و محمدی راوری، فروغ. 1404. ارزیابی تأثیر تغییر اقلیم بر منابع آب سطحی حوضه کارون و تولید برقآبی سد شهید عباسپور تحت سناریوهای PCR. فصلنامه مخاطرات محیططبیعی. 14 (4): 75-104. https://doi: 10.22111/jneh.2025.50099.2076
ملایی، فریبا، حسینی، محمود، حجازی، یوسف و پیشبین، احمدرضا. 1397. تبیین راهبردهای سازگاری کشاورزان استان خراسان جنوبی با تغییر اقلیم. فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. 14 (2): 83- 105. https://doi.org: 20.1001.1.20081758.1397.14.2.6.3
مهرانی، ساسان، حساس یگانه، یحیی، ابوی اردکان، محمد و گنجی، حمیدرضا. 1398. طراحی مدل تردید حرفهای حسابرسی مبتنی بر نظریه مبنایی. فصلنامه دانش حسابرسی. 19(76): 5-39.
نظریپور، حمید، طاوسی، تقی و براهویی، فاطمه. 1403. محدودیتهای مقابله و تابآوری در برابر مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی (نمونه موردی: شهرستان زاهدان). فصلنامه پژوهشهای تغییرات آبوهوایی. 5 (16): 1-16. https://doi.10.30488/ccr.2024.403162.1146
هوشمندانمقدم فرد، زهرا، شمس، علی، یعقوبی، جعفر، صبا، جلال و عساکره، حسین.1400. مؤلفههای اثرگذار بر ادراک کشاورزان از تغییرات اقلیمی (مطالعه موردی: استان زنجان). فصلنامه آموزش محیطزیست و توسعه پایدار. 10 (1): 9-24. https://doi. 10.30473/ee.2021.50117.2136
Izuogu, c., Oparaojiaku, J., Njoku, l., Ankrah, D., Ominikari, A. and Nwabuisi, C. 2025. A review of agricultural extension roles in climate change adaptation and mitigation among farmers in Nigeria. Agro-Knowledge Journal. 26 (2): 107- 127. https://doi.10.7251/AGREN2502107I Mensah, S., Jacobs, B. and Cunningham, R. 2026.The role of institutions in enhancing climate change adaptation by smallholder farmers in the Talensi district of Ghana. Environmental Development. 57. 1-11.https://doi.org/10.1016/j.envdev.2025.101341 Ojo, T. O. and Baiyegunhi, L. J. S. 2021. Climate change perception and its impact on net farm income of smallholder rice farmers in South-West, Nigeria. Journal of Cleaner Production, 310, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127373 Oruonye, E. D., Osigwe, A., Abdullahi, A. and Danladi, T. 2020. The Role of Government Institutions in Supporting Smallholder Farmers’ Adaptation to Climate Change in Gombe State, Nigeria. International Journal of Pure Agricultural Advances. 3 (1): 1-13. https://doi.10.20448/813.31.1.13 Osuji, E., Olaolu, M., Okereke-Ejiogu, N., Onoh, P., Peter-Onoh, C., Emma-Okafor, L., Chukwuma, O., Osuagwu, C., Aririguzo, B. and Adaohuru, A. 2025. Agricultural Extension Services and Climate Adaptive Capacity of Smallholder Farmers in Ebonyi State, Nigeria. Journal of Agricultural Extension. 29 (2): 1-11. https://doi.org/10.4314/jae.v29i2.2 Rahnama, A., Hashemitabar, M. and Esfandiari, M. 2025. Investigating the Impacts of Changeable Policies with Climate Change on Iran’s Agricultural Sector. Iranian Economic Review. 29(3): 982-1011. https://doi.org: 10.22059/IER.2023.363024.1007773 Bashirian, F., Rahimi, D., Movahedi, S. and Zakerinejad, R. 2020. Water level instability analysis of Urmia Lake Basin in the northwest of Iran. Arabian Journal of Geosciences. 13: 1-14. https://doi.org: 10.1007/s12517-020-5207-1 Zhao, Z., Wang, G., Chen, J., Wang, J. and Zhang, Y. 2019. Assessment of climate change adaptation measures on the income of herders in a pastoral region. Journal of Cleaner Production. 208: 728- 735. https://doi.org: 10.1016/j.jclepro.2018.10.088 Zobeidi, T., Yaghoubi, J. and Yazdanpanah, M. 2022. Exploring the motivational roots of farmers’ adaptation to climate change-induced water stress through incentives or norms. Journal of Scientific Reports. 1- 10. https://doi.org: 10.1038/s41598-022-19384-1. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||