پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,829,670 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,260,282 |
بررسی داستان همای و همایون بر اساس آرای استرنبرگ | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 11، دوره 24، شماره 46، فروردین 1405، صفحه 189-208 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2025.52226.3347 | ||
| نویسندگان | ||
| آزاده فلاح1؛ محمد رضا معصومی* 2؛ خدیجه بهرامی رهنما3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.(نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| نظریة «مثلث عشق» استرنبرگ، روانشناس مطرح آمریکایی، به تحلیل نظام عشق و روابط حاکم بر آن میپردازد و ضمن معرفی ارکان مثلث عشق (اشتیاق، صمیمت و تعهد)، انواع عشق- که از درهمآمیختگی این سه رکن، شکل میگیرد- را تبیین میکند و چهارچوبی کارآمد برای تحلیل روابط عاطفی در متون ادبی فراهم میآورد. داستان عاشقانة «همای و همایون» اثر خواجویکرمانی، از نمونههای برجستة روایتپردازی عاشقانه در ادب فارسی است که در آن عشق نه تنها به عنوان نیروی محرک روایت، بلکه به مثابة بنیانی برای پیوند فردی و اجتماعی شخصیتها جلوهگر میشود. جستار حاضر بر آنست تا با رویکرد توصیفی– تحلیلی به بررسی روابط مختلف شخصیتهای داستان بانظر استرنبرگ بپردازد. برآیند پژوهش نشانخواهد داد که رابطة عاشقانه در داستان اصلی با «اشتیاق» آغاز میشود و با همراهی «صمیمیت» و «تعهد» به تکامل میرسد؛ اما در داستانهای فرعی، ماجرا با «اشتیاق» آغاز و با «تعهد» تمام میشود.بهطورکلی در میان مؤلفهها، مؤلفه «اشتیاق» بسامد بیشتری دارد. از میان انواع عشق نیز، عشق از نوع «شیفتگی»، «رمانتیک»، «کذایی»، «سادهلوحانه» و «آرمانی» بازتاب داشته و دراین میان، «شیفتگی» بسامد بیشتری دارد. داستان «همای و همایون» را میتوان نمونهای کلاسیک از تجلی عشق کامل در سنت ادبی فارسی دانست که با نظریة استرنبرگ همپوشانی معناداری دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عشق؛ استرنبرگ؛ خواجویکرمانی؛ همای و همایون | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، منا؛ خاتمی، احمد. (1397). «بازتاب پارهای از عناصر اساطیری در همایوهمایون». فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی. س 14. ش53. صص 13-40.
استرنبرگ، رابرت. جی. (1388). قصۀ عشق (نگاهی تازه به روابط زن و مرد)، ترجمة علیاصغر بهرامی، تهران: جوانۀ رشد.
استرنبرگ، رابرت. جی. (1384). مقیاس عشق مثلث استرنبرگ، ترجمه و گردآوری حمزه گنجی، تهران: مرکز نشر روانسنجی.
استرنبرگ، رابرت. جی. (1331). عشق داستان است، ترجمه فرهاد شاملو، تهران: گل شهر.
بالار، مرتضی؛ فرضی، حمیدرضا؛ امانی، رستم. (1397). «فرآیند فردیّتیابی همای در منظومة همایوهمایون بر اساس نظریة تفرد یونگ». فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی. س14. ش51. صص 82-49.
برومر، وینسنت. (1395). الگوی عشق، ترجمة عبدالمحمد دلخواه. تهران: نگاه معاصر.
پارساپور، زهرا. (1394). «بررسی مؤلفههای عشقورزی قهرمانان داستان خسرو و شیرین نظامی با تکیه بر نظریة مثلث عشق استرنبرگ». مجموعه مقالههای دهمین همایش بینالمللی ترویج زبان و ادبفارسی ، دانشگاه محققاردبیلی، صص435-443.
حیدریگوجانی، احمد؛ ذوالفقاری، محسن؛ حیدری، حسن؛ امیدعلی، حجتاله. (1404). «تحلیل رمان «عشق و چیزهای دیگر» براساس مثلث عشق استرنبرگ»، پژوهشنامه ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، 23 (44)، 117- 136.
خواجوی کرمانی، ابوالعطا کمالالدینمحمود. (1348). همایوهمایون، تصحیح کمال عینی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
رحمانی، مریم. (1399). «تحلیل داستان سازوکار عشق در خسرو و شیرین نظامیگنجهای بر اساس مثلث عشق استرنبرگ». مجله زبان و ادبیاتفارسی، س 16. ش 3. صص 40-47.
سروش، وجیهه؛ امیری، جهانگیر؛ سلیمی، علی؛ معروف، یحیی. (1401). «روابط عاطفی در دو رمان «أنا أحیا» و «عادت میکنیم» بر اساس نظریة هرم عشق استرنبرگ»، مجلة زبان و ادبیات عربی- ش30، صص84 -99.
صفا، ذبیحالله. (1372). تاریخ ادبیات ایران. ج3. تهران: فردوسی.
عابدی، محمود. (1386). «خواجوی کرمانی در آثارش». پژوهشنامه زبان و ادبیاتفارسی (گوهر گویا). س 1. ش2. صص 46-31.
عزیزیفر، امیرعباس؛ کرمیپور، زینب. (1400). «دستهبندی و تحلیل بنمایههای قصهساز در منظومة همایوهمایون خواجوی کرمانی». نشریة متنپژوهی ادبی. دانشگاه علامه طباطبایی. دوره 25. ش 87. صص 8-32.
فروم، اریک. (1402). هنر عشق ورزیدن، ترجمة پوری سلطانی، تهران: مروارید.14.
فریدونی، پروانه؛ رزاقپور، مرتضی. (1401). «بررسی مؤلفههای ادب غنایی در منظومة همایوهمایون خواجوی کرمانی» نشریة متنپژوهی ادبی. دوره 26. س 94. صص 261-292.
فیشر، هلن. (1396). چرا عاشق میشویم؟ (ماهیت و فرایند عشق رمانتیک). ترجمۀ سهیل سُمّی، تهران: ققنوس.
قدمیاری، کرمعلی. (1392). «کارکرد عناصر فانتزی در منظومة غنایی همایوهمایون»، پژوهشنامة ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، س11،ش 20، صص238-217)
محمودی، معصومه. (1399). «نظریۀ عشق استرنبرگ و نقد تطبیقی داستان معاصر»، نشریة پژوهشهای بینرشتهای ادبی، ش 3، صص 291ــ 260.
معلمی، محمدمهدی؛ رزاقپور، مرتضی. (1396). «نگاهی به تصحیح منظومة همایوهمایون به اهتمام کمال عینی». مجله شعرپژوهی (بوستان ادب) دانشگاه شیراز. س 9. ش 2. پیاپی 32. صص182-167.
میرهاشمی، سیدمرتضی. (1382). «سایة آفتاب (اشارهای به همایوهمایون)»، مجله ادبیات و زبانها، 42 و 43، صص75-108.
نفیسی، سعید. (1307). نخلبند شاعران: احوال و منتخب اشعار خواجوی کرمانی. تهران: چاپخانة خاور.
Gao, G (2001). "Intimacy passion and commitment in Chinese and us American romantic relationships". International journal of Intercultural relation. 25. 329-342.
Sternberg, R. J. (1986). "A Triangular Theory of Love." Psychological Review. American Psychological Association, Inc. 93(2), 119-135. Doi: 10.1037/0033-295X.93.2.119.
Sternberg, R. J. & Barnes, Michel. (1988). "Psychology of love", Yale University press, p. 69. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 640 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 178 |
||