| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شمارهها | 871 |
| تعداد مقالات | 8,402 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,054,183 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,419,921 |
بررسی اشتراکات مفهومی نظریه «انسان کامل» در اندیشه ابنعربی و سهروردی | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقاله 1، دوره 10، شماره 2، مهر 1405، صفحه 1-23 اصل مقاله (829.76 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2025.51615.1276 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر راستین طرقی* 1؛ فاطمه رحمانی2 | ||
| 1. نویسنده مسئول، استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه شهیدمطهری واحد خواهران مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| اشتراکات ظاهری موجود در شیخ اشراق و ابنعربی، از جمله تأثیرگذاری بر نظام فلسفی ملاصدرا، کوشش برای ایجاد پیوند میان فلسفه و عرفان، و همعصری تاریخی، ذهن پژوهشگر را به کاوش و مقایسه میان آراء این دو اندیشمند سوق میدهد. یکی از موضوعات مشترک و مورد توجه در اندیشه هر دو، بحث درباره انسانی است که واسطه میان حق و خلق است که در بیان شیخ اشراق حکیم متاله و در لسان ابنعربی انسان کامل نام گرفته است. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به مقایسه عناصر نظریه انسان کامل نزد این دو متفکر و عارف بزرگ جهان اسلام و بیان اشتراکات مفهومی موجود در اندیشه ایشان پرداخته شده است. نتایج حاصل از مقایسه تطبیقی دو دیدگاه نشان میدهد که هر دو متفکر، علیرغم تفاوتهای بنیادین در مبانی فلسفی و عرفانی، در اصول کلیدی مربوط به انسان کامل اشتراک نظر دارند. سهروردی با طرح مفهوم «حکیم متأله» و ابنعربی با نظریهپردازی «انسان کامل»، هر کدام به شیوهای خاص به تبیین این مقام وجودی پرداختهاند. از جمله نقاط مشترک میتوان به اعتقاد به جایگاه ویژه انسان به عنوان جانشین خداوند در زمین، باور به نقش انسان کامل به عنوان واسطه فیض الهی برای سایر موجودات و دیدگاه ایشان درباره انسان کامل به عنوان آینه تمامنمای جهان هستی اشاره کرد؛ تأکید بر جامعیت انسان کامل و نیز تعیین مصداق اتم انسان کامل از اختصاصات نظریه ابنعربی است | ||
| کلیدواژهها | ||
| سهروردی؛ ابنعربی؛ انسان کامل؛ حکیم متأله | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم.
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1379). شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی. (چاپ پنجم). تهران : موسسه انتشارات حکمت.
ابن عربی، محمد بن علی. (بیتا). الفتوحات المکیة. بیروت : دار إحیاء التراث العربی.
ابنعربی، محیی الدین. (1336). التدبیرات الالهیه فی اصلاح المملکه الانسانیه. لیدن : مطبع بریل.
ابنعربی، محیی الدین. (1389). متن و ترجمه فصوص الحکم، ترجمه محمد خواجوی. (چاپ دوم). تهران : انتشارات مولی.
ابنعربی، محیی الدین. (1370). نقش الفصوص (نقد النصوص). (چاپ دوم). تهران : سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی.
امینی نژاد، علی. (1398). حکمت عرفانی. (چاپ چهارم). قم : موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
بلخاری قهی، حسین؛ حسینی شاهرودی، سیدمرتضی. (1394). "بررسی تطبیقی وجوه هستی شناختی و معرفت شناختی انسان کامل در آرای ابن عربی و ملاصدرا"، آموزههای فلسفه اسلامی. شماره7. ص ص74-47.
سهروردی، شهابالدین یحیی. (1379). هیاکل النور، شرح فارسی عهد آلمظفر، تصحیح محمدکریم زنجانی اصل. تهران : نشر نقطه.
سهروردی، شهابالدین یحیی. (1380). مجموعه مصنفات شیخ اشراق، به تصحیح و مقدمه هانری کربن. (چاپ سوم). تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. جلد دوم.
سهروردی، شهابالدین یحیی. (1372). مجموعه مصنفات شیخ اشراق، به تصحیح و مقدمه هانری کربن. (چاپ دوم). تهران : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. جلد سوم.
صدوقی سها، منوچهر. (1401). «ابنعربی در بحث اثبات ولایت، متاثر از سهروردی است»، در خبرگزاری مهر، https://www.mehrnews.com/news/5551988
قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود. (1383). شرح حکمه الاشراق سهروردی. تهران : انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. https://www.cgie.org.ir/fa/news/267304
قیصری، داوود. (1375). شرح فصوصالحکم(القیصری). تهران : شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
کربن، هانری. (1380). تاریخ فلسفه اسلامی. (چاپ سوم). تهران : کویر؛ انجمن ایرانشناسی فرانسه.
کمالی زاده، طاهره. (1396). «تردد راز آلودجایگاه وجود شناختی و معرفت شناختی عقل فعال در رسالههای رمزی سهروردی«. جستارهایی در فلسفه و کلام، 49(1)، 119-134.
لطفی، زهرا؛ صلواتی، عبدالله. (1398). "انسان کامل خسروانی به روایت سهروردی در مقایسه با آراء ملاصدرا"، تاریخ فلسفه. شماره2. ص ص 61-92.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (1403 ق.). بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الأئمة الخیار. ج1 و ج25 بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
یزدانپناه، سیدیداالله؛ گرجیان عربی، محمدمهدی؛ محمدی، صدیقه. (1399). "بررسی تطبیقی رابطه کمال جلا و استجلای الهی با انسان کامل در مکتب ابنعربی و مکتب وحی"، آیین حکمت. شماره43. ص ص 43-66. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 439 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 43 |
||