اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات31
تعداد شماره‌ها834
تعداد مقالات8,015
تعداد مشاهده مقاله14,852,479
تعداد دریافت فایل اصل مقاله9,586,506
رضایی, امیرمحمد, یعقوبی, اسماعیل, امیدوار, زهرا. (1404). طراحی و توسعه مدل کسب‌وکار بومی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی: تحلیل زیست‌بوم فناورانه و راهبردهای کارآفرینانه آمیخته. نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 5(4), 125-151. doi: 10.22111/jipaa.2025.53560.1116
امیرمحمد رضایی; اسماعیل یعقوبی; زهرا امیدوار. "طراحی و توسعه مدل کسب‌وکار بومی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی: تحلیل زیست‌بوم فناورانه و راهبردهای کارآفرینانه آمیخته". نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 5, 4, 1404, 125-151. doi: 10.22111/jipaa.2025.53560.1116
رضایی, امیرمحمد, یعقوبی, اسماعیل, امیدوار, زهرا. (1404). 'طراحی و توسعه مدل کسب‌وکار بومی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی: تحلیل زیست‌بوم فناورانه و راهبردهای کارآفرینانه آمیخته', نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 5(4), pp. 125-151. doi: 10.22111/jipaa.2025.53560.1116
رضایی, امیرمحمد, یعقوبی, اسماعیل, امیدوار, زهرا. طراحی و توسعه مدل کسب‌وکار بومی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی: تحلیل زیست‌بوم فناورانه و راهبردهای کارآفرینانه آمیخته. نشریه علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان, 1404; 5(4): 125-151. doi: 10.22111/jipaa.2025.53560.1116

طراحی و توسعه مدل کسب‌وکار بومی برای شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی: تحلیل زیست‌بوم فناورانه و راهبردهای کارآفرینانه آمیخته

حکمرانی و توسعه
مقاله 5، دوره 5، شماره 4، دی 1404، صفحه 125-151    اصل مقاله (1.25 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jipaa.2025.53560.1116
نویسندگان
امیرمحمد رضایی1؛ اسماعیل یعقوبی* 2؛ زهرا امیدوار3
1دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران.
2استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، ایران
3دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
چکیده
صنعت گیاهان دارویی، با وجود تنوع زیستی کم‌نظیر ایران و حمایت‌های سیاستی اخیر، هنوز سهم ناچیزی از بازارهای جهانی دارد و بیشتر فعالیت‌ها در سطح تولید مواد خام متوقف می‌شود. این پژوهش با هدف طراحی و توسعه مدلی بومی و انعطاف‌پذیر برای کسب‌وکار شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی انجام شد تا مسیر عبور از خام‌فروشی به خلق ارزش فناورانه، توسعه بازار و صادرات را روشن سازد. روش تحقیق ترکیبی از نوع اکتشافی–متوالی بود. در بخش کیفی، تحلیل محتوای متون و مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با ۱۷ نفر از مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان، متخصصان فناورانه و کارشناسان پارک‌های علم و فناوری انجام شد و شش بُعد کلیدی شناسایی گردید: (۱) سرمایه و منابع مالی، (۲) ارتباطات و زیرساخت‌های فناورانه، (۳) رگولاتوری و سیاست‌گذاری، (۴) بازار و بازاریابی، (۵) نوآوری باز و همکاری شبکه‌ای، و (۶) انعطاف‌پذیری مدل کسب‌وکار. بر پایه این یافته‌ها، در بخش کمی پرسشنامه‌ای تدوین و داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار SmartPLS3 تحلیل شد. نتایج نشان داد هر شش بُعد به‌طور معنادار بر طراحی اجزای مدل کسب‌وکار—شامل ارزش پیشنهادی، بخش‌های مشتری، منابع کلیدی و کانال‌ها—اثر می‌گذارند و بهبود این اجزا عملکرد نوآوری، توسعه بازار داخلی و افزایش توان صادراتی شرکت‌ها را ارتقا می‌دهد. از نظر نظری، مدل پیشنهادی با پیوند دادن رویکردهای علیت و اثرگذاری در کارآفرینی و تأکید بر نوآوری باز و تعامل شبکه‌ای، تصویری جامع و بومی از شکل‌دهی مدل کسب‌وکار ارائه می‌کند.
کلیدواژه‌ها
مدل کسب‌وکار؛ شرکت‌های دانش‌بنیان؛ گیاهان دارویی؛ زیست‌بوم فناورانه؛ نوآوری باز؛ کارآفرینی آمیخته
مراجع
1- آقایی، ع.، محمدی، س.، و کرمی، ح. (۱۴۰۰). موانع تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان در ایران. فصلنامه نوآوری و کارآفرینی، ۱۰(۲)، ۴۵-۶۳.

