پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,483 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,507 |
«دیوارنگارههای سغدی و شخصیتهای شاهنامه: واکاوی تطبیقی با تأکید بر تداوم روایتهای حماسی ایرانی» | ||
| مطالعات هنرهای تجسمی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 آبان 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jart.2025.53246.1086 | ||
| نویسندگان | ||
| مروارید خردمند* ؛ الهام حسنوند | ||
| دانشگاه هنر ایران | ||
| چکیده | ||
| دیوارنگارههای سغدی، از جمله برجستهترین اسناد تصویری تمدنهای ایرانی پیش از اسلام بهشمار میروند؛ که با لایههایی از اسطوره، حماسه، آیین و تجربهی زیستهی مردمان، روایتهای فرهنگی این تمدن کهن را در خود حفظ کردهاند. پژوهش حاضر، با رویکردی تطبیقی میان شخصیتهای نقشبسته بر دیوارهای تمدن سغد و شخصیتهای شاهنامهی فردوسی، در پی واکاوی پیوستگیها، همپوشانیها و دگرگونیهای معنایی در انتقال روایتهای حماسی است. پرسش اصلی پژوهش این است که: چه میزان تطابق میان چهرههای سغدیِ بازمانده در نقاشیها با شخصیتهایی شاهنامه وجود دارد؛ و این تطابق چه نسبتی با حافظهی فرهنگی ایرانی دارد؟ این پژوهش به لحاظ ماهیت کیفیست؛ که به روش تحلیل محتوای تطبیقی انجام شدهاست. نتایج این پژوهش نشان میدهد که برخی شخصیتهای حماسی شاهنامهی فردوسی در قالبهای بصری در دیوارنگارههای سغدی تجسم یافتهاند. این مشابهتها نه بهمثابه تأثیرپذیری شاهنامه از نقاشیهای سغدی، بلکه بهعنوان تجلّی حافظهی فرهنگی مشترک در بسترهای بیانی متفاوت تحلیل میشوند. استمرار یک نظام مفهومی ـ روایی مشترک، که ریشه در فرهنگ شفاهی، قهرمانهای اسطورهای و حماسی ایرانی، و حافظهی جمعی مردمان فلات ایران دارد. از این منظر، میتوان شخصیتهایی که در دیوارنگارههای سغدی و اشعار شاهنامه بازنمایی شدهاند را بخشی از ذهنیت مشترک حماسی ایرانی پیش و پس از اسلام دانست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیوارنگارههای سغدی؛ شخصتهای شاهنامه؛ پنجکنت؛ روایت حماسی؛ حافظهی فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 185 |
||