پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,484 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,508 |
برداشت ها و تعبیرات بدیع عین القضات همدانی از اصطلاحات عرفانی | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقاله 4، دوره 10، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 87-113 اصل مقاله (477.54 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2025.52688.1306 | ||
| نویسندگان | ||
| نیلوفر بهرام زاده1؛ سلمان ساکت* 2 | ||
| 1کارشناسارشد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. ایران | ||
| 2نویسنده مسئول، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| عین القضات همدانی، عارف سنّت شکن و عادت ستیز سدۀ پنجم و ششم هجری است که با اندیشه ها و افکار بدیع و تازۀ خود به عرفان و تصوّف اسلامی غنای بیشتری افزوده است. ویژگی سنّت شکنیِ عین القضات همدانی در تمام جوانب زندگی او از جمله مواجهه با اصطلاحات عرفانی به چشم می خورد، به طوری که مقایسۀ اصطلاحات عرفانیِ به کاررفته در آثار او با میراثِ به جا مانده از کتاب های عرفان و تصوّف، نشان می دهد که عین القضات همدانی گاه با برهم زدن نظام رایج و سیر معمول مفاهیم اصطلاحات عرفانی، برداشت های تازه و جدیدی از اصطلاحات ارائه کرده است. نتایج مقالۀ حاضر نشان می دهد که برخی از تأویلات بدیع و تازۀ او از اصطلاحات عرفانی مانند «ایمان»، «بازار خواص»، «زنّار»، «مجمع البحرین» و بیشتر مصادیقِ «حجاب» و «نماز» به تمامی ساخته و پرداختۀ عین القضات همدانی است و در آثار عارفان و صوفیان پیش از او دیده نمی شود. همچنین برخی دیگر از اصطلاحات مانند «ظلم»، «فقر» و «کفر» متاثر از سخنی کوتاه از صوفیان و عارفانِ پیش از وی است که عین القضات همدانی آن مفهوم را در آثار خود توسّع بخشیده و به طور گسترده و مفصل مطرح کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عین القضات همدانی؛ برداشت های بدیع؛ بازار خواص؛ حجاب نماز فقر زنّار | ||
| مراجع | ||
|
انصاری، عبداللهبنمحمد (1362). طبقات الصوفیه. مقابله و تصحیح: محمّد سرور مولایی. تهران: توس.
بهرامزاده، نیلوفر؛ ساکت، سلمان؛ اشرف امامی، علی. (1404). «نوآوریهای عینالقضات همدانی در مفهوم کفر». فصلنامۀ علمی ادبیات عرفانی دانشگاه الزهرا. سال هفدهم. شمارۀ 40. ص 157-183.
پورجوادی، نصرالله. (1378). «سیر اصطلاحات صوفیان از «نهج الخاص» ابومنصور اصفهانی تا «فتوحات» ابن عربی». نشریۀ معارف. شمارۀ 48. ص 3-55.
پورجوادی، نصرالله. (1368). «نهج الخاص». نشریۀ بنیاد دایرة المعارف اسلامی. سال سوم. شمارۀ 1 و 2. ص 94-149.
پورجوادی، نصرالله. (1401). عینالقضات و استادان او. چاپ سوم. تهران: اساطیر.
ترمذی، محمّد بن علی. (1422). ختم الاولیاء. تحقیق: عثمان اسماعیل یحیی. بیروت: المطبعة الکاثولیکیة.
ثبوت، اکبر. (1403). با عینالقضات و آیین فرافرقهای. تهران: حکمت سینا.
حلاّج، حسین بن منصور. (1423 ق.). دیوان الحلاّج. وَضعَ حَواشیه وَ علّق عَلیه: محمّد باسل عیونالسّود. چاپ دوم. بیروت: دارالکتب العلمیة.
خرگوشی، عبدالملک بن محمّد. (1427 ق.). تهذیب الاسرار فی أصول التصوّف. تحقیق: بسام محمّد بارود. بیروت: دارالکتب العلمیه.
رحمانی، اکرم و اقدامی، علیرضا. (1392). «مجمعالبحرین، اقلیم هشتم، بهشت ناپیدای زمین». چشمانداز جغرافیایی (مطالعات انسانی). سال هشتم. شمارۀ 22. بهار. ص106-116.