2- پیرایش، ن.، غلامی، ر.، و کرمانی، ج. (۱۳۹۹). کارآفرینی و مدل‌های کسب‌وکار در صنایع گیاهان دارویی ایران: نشریه توسعه و کسب‌وکار، ۱۱(۴)، ۹۳–۱۱۲.

3- جاویدنیا، ک.، و مرتضی‌سمنانی، ک. (۱۴۰۰). گیاهان دارویی و فرآورده‌های طبیعی در ایران: فرصت‌ها و چالش‌ها. مجله پژوهش‌های دارویی ایران، ۲۰(۱)، ۱-۱۴.

4- خسروی، س.، رحمانی، ف.، و جعفری، م. (۱۳۹۹). اقتصاد دانش‌بنیان و توسعه صنعت گیاهان دارویی در ایران. فصلنامه نوآوری و کارآفرینی، ۹(۴)، ۳۳-۵۰.

5- رضوی، س.، احمدی، ن.، و طالبی، ف. (۱۳۹۹). توسعه مدل‌های بومی کسب‌وکار در صنعت گیاهان دارویی ایران. فصلنامه کارآفرینی و نوآوری، ۱۰(۴)، ۸۷–۱۰۶.

6- رضوی، محمد؛ بهمنی، نسرین؛ و همکاران. (۱۳۹۹). بررسی زنجیره ارزش و راهبردهای توسعه صادرات گیاهان دارویی. مجله تحقیقات مدیریت، ۱۸(۲)، ۱۱۵–۱۴۰.

7- زارع، م.، اکبری، ف.، و جلالی، س. (۱۴۰۰). چالش‌های زنجیره ارزش گیاهان دارویی در ایران. فصلنامه نوآوری و توسعه پایدار، ۹(۲)، ۴۱–۶۰.

8- سفلایی، م.، حسینی، ف.، و قهرمانی، ع. (۱۴۰۱). بررسی ظرفیت صادرات گیاهان دارویی ایران در زنجیره ارزش جهانی. مجله کشاورزی پایدار، ۱۴(۳)، ۵۵-۷۲.

9- سوفلایی، علی؛ کرمی، نرگس؛ و همکاران. (۱۴۰۱). تحلیل عوامل اثرگذار بر برندسازی و صادرات محصولات گیاهی ایران. پژوهش‌های اقتصاد دانش‌بنیان، ۴(۲)، ۷۵–۹۶.

10- عابدی، ف.، قنبری، ح.، و صادقی، م. (۱۴۰۰). تحلیل اثرگذاری و علیت در راهبردهای کسب‌وکار دانش‌بنیان. فصلنامه مدیریت کارآفرینی، ۱۳(۲)، ۶۷–۸۹.

11- کاظمی، م.، محمدی، س.، و فلاح، ع. (۱۳۹۹). تحلیل عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان گیاهان دارویی در ایران. نشریه مدیریت فناوری، ۱۲(۲)، ۶۱–۸۰.

12- کاظمی، مهدی؛ احمدی، علی‌رضا؛ و همکاران. (۱۳۹۹). طراحی الگوی توسعه کسب‌وکارهای دانش‌بنیان در صنعت گیاهان دارویی. فصلنامه کارآفرینی و توسعه کسب‌وکار، ۱۲(۳)، ۲۵–۴۸.

13- کاویانی، س.، حیدری، م.، و منصوری، ف. (۱۴۰۱). تطبیق‌پذیری مدل‌های کسب‌وکار در صنایع زیستی ایران. فصلنامه نوآوری و توسعه، ۹(۳)، ۵۵–۷۴.

14-کریمی، ح.، سادات، م.، و حیدری، ر. (۱۴۰۰). موانع رگولاتوری و صادرات محصولات گیاهان دارویی در ایران. مجله اقتصاد و کسب‌وکار پایدار، ۱۳(۳)، ۵۵–۷۴.

