پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,827,171 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,258,117 |
تحلیل اتوپیا و آپوکالیپس در اندیشه و شعر اقبال لاهوری | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 19، دوره 18، شماره 50، فروردین 1405، صفحه 375-396 اصل مقاله (1.12 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2025.49953.2458 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه مفاخری1؛ رضا چهرقانی* 2 | ||
| 1کارشناسارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران(نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| اقبال لاهوری با طراحی اتوپیای اسلامی کوشید راهی برای برونرفت از وضعیت نامطلوب مسلمانان و تصویری از جامعۀ اسلامی آرمانی و چگونگی دستیابی به آن ارائه دهد. همچنین، بر مبنای آگاهی خود به پیشگویی آینده جوامع بشری و اسلامی پرداخت. پژوهش پیشرو کوشیده است به شیوه توصیفی-تحلیلی، با واکاوی مؤلفههای آرمانشهر اقبال لاهوری و همچنین استخراج پیشگوییهای آپوکالیپسی در آثار او، پیوند میان این دو مفهوم را تحلیلکند. نتایج حاصل از پژوهش نشانمیدهد که آرمانشهر اقبال مبتنی بر بازخوانی آموزههای اصیل اسلام، اتحاد ملل مسلمان و بستری برای احیاء تمدن اسلامی است. آرمانشهری که در آن دین حضور اجتماعی پررنگی دارد و دستگیر آدمی برای گذران اخلاقی مسیر حیات است، عقل و عشق و علم و دین در اتوپیای اوبه وحدت میرسند و آدمی را به سوی سعادت راهبری میکنند. عمل و پویایی رمز حیات جامعه آرمانی اقبال است. این جامعه محصول اتحاد انسانهایی است که بر اساس اومانیسم ویژۀ اقبال، خلیفه الهی و وارث ارادۀ خداوند بر روی زمین و مسئول سرنوشت خود هستند. در باور اقبال، با تحقق آرمانشهر اسلامی آیندهای روشن پیش روی جوامع مسلمان شرقی است. در حقیقت، پیشگوییهای اقبال لاهوری همسو و هماهنگ با ویژگیهای آرمانشهر او بوده و مهر تأییدی بر تحقق اتوپیای اوست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادبیات شبه قارّه؛ شعر فارسی؛ اقبال لاهوری؛ اتوپیا؛ آپوکالیپس | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
اصیل، حجتالله. (۱۳۹۳). آرمانشهر در اندیشۀ ایرانی. چاپ سوم. ویراست سوم. تهران: نی.
اقبال، جاوید. (۱۳۷۲). زندگی و افکار علامه اقباللاهوری. ترجمۀ شهیندخت کامران مقدم(صفیاری). ۲ جلد. چاپ دوم. مشهد: شرکت به نشر.
اقباللاهوری، محمد. (1358). نوای شاعر فردا یا اسرار خودی و رموز بیخودی. با مقدمه و حواشی محمدحسین مشایخ فریدنی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
اقباللاهوری، محمد. (1370). کلیات اشعار فارسی. با مقدمۀ احمد سروش. چاپ پنجم. تهران: انتشارات کتابخانه سنائی.
اقباللاهوری، محمد. (۱۳۸۸). بازسازی اندیشۀ دینی در اسلام. ترجمۀ محمد بقایی(ماکان). چاپ دوم. تهران: فردوس.
اقباللاهوری، محمد. (۱۳۹۴). بال جبرئیل. ترجمۀ منظوم محمدافسر رهبین. تهران: هزارۀ ققنوس.
اقباللاهوری، محمد. (۱۳۹۵). ضرب کلیم. ترجمۀ منظوم محمدافسر رهبین. تهران: هزارۀ ققنوس.
انوشه، حسن. (۱۳۸۱). فرهنگنامۀ ادبی فارسی: گزیدۀ اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب فارسی، دانشنامۀ ادب فارسی. جلد دوم. چاپ دوم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.
باستانیپاریزی، محمدابراهیم. (1399). شمعی در طوفان، چاپ سوم، تهران: علمی.
بقایی (ماکان)، محمد. (1379). اقبال با چهارده روایت. تهران: فردوس.
بقایی(ماکان)، محمد. (۱۳۸۰). سونش دینار: دیدگاههای علامه اقبال. تألیف و ترجمۀ محمد بقایی (ماکان). تهران: فردوس.
بقایی(ماکان)، محمد. (1382). لعل روان: شرح و بررسی تطبیقی غزلهای اقبال. تهران: اقبال.
جاوید، عاصم و دیگران. (1402). «بررسی شیوههای اثرپذیری اقبال لاهوری از شعر حافظ شیرازی»، مطالعات شبه قارّه، دورۀ 15، شمارۀ 45، صص 72-95.
حسنیفر، عبدالرسول. (۱۳۹۷). «نسبت فلسفه و شعر در آرمانشهر اقبال و افلاطون». دو فصلنامۀ علمی- پژوهشی، حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال نهم. شمارة اول. بهار و تابستان ۱۳۹۷. صص ۶۶-۴۵.
داوریاردکانی، رضا. (۱۳۵۶). فارابی مؤسّس فلسفه اسلامی. چاپ دوم. تهران: انجمن فلسفۀ ایران.
رادفر، ابوالقاسم. (۱۳۶۸). فرهنگ بلاغی- ادبی. جلد دوم. تهران: اطلاعات.
زرینکوب، عبدالحسین. (1361). نقد ادبی، جلد اول، تهران: امیرکبیر.
شعبانزاده، مریم. (1388). موج زخودرسته(مجموعهمقالات علامه اقبال لاهوری). جلد اول. زاهدان: انتشارات دانشگاه سیستان و بلوچستان.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (۱۳۹۲). با چراغ و آینه. چاپ چهارم. تهران: سخن.
فارابی، ابونصرمحمّدبنمحمّد. (۱۳۵۴). اندیشههای اهل مدینۀ فاضله. ترجمۀ سیدجعفر سجادی، تهران: شورای عالی فرهنگوهنر ایران.
گرجی، مصطفی. (۱۳۸۳). «نقدوتحلیل «آپوکالیپس» در آثار عرفانی-وحیانی و نقش آن در گفتگوی فرهنگها». فصلنامۀ پژوهشهای ادبی. شمارة ۴. تابستان. صص ۱۶۶- ۱۴۵.
گرجی، مصطفی. (۱۳۸۴). «مکاشفههای پیشگویانة هشتکتاب سهراب سپهری». دو فصلنامۀ پژوهش زبان و ادبیات فارسی. دورۀ جدید. شمارة ۵. پاییز و زمستان. صص ۸۴-۶۵.
محقق داماد، سیدمصطفی. (۱۳۹۰). «الهیّات محیطزیست» (گزارشی از آرمانشهر علامه اقباللاهوری). فصلنامۀ اخلاقزیستی. سال اول. شمارة اول. پاییز. صص ۱۹۲-۱۷۱.
محمدیمنفرد، بهروز. (۱۳۸۷). «چیستی اتوپیا». مشرق موعود. سال دوم. شمارة پنجم. بهار. صص ۴۶-۳۵.
مور، تامس. (۱۳۸7). آرمانشهر (یوتوپیا). ترجمۀ داریوش آشوری و نادر افشار نادری. چاپ سوم. تهران: خوارزمی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 529 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 277 |
||