سجادی، سید جعفر. (1370). فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی. تهران: طهوری.
سرّاج طوسی، ابینصر. (1421 ق.). اللّمع فی تاریخ التصوف الإسلامی. ضبطه و صحّحه: کامل مصطفی الهنداوی. بیروت: دارالکتب العلمیة.
سلمی، ابوعبدالرحمن. (1421 ق.). حقائق التفسیر. تحقیق: سیّد عمران. بیروت: دارالکتب العلمیة.
سهروردی، شهابالدین. (1427 ق.). عوارف المعارف. تحقیق و ضبط: توفیق علی وهبه و احمد عبدالرحیم سایح . قاهره: مکتبه الثقافه الدینیه.
عینالقضات همدانی، ابوالمعالی عبدالله بن محمّد بن علی میانجی. ( 1402 الف). تمهیدات. به تصحیح عفیف عسیران. چاپ پنجم. تهران: اساطیر.
عینالقضات همدانی، ابوالمعالی عبدالله بن محمّد بن علی میانجی. (1401). زبدة الحقایق. به تصحیح عفیف عسیران. ترجمۀ غلامرضا جمشید نژاد اوّل. چاپ دوم. تهران: اساطیر.
عینالقضات همدانی، ابوالمعالی عبدالله بن محمّد بن علی میانجی. (1402 ب). نامههای عینالقضات همدانی. به تصحیح علینقی منزوی و عفیف عسیران. چاپ پنجم. تهران: اساطیر.
غزالی، ابوحامد محمّد. (1392). احیاء علومالدّین. ترجمۀ مؤیدالدّین محمّد خوارزمی. به کوشش حسین خدیوجم. چاپ هشتم. تهران: علمی و فرهنگی.
غزالی، ابوحامد محمّد. ( (1378). کیمیای سعادت. به کوشش حسین خدیوجم. چاپ هشتم. تهران: علمی و فرهنگی.
غزالی، ابوحامد محمّد. (1364). مشکاتالانوار. ترجمۀ صادق آیینهوند. تهران: امیرکبیر.
غزالی، احمد. (1359). سوانح. تصحیح هلموت ریتر. با تصحیحات جدید و مقدمه و توضیحات نصرالله پورجوادی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
قشیری، ابوالقاسم (1361). ترجمۀ رسالۀ قشیریه. با تصحیحات و استدراکات بدیعالزمان فروزانفر. چاپ دوم. تهران: علمی و فرهنگی.
کلابادی، ابوبکر محمّد. (1371). متن و ترجمۀ کتاب تعرف. به کوشش محمّدجواد شریعت. تهران: اساطیر.
گوهرین، سید صادق. (1376). شرح اصطلاحات تصوّف. چاپ دوم. جلد اوّل. تهران: زوّار.
گوهرین، سید صادق. (1380). شرح اصطلاحات تصوّف. جلد ششم. تهران: زوّار.
گوهرین، سید صادق. (1382). شرح اصطلاحات تصوّف. جلد هفتم. تهران: زوّار.
مایل هروی، نجیب. (1374). خاصیت آینگی. تهران: نی.
مجاهد بن جبر. (1410). تفسیر مجاهد. تحقیق: محمّد عبد الاسلام ابوالنیل. مدینة النصر: دار الفکر الاسلامی الحدیثة.
مستملی بخاری، ابوابراهیم اسماعیل محمّد. (1363). شرح التعرّف لمذهب اهل تصوّف. با مقدمه و تصحیح و تحشیۀ محمّد روشن. تهران: اساطیر.
میبدی، احمد بن محمّد. (1371). کشف الاسرار و عده الابرار. به سعی و اهتمام علیاصغر حکمت. تهران: امیرکبیر.
نعمتی، زهرا. (1389). «مقایسۀ برخی از اصطلاحات عرفانی تمهیدات با چند متن عرفانی». نشریۀ بهارستان سخن (ادبیات فارسی آزاد خوی). دورۀ 6. شمارۀ 15. بهار و تابستان. ص 187-208.
هجویری، ابوالحسن علی بن عثمان. (1400). کشف المحجوب. بهتصحیح محمود عابدی. چاپ سیزدهم. تهران: سروش. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 372 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 133 |
||