15- مرادی، م.، حیدری، ف.، و زارعی، ع. (۱۳۹۹). چالش‌های بازاریابی و توسعه بازار محصولات گیاهی در ایران. نشریه توسعه کسب‌وکار، ۱۲(۳)، ۷۷-۹۶.

16- مظفری، ع.، شریفی، ن.، و ناصری، ر. (۱۳۹۸). ظرفیت‌های تنوع زیستی ایران در توسعه صنعت گیاهان دارویی. نشریه تحقیقات گیاهان دارویی، ۱۵(۱)، ۲۳–۳۷.

17- معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری (۱۴۰۱). گزارش سالانه شرکت‌های دانش‌بنیان و زیست‌بوم نوآوری ایران. تهران: معاونت علمی.

18- معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری (۱۴۰۲). گزارش توسعه صنایع گیاهان دارویی و داروهای گیاهی. تهران: معاونت علمی.

19- معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری (۱۴۰۲). وضعیت شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گیاهان دارویی. تهران: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری.

20- معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. (۱۴۰۱). گزارش توسعه زیست‌بوم نوآوری گیاهان دارویی. تهران: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری.

21- نجفیان، م.، رضایی، ح.، و احمدی، س. (۱۴۰۱). زیست‌بوم کسب‌وکار گیاهان دارویی در ایران: سیاست و راهبرد. فصلنامه مطالعات کسب‌وکار ایران، ۵(۲)، ۸۷–۱۰۸.

References:

  1. Bocken, N. M. P., Short, S. W., Rana, P., & Evans, S. (2014). A literature and practice review to develop sustainable business model archetypes. Journal of Cleaner Production, 65, 42–56. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.11.039
  2. Chesbrough, H. W. (2017). Open Innovation: Researching a New Paradigm (Updated ed.). Oxford: Oxford University Press.
  3. Corbin, J., & Strauss, A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  4. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  5. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
  6. Fisher, G. (2012). Effectuation, causation, and bricolage: A behavioral comparison of emerging theories in entrepreneurship. Entrepreneurship Theory and Practice, 36(5), 1019–1051. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2012.00537.x
  7. Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82.
  8. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2014). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks, CA: Sage.
  9. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., & Ray, S. (2022). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) using R: A workbook. Cham: Springer.
  10. Moghadam, M. R., Sadeghi, H., & Rezaei, M. (2020). Challenges and opportunities of medicinal plants industry in Iran: Toward a sustainable development perspective. Industrial Crops and Products, 158, https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2020.112961
  11. Osterwalder, A., & Pigneur, Y. (2010). Business Model Generation: A Handbook for Visionaries, Game Changers, and Challengers. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
  12. Patel, K., Rajput, D., & Mandal, S. (2021). Herbal product value chains and international market competitiveness: Evidence from Asia. Industrial Marketing Management, 96, 220–233.
  13. Patel, K., Shah, P., & Goyal, R. (2021). Global herbal medicine market and innovation trends: Implications for developing countries. Journal of Herbal Medicine, 27, https://doi.org/10.1016/j.hermed.2020.100418
  14. Read, S., Sarasvathy, S. D., Dew, N., & Wiltbank, R. (2016). Effectual entrepreneurship: Principles and processes. Journal of International Entrepreneurship, 14(3), 233–251. https://doi.org/10.1007/s10843-016-0189-3
  15. Sarasvathy, S. D. (2008). Effectuation: Elements of entrepreneurial expertise. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing.
  16. Valk, T., Isaak, F., & Groh, P. (2017). Developing mixed entrepreneurial strategies and business model flexibility. Entrepreneurship Theory and Practice, 41(6), 977–1001.
  17. Völckner, F., Sattler, H., & Hennig-Thurau, T. (2017). Managing innovation ecosystems: Linking network relationships and innovation success. Research Policy, 46(1), 10–24.
  18. Wang, Y., & Zhang, L. (2023). Business model innovation in the herbal medicine industry: Lessons from Asia. Frontiers in Sustainable Food Systems, 7, 1500168.
  19. Wang, Y., & Zhang, X. (2023). Global competitiveness of herbal medicine products: Innovation, regulation, and market strategies. Journal of Ethnopharmacology, 310,
  20. Wiltbank, R., Dew, N., Read, S., & Sarasvathy, S. D. (2006). What to do next? The case for non‐predictive strategy. Strategic Management Journal, 27(10), 981–998. https://doi.org/10.1002/smj.555
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 107
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 70


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب