پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شماره‌ها | 871 |
| تعداد مقالات | 8,402 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,055,625 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,421,273 |
بررسی امکان یا امتناع تعلق قدرت الهی به امور محال (با تمرکز بر اخبار فریقین، مشتمل بر پاسخ های متقابل) | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقاله 10، دوره 10، شماره 2، مهر 1405، صفحه 251-274 اصل مقاله (548.74 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2025.51772.1280 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم نوئی* 1؛ سید حسین سید ابراهیمی2 | ||
| 1نویسنده مسئول، دانشیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات وادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران ، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته مدرسی معارف اسلامی، گرایش مبانی نظری اسلام، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پرسش از امکان یا امتناع تعلق قدرت الهی به امور محال، یکی از چالش‌های مهم کلامی است که در متون روایی اسلامی، هم در منابع شیعه و اهل سنت، بازتاب یافته است. این مقاله با تمرکز بر اخباری فراهم آمده که در آنها معیار تمایز میان گروه‌های متقابل (مانند عاقل و احمق، عالم و عابد یا پیامبر و ابلیس) را باور به امکان تعلق قدرت الهی به محالات یا انکار آن دانسته اند و بدین وسیله باید گفت مقاله حاضر در پی پاسخ به این پرسش رفته است که آیا قدرت الهی به انجام امور محال هم تعلق می گیرد؟ این مقصود با روشی توصیفی، تحلیلی و انتقادی دنبال شده و بدین دستاورد انجامیده که دسته ای از اخبار ناظر به این موضوع در منابع فریقین وجود دارد که خاستگاه باور برخی از انسانها به عدم تعلق قدرت الهی به امور محال، برخورداری آنها از عقل یا مقام نبوت است. در مقابل، گروهی که با تمسک به برخی از اخبار می توان آنها را به مردگان ملحق ساخت، گرفتار درجه ای از حماقتند که می پندارند حتی امور محال(ی مانند فرو رفتن دنیا در تخمی یا آفرینش مثلی برای خداوند) هم متعلق قدرت الهی هستند و ای بسا عابدانی که عبادتشان برآمده از معرفتی شایسته نسبت به خداوند نبوده و به این توهم رسیده اند که انکار امکان ایجاد محالات توسط خداوند، مستلزم اتصاف او به نوعی از عجز و نقص است. تحلیل و انتقاد موجود در نوشتار حاضر هم در قالب بررسی های سندی و مصدری و دلالی اخبار فوق و با التفات به وجوه نقلی و عقلی مؤیّد و معارض هر یک از آن اخبار نمایان شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| قدرت الهی؛ محالات؛ محال ذاتی؛ عجز؛ گستره‌ی قدرت خداوند | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم.
ابا بطین، عبدالله بن عبدالرحمان، (1412ق)، رسائل وفتاوى أبا بطین، ریاض، دار العاصمة.
ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله، (1414ق)، جامع بیان العلم وفضله، ریاض، دار ابن الجوزی.
ابن عجیبه، احمد بن محمد، (1419ق)، البحرالمدید فی تفسیر القرآن المجید، قاهره، نشر دکتر حسن عباس زکی.
ابن قیم جوزیه، محمد بن ابی بکر، (بی تا)، مفتاح دار السعادة، بیروت، دار الکتب العلمیة.
بلاذری، احمد بن یحیی، (1398ق)، أنساب الأشراف، بیروت، جمعیة المستشرقین الآمانیة، ج4.
تمیمی عابدی، عبدالواحد بن محمد، (1366ش)، تصنیف غرر الحکم ودرر الکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه.
جزایری، نعمت الله بن عبد الله، (1429ق)، الأنوار النعمانیه، بیروت، دار القاری.
حلبی، ابو الصلاح تقی بن نجم، (1417ق)، تقریب المعارف، قم، مطبعة الهادی.
خطیب بغدادی، احمد بن علی، (1421ق)، الفقیه والمتفقه، ریاض، دار ابن الجوزیة.
الزهیری، ابوالأشبال حسن، (بیتا)، شرح اصول اعتقاد أهل السنة للألکایی، اسکندریه، مکتب دارالبصیرة.
سبزواری، هادی بن مهدی، (1376ش)، رسائل حکیم سبزواری، تهران، نشر اسوه.
شریف مرتضی، علم الهدی علی بن حسین، (1405ق)، رسائل الشریف المرتضی، قم، دارالقرآن الکریم.
شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان، (بیتا)، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1383ش)، شرح اصول الکافی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
صدوق، محمد بن علی، (1361ش)، معانی الأخبار، قم، انتشارات جامعه مدرسین.
صدوق، محمد بن علی، (1416ق)، التوحید، قم، انتشارات جامعه مدرسین.
طباطبایی، محمد حسین، (1417ق)، تفسیر المیزان، قم، انتشارات جامعه مدرسین.
عصار، محمدکاظم، (1376ش)، علم الحدیث، در: مجموعه آثار عصار، تهران، انتشارات امیرکبیر.
فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، (1418ق)، علم الیقین، قم، انتشارات بیدار.
فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، (1371ش)، نوادر الأخبار، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، (1406ق)، الوافی، اصفهان، مکتبه امیر المومنین (ع).
قطب الدین راوندی، سعید بن هبة الله، (1430ق)، قصص الأنبیاء، قم، مکتبة العلامة المجلسی.
کلینی، محمد بن یعقوب، (1407ق)، الکافی، تهران، دارالکتب الإسلامیة.
لیثی واسطی، علی، (1417ق)، عیون الحکم والمواعظ، قم، دار الحدیث.
مازندرانی، صالح بن احمد، (1342ش)، شرح اصول کافی، تهران، المکتبة الإسلامیة.
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، (1404ق)، بحار الأنوار، بیروت، موسسة الوفاء.
محقق حلی، جعفر بن حسن، (1414ق)، المسلک فی اصول الدین، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی (ع).
مفید، محمد بن نعمان، (1413ق)، الاختصاص، قم، انتشارات کنگره شیخ مفید.
نصیرالدین طوسی، محمد بن حسن، (1405ق)، تلخیص المحصّل، بیروت، دار الأضواء. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 209 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 34 |
||