| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,827,790 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,258,864 |
تبیین ماهیت فرهنگی زیورآلات شبه قاره هند در عصر استعمار بریتانیا بر مبنای نظریۀ «فضای سوم» هومی بابا | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 3، دوره 18، شماره 50، فروردین 1405، صفحه 45-62 اصل مقاله (1.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2025.50841.2477 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا مهدی پور مقدم* 1؛ بهزاد پورقریب2 | ||
| 1استادیار هنرهای اسلامی، گروه هنرهای صناعی، دانشکده میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، ایران. (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات انگلیسی، گروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشکده میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بریتانیابا بهرهگیری از فروپاشی امپراتوری مغول توانست هندوستان را به عنوان مستعمره تحت سلطۀ خود درآوَرَد.در طول قرن نوزدهم، فرهنگ و هنر هند را به طور کامل تحتالشعاع خود قرار داده؛ شیوههای هنری بریتانیا بر هنر بهویژه زیورآلات هند نیز تأثیرگذار بوده و زیورسازان را به تقلید از مؤلفههای فرهنگ استعمار فراخواند.لذا، در این پژوهش برآنیم با مطالعۀ مؤلفههای فرهنگی اثرگذار در شکلگیری زیورآلات، بر مبنای رویکرد «فضای سوم» هومی بابا، به بررسی ماهیت زیورآلات عصر استعمار از نیمۀ دوم قرن نوزدهم بپردازیم که، تأثیرگذاری سبکهای بومی در کنار عناصر فرهنگ غربی، چگونه توانسته منجر به ایجاد فضای سوم در زیورآلات هند شود؟ هدف، خوانش هویت فرهنگی مؤلفههای اثرگذار در شکلگیری و دستیابی به فضای سوم در مرز میان استعمارگر و استعمارشونده بوده است. یافتهها که به روش توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطلاعات کتابخانهای انجام گرفتهاند بیان میکنند، اگرچه استعمار با حذف هویت فرهنگی هند و القای مؤلفههای فرهنگِ خود، زیورسازان را به تقلید از خود واداشته؛ ولیکن، هنرمند هندی توانسته ناخودآگاه، مؤلفههای سنتی را نیز در ساخت آثار دخیل سازد. لذا هویت فرهنگی دو طرف، با ورود به قلمرو یکدیگر، توانستهاند تعاملی در صورت زیورآلات ایجاد کنند که نه شباهت به هویت بومی هند داشته و نه فرهنگ استعمارگر. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هندوستان؛ عصر استعمار؛ زیورآلات طلا؛ فضای سوم؛ هویت فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی، مریم. (1401). واکاوی نقش استعمار انگلیس در هند و جدایی بلوچستان، مطالعات شبهقاره، دورة 14، شمارة 43، 25- 40.
پورمختار، صدیقه؛ مراثی، محسن. (1399). تحلیل امکان تحقق فضای سوم در نقاشی معاصر ایران برمبنای اندیشة پسااستعماری هومی بابا، نگره، دورة 15، شمارة 56، 109- 119، دانشگاه شاهد.
جلالی، علیرضا. (1389). میراث اسلامی هند، مشکوه، دورة 29، شمارة 1 (پیاپی 106)، 117- 133، بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد.
حیدرنتاج، وحید؛ مقصودی، میترا. (1398). مقایسۀ تطبیقی مضامین مشترک گیاهان مقدس در نقشمایههای گیاهی معماری پیش از اسلام ایران و آرایههای معماری دوران اسلامی (با تأکید بر دورۀ امویان و عباسیان، باغ نظر، دورة 16، شمارة 71، 35-50، پژوهشکدة هنر، معماری و شهرسازی نظر.
دادور، ابوالقاسم؛ منصوری، الهام. (1390). درآمدی بر اسطورهها و نمادهای ایران و هند در عهد باستان، تهران: کلهر و دانشگاه الزهرا.
دارابی، هلیا. (1394). رویکردها و الگوها در نقد هنر بصری: پژوهشی در فرانقد آموزشی، رسالة دکتری، رشتة پژوهش هنر، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر.
دلزنده، سیامک. (1396). تحولات تصویری هنر ایران: بررسی انتقادی، تهران: مؤسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر.
ذکرگو، امیرحسین. (1388). نمادشناسی هند شرق (1)؛ فیل در شمایلهای هندویی و بودایی، تهران: مؤسسۀ تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری متن؛ پژوهشکدۀ فرهنگستان هنر.
رضوی، سیدهدایت. (1388). بررسی زمینههای ورود انگلیس به شبهقاره هند، سخن تاریخ، شمارة 6، 32- 48، مجتمع آموزش عالی امامخمینی (ره) وابسته به جامعهالمصطفیالعالمیه، قم.
رضویپیرانشاهی، سیدعباس. (1395). پیامدهای استعماری اروپاییان در مشرقزمین و ایران، دو فصلنامة تخصصی تاریخ ایران اسلامی، دورة 4، شمارة 2، 27- 48، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر.
شیرزادی، رضا. (1388). مطالعات پسااستعماری؛ نقد و ارزیابی دیدگاههای فرانتس فانون، ادوارد سعید، و هومی بابا، مطالعات سیاسی، دورة 2، شمارة 5، 149- 174، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر.
شیمل، آنهماری. (1386). در قلمروی خانان مغول، ترجمة فرامرز نجدسمیعی، تهران: امیرکبیر.
طباییان، سیدهمرضیه؛ حبیب، فرح. (1388). معماری و نظم گیاه، فصلنامة علوم و تکنولوژی محیطزیست، شمارة 10، 317- 326، تهران.
فرهمندفر، مسعود. (1393). جایگاه آستانهای فرهنگ: هُمی بابا و نظریۀ پسااستعماری، مطالعات انتقادی ادبیات، شمارة 1، 17- 34، دانشگاه گلستان.
مجتبائی، فتحالله. (1389). پیوندهای فرهنگی ایران و هند در دورۀ اسلامی، ترجمة ابوالفضل محمودی، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.
مهدیپور مقدم، زهرا؛ شکرپور، شهریار. (1403). سیر تحول فرهنگی در زیورآلات هندوستان از عهد باستان تا دوران استعمار، جلوة هنر، سال 16، شمارة 2، 116- 129، دانشگاه الزهرا (س).
مهدیپور مقدم، زهرا؛ شکرپور، شهریار؛ رضازاده، طاهر. (1402). مؤلفههای گفتگومندی باختینی در زیورآلات معاصر هندوستان با نقشمایة جانوری، نگارینه هنر اسلامی، دورة 10، شمارة 25، 174- 190، دانشگاه بیرجند.
نیازی، شهریار؛ اعرجی، فاطمه. (1398). بازنمایی «فضای سوم» در رمان «الحفیدة الأمیرکیة» نوشتۀ انعام کجه جی، دوفصلنامة علمی زبان و ادبیات عربی، دورة 11، شمارة 2، 74- 85، دانشگاه فردوسی مشهد.
یعقوبی، عبدالرسول. (1395). نقش استعمار در واگرایی هویتهای قومی جهان اسلام، پژوهشنامة علوم انسانی اسلامی، دورة 3، شمارة 6، 1- 48، قم.
Ahsan Bilal, Muhammad , Nasir Khan, Sonia (2021), Mughal men’s head ornaments with an emphasize on Turban ornaments and their connection with European Aigrette, Perennial journal of history (PJH), Vol. 11, No. 1, 1- 15.
Ali Sayed, Nafisa (2015), Mughal jewellery; A sneak peek of jewellery under Mughals, India: partridge.
Bala Krishnan, Usha Ramamrutham (2001), Jewels of the Nizams, New Delhi: department of culture, government of India.
Bala Krishnan, Usha Ramamrutham, Kumar, Meera Sushil (2001), Indian jewellery, Dance of the peacock, India: India book house limited.
Barnard, Nick (2008), Indian jewellery; The V&A collection, New Delhi: Timeless books.
Bhabha, Homi K (1994), The location of culture, London and New York: Routledge.
Bhandari, Nagendra Bahadur (2022), Homi k. Bhabha's third space theory and cultural identity today: a critical review, center for research & innovation Prithvi academic journal, Tribhuvan university, Nepal, Vol. 5, 171- 181.
Bhushan, Jamila Brij (1964), Indian jewellery, ornaments and decorative design, D. B. taraporevala sons.
Byrne, Eleanor (2009), Homi K. Bhabha, Hamshire and NewYork: Palgrave.
Carvalho, Pedro Moura (2010), Gems and jewels of Mughal India, London: The nour foundation.
Chandra, Bipan (1971), Modern India, New Delhi: National council of educational research and training.
Chandra, Rai Govind (1979), Indo- Greek jewellery, Abhinar publications: New Delhi. https://paperhub.ir/ (1400/ 10/ 25).
Khalid, Kanwal (2015), Gems & jewels of India (socio political study within historical), JRSP, Vol. 52, No. 1, 27- 55.
Nigam, M L (1999), Indian jewellery, New Delhi: Roli books.
Peers, Douglas M (2013), India under colonial rule 1700- 1885, London and New Delhi: Routledge.
Stronge, Susan, Smith, Nima, Harle, James C (1988), A golden treasury: Jewellery from the Indian subcontinent, New York: Rizzoli international publications in association with the Victoria and Albert museum and Grantha corporation.
Tharoor, Shashi (2016), An era of darkness: the British empire in India, New Delhi: Aleph book company.
Yothers, Wendy, Gangadharan, Resmi (2020), Narration on ethnic jewellery of Kerala- focusing on design, inspiration and morphology of motifs, Vol. 6, No. 6, 267- 274.
URL1:https://www.rct.uk/collection/search#/25/collection/11493/brooch (1400/ 11/ 30).
URL2: https://www.rct.uk/collection/11497/brooch (1400/ 11/ 30).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 684 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 260 |